Νέα δημοσκόπηση δείχνει ότι η πλειοψηφία των Βρετανών θέλει το Ηνωμένο Βασίλειο πίσω στην ΕΕ, αλλά οι επόμενες εκλογές ίσως ανακόψουν ξανά τις ευρωπαϊκές προσδοκίες.
Λίγα πράγματα θα μπορούσαν να συμβολίσουν καλύτερα τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψηφοφορία για το Brexit και το χάος που ακολούθησε, από την αποχώρηση ενός ακόμη Βρετανού πρωθυπουργού.
Ο Κιρ Στάρμερ είναι ο έκτος που αποχωρεί από το αξίωμα μετά το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016, μια ψηφοφορία που αναδιαμόρφωσε το πολιτικό σκηνικό στο Ηνωμένο Βασίλειο και προκάλεσε σεισμικά κύματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ακολούθησε μια δεκαετία πολιτικής οξύτητας και αναταραχής, που άφησε βαθιά σημάδια και στα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα δυσκολεύεται να βρει τον βηματισμό του μετά τη νίκη του στις εκλογές του 2024. Την ίδια ώρα, οι συντηρητικοί της Δεξιάς βρίσκονται επίσημα στη λίστα των «κρίσιμα απειλούμενων ειδών», υπό την απειλή του ακροδεξιού Reform Party του Νάιτζελ Φάρατζ και μετά από 14 χρόνια διακυβέρνησης σημαδεμένης από αναταραχή, σκάνδαλα και λιτότητα.
Πίσω όμως από τον πολιτικό θόρυβο, συμβαίνει κάτι ακόμη: το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζουν να έρχονται σιγά σιγά πιο κοντά.
Πριν από δέκα χρόνια, το 52% ψήφισε υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ, αλλά σήμερα οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί: το 53% των Βρετανών θέλει την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ένωση. Περίπου 37% δηλώνει ότι θα το στήριζε με μεγάλη αποφασιστικότητα, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Best for Britain (πηγή στα Αγγλικά), μιας πλατφόρμας πολιτικής έρευνας με επίκεντρο το Brexit.
Ποια συγκεκριμένα βήματα κάνει το Ηνωμένο Βασίλειο προς την ΕΕ;
Το κίνημα υπέρ της παραμονής – ή της επανένταξης – φαίνεται πλέον να κυριαρχεί, εν μέρει επειδή το 23% όσων ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης έχει αλλάξει άποψη.
Δεν πρόκειται μόνο για δημοσκοπήσεις ή για πιο θερμές χειραψίες μεταξύ των ηγετών· λαμβάνονται και συγκεκριμένα μέτρα σε επίπεδο πολιτικής.
Για παράδειγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο επανεντάσσεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+ το 2027.
Βρετανοί επιστήμονες επιστρέφουν επίσης στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρατήρησης της Γης Copernicus και θα μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω του Horizon Europe, του βασικού προγράμματος-πλαισίου έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ.
Μπορεί το φιλοευρωπαϊκό κλίμα να διατηρήσει τη δυναμική του στο Ηνωμένο Βασίλειο;
Αν και η κοινή γνώμη στο Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να στρέφεται εκ νέου προς την ευρωπαϊκή ήπειρο, έχει προκύψει ένα παράδοξο που ενδέχεται να διαψεύσει τις προσδοκίες της ΕΕ στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Το Reform Party του Νάιτζελ Φάρατζ προηγείται καθαρά και σταθερά στις δημοσκοπήσεις, με ποσοστό 24%, ενώ οι Εργατικοί και οι Συντηρητικοί βρίσκονται σχεδόν ισόπαλοι γύρω στο 19%, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της YouGov.
Οι περισσότεροι ψηφοφόροι του Reform δεν έχουν αλλάξει άποψη για το Brexit. Μάλιστα, η πλειονότητά τους (55%) όχι μόνο θέλει το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός ΕΕ, αλλά υποστηρίζει και περαιτέρω χαλάρωση των δεσμών με τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της BestForBritain.
Ποιο είναι λοιπόν το επόμενο κεφάλαιο στην ιστορία του Brexit;
Με τόσα ερωτήματα να ανοίγονται μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης του Στάρμερ και την αβεβαιότητα γύρω από τον διάδοχό του, είναι πολύ δύσκολο να γίνει πρόβλεψη αυτή τη στιγμή, ακόμη και για τον Άναντ Μένον, διευθυντή του ερευνητικού ινστιτούτου UK in a Changing Europe.
«Θεωρώ ότι όλα θα εξαρτηθούν από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, από το αν θα πετύχει η τρέχουσα επανατοποθέτηση και από το ποιος θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός», δήλωσε στο Europe in Motion.