Η Ευρώπη στηρίζεται σε ξένη τεχνολογία, ενώ οι πολίτες ζητούν πλέον εναλλακτικές υπό τον έλεγχο της ΕΕ! Πόσο πρόθυμοι είναι όμως να πληρώσουν για ψηφιακή κυριαρχία;
Περίπου το 80% της ψηφιακής υποδομής και της τεχνολογίας στην Ευρώπη προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ψηφιακή αγορά κυριαρχείται από αμερικανικούς κολοσσούς όπως η Google, η Microsoft και η Apple, καθώς και από κινεζικούς ομίλους όπως η Alibaba και η ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok.
Ωστόσο, η πλειονότητα των πολιτών της ΕΕ επιθυμεί ψηφιακή υποδομή υπό ευρωπαϊκό έλεγχο· σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Ευρωβαρόμετρου, το 94% των ερωτηθέντων στη Σουηδία, το 93% στη Φινλανδία και το 92% στη Δανία θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε αυτού του είδους τις επενδύσεις.
Παράλληλα, οι πολίτες της ΕΕ επιθυμούν σε συντριπτικό ποσοστό τη μείωση της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκές τεχνολογίες, από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Η άποψη αυτή είναι πιο διαδεδομένη μεταξύ των ερωτηθέντων στη Σουηδία (88%) και στη Γερμανία, τη Δανία, τη Φινλανδία και το Λουξεμβούργο (όλες στο 87%).
Ένας από τους λόγους που το αίσθημα είναι τόσο έντονο σε αυτές τις χώρες σχετίζεται με «τον τρόπο που το αίσθημα επείγοντος αντανακλάται σε ολόκληρη την κοινωνία και τον δημόσιο διάλογο», εξήγησε στο Europe in Motion ο Γιόχαν Λινόκερ,ανώτερος ερευνητής στο σουηδικό ερευνητικό ινστιτούτο RISE και επίκουρος λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λουντ.
«Στη Δανία, για παράδειγμα, οι αμερικανικές απειλές κατά της Γροιλανδίας έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και κινητοποίηση μέσω πρωτοβουλιών για την ψηφιακή κυριαρχία, όπως η δημόσια εκστρατεία "Danmark Skifter"», πρόσθεσε ο Λινόκερ.
Η «Danmark Skifter» ήταν μια εκστρατεία που πραγματοποιήθηκε τους πρώτους τρεις μήνες του 2026 και στόχευε στο να κλείνουν οι οθόνες σε συγκεκριμένες ώρες ή να γίνεται μετάβαση σε εναλλακτικές, λιγότερο εθιστικές πλατφόρμες.
Η δανική κυβέρνηση έχει επίσης δεσμεύσει περίπου 6,96 εκατ. ευρώ (80 εκατ. κορώνες) για την περίοδο 2026-2029, με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση της Δανίας από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.
Είναι οι Ευρωπαίοι έτοιμοι να εγκαταλείψουν την ξένη τεχνολογία;
Ωστόσο, όταν καλούνται να απαντήσουν αν θα άλλαζαν σε πάροχο ψηφιακών υπηρεσιών με έδρα την ΕΕ, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε υψηλότερο κόστος, οι απόψεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών.
Οι Δανοί (76%), οι Σουηδοί και οι Κροάτες (και οι δύο 73%) εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να κάνουν αυτή τη στροφή, ενώ οι Εσθονοί (35%), οι Βούλγαροι και οι Τσέχοι (και οι δύο 45%) καταγράφουν τα χαμηλότερα επίπεδα συμφωνίας.
«Τα ψηφιακά εργαλεία και οι υποδομές σε ορισμένες χώρες αντιμετωπίζονται ως απλό εμπορικό αγαθό και όχι ως κρίσιμο τμήμα της υποδομής της κοινωνίας, και οι προτεραιότητες βρίσκονται αλλού - ένα μοτίβο που συναντάται σε ορισμένες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες», σημείωσε ο Λινόκερ.
Επιπλέον, οι άνδρες είναι πιο πιθανό από τις γυναίκες να συμφωνήσουν με την αλλαγή, ενώ η προθυμία μειώνεται απότομα με την ηλικία, με τους νεότερους ερωτηθέντες να εμφανίζονται πιο θετικά διακείμενοι.
Η μεγαλύτερη ασφάλεια και αξιοπιστία αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που θα έπειθαν τους πολίτες της ΕΕ να αλλάξουν πάροχο, ιδίως τους Έλληνες (68%), τους Φινλανδούς (67%) και τους Σουηδούς (64%).
Σε πολύ μικρή απόσταση ακολουθεί η καλύτερη προστασία των προσωπικών δεδομένων, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Αυστρία (57%) και στην Ολλανδία, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία (όλες στο 54%).
Τι κάνει η ΕΕ;
Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να διακόψει την πρόσβαση ξένων χρηστών στα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, περιλαμβανομένων και των ίδιων των ξένων εργαζομένων της εταιρείας.
Η κίνηση αυτή επιβεβαίωσε τους ευρωπαϊκούς φόβους για ένα «kill switch» και ενίσχυσε περαιτέρω την ευρωπαϊκή ατζέντα για την τεχνολογική κυριαρχία.
Στις αρχές του μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο για την τεχνολογική κυριαρχία της, με στόχο να ενισχύσει τον εγχώριο τεχνολογικό τομέα της Ένωσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις υποδομές cloud, στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, στο ανοικτό λογισμικό και στα τσιπ.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τέσσερις πρωτοβουλίες για κάθε στάδιο της αλυσίδας αξίας, από τα τσιπ και τις υποδομές μέχρι το λογισμικό, το cloud και την τεχνητή νοημοσύνη.
Το ανώτατο επίπεδο, που αφορά κλάδους όπως η άμυνα και η υγεία, θα αποκλείει στην πράξη μη ευρωπαϊκές εταιρείες από την ανάληψη δημόσιων συμβάσεων. Στόχος είναι να αποτραπεί ένα λεγόμενο σενάριο «kill switch», δηλαδή ο κίνδυνος μια ξένη κυβέρνηση να διακόψει απότομα την πρόσβαση σε νοσοκομεία ή μαχητικά αεροσκάφη.
«Γενικά, οι ευρωπαϊκές χώρες - ή οποιαδήποτε χώρα, για την ακρίβεια - πρέπει να διασφαλίζουν την κυριαρχία και την ανθεκτικότητα των ψηφιακών θεσμών και του ψηφιακού τους χώρου, όπως ακριβώς και του φυσικού», ανέφερε ο Λινόκερ.
«Ουσιαστικά, αυτό δεν σημαίνει να αντικατασταθούν όλες οι λύσεις από τρίτες χώρες. Αντίθετα, πρόκειται για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των κινδύνων που συνεπάγονται οι νέες και υφιστάμενες εξαρτήσεις και για την ανάπτυξη των ικανοτήτων που απαιτούνται για τη διαχείρισή τους», πρόσθεσε.