Ένα από τα καλώδια καταλήγει στην Κρήτη - Η κίνηση θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος συνδεσιμότητας και να εντείνει την ψηφιακή ευαλωτότητα της Ευρώπης
Σε μια νέα προσπάθεια να ασκήσει οικονομική πίεση στη Δύση, το Ιράν ρίχνει στο τραπέζι την ιδέα επιβολής «τελών πρόσβασης» στα υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, κίνηση που θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το παγκόσμιο εμπόριο μετά τον αποκλεισμό του περάσματος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το σχέδιο παρουσιάστηκε αρχικά από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Έχουν προκύψει ερωτήματα σχετικά με το ποιος ακριβώς θα κληθεί να καταβάλει αυτά τα τέλη και ποιες υπηρεσίες θα στοχοποιηθούν.
Από επιχειρησιακή άποψη, οι εταιρείες που διαχειρίζονται καλώδια κάτω από τα Στενά θα υποχρεωθούν να πληρώνουν στο Ιράν ένα «τέλος πρόσβασης», ενώ, από ρυθμιστική σκοπιά, θα απαιτείται από τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Google, η Meta, η Microsoft και η Amazon να συμμορφωθούν με όσα ορίστηκαν αόριστα ως «οι νόμοι του Ιράν».
Τρίτον, η Ισλαμική Δημοκρατία θα μπορούσε επίσης να αναλάβει τη συντήρηση των καλωδίων στα Στενά του Ορμούζ και να επιβάλει επιπλέον χρεώσεις.
Οι κινήσεις αυτές θα μπορούσαν να αποφέρουν στη χώρα έσοδα έως και 13 δισ. ευρώ.
Από το Αιγαίο μέχρι την Ισπανία: Πώς εμπλέκεται η Ευρώπη;
Ευρωπαϊκές εταιρείες από χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχουν στο διαχειριστικό κονσόρτιουμ τουλάχιστον τεσσάρων καλωδίων που περνούν κάτω από το Ορμούζ, σύμφωνα με το Submarine Telecoms Forum.
Δύο από αυτά τα καλώδια θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.
Το πρώτο είναι το Asia Africa Europe-1 (AAE1), στο οποίο μεταξύ των ιδιοκτητών συγκαταλέγονται η ιταλική Retelit και η ελληνική OTEGLOBE. Καταλήγει σε σημεία προσαιγιάλωσης στην Κρήτη (Χανιά), το Μπάρι και τη Μασσαλία.
Το δεύτερο, PEARLS/2Africa, που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου υποθαλάσσιου καλωδιακού συστήματος στον κόσμο, περνά κάτω από τη Σικελία προτού καταλήξει στη Γένοβα, τη Μασσαλία και τη Βαρκελώνη.
Πόσο μεγάλη απειλή αποτελούν τα τέλη για την Ευρώπη;
Προς το παρόν δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των ειδικών σχετικά με τις απειλές που διατυπώνει το Ιράν.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι, αν η χώρα προχωρούσε πράγματι στην επιβολή τελών, οι συνέπειες θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές, επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο, το ναυτικό δίκαιο, τη στρατιωτική στρατηγική, τη διακυβέρνηση του διαδικτύου και την πολιτική των μεγάλων δυνάμεων.
«Οι ευρωπαϊκοί χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, οι πάροχοι υπηρεσιών cloud, οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε δίκτυα υποθαλάσσιων καλωδίων χαμηλής καθυστέρησης για τραπεζικές συναλλαγές, ψηφιακές υπηρεσίες, εμπορία ενέργειας και βιομηχανικές λειτουργίες», δήλωσε στην εκπομπή Europe in Motion η Meredith Primrose Jones, επικεφαλής γεωπολιτικής και ασφάλειας στην εταιρεία συμβούλων κινδύνου και κανονιστικής συμμόρφωσης Leidra.
«Οποιαδήποτε αύξηση του πολιτικού κινδύνου γύρω από τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος συνδεσιμότητας, να καθυστερήσει έργα υποδομών και να δημιουργήσει μεγαλύτερη ευαλωτότητα για την ψηφιακή οικονομία της Ευρώπης, σε μια περίοδο που η περιοχή ήδη εστιάζει στην ενίσχυση της τεχνολογικής ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της», πρόσθεσε.
Άλλοι ειδικοί, από την άλλη πλευρά, υποβαθμίζουν σε μεγάλο βαθμό τις απειλές για διαταραχή μέσω δασμών ή ακόμη και για φυσικό σαμποτάζ των καλωδίων.
«Το εύρος ζώνης που διασχίζει τα Στενά του Ορμούζ αντιστοιχεί σε λιγότερο από 1% του διεθνούς εύρους ζώνης παγκοσμίως», ανέφερε στην εκπομπή Europe in Motion η Διεθνής Επιτροπή Προστασίας Καλωδίων (IPCC).
Η IPCC υποστηρίζει ότι ο αντίκτυπος θα ήταν περιορισμένος ακόμη και σε περίπτωση αστοχίας καλωδίου, χάρη στα εφεδρικά συστήματα που συνδέονται με την περιοχή του Κόλπου.
«Πολλά καλωδιακά συστήματα που εξυπηρετούν την περιοχή του Κόλπου αξιοποιούν διακλαδωτές αρχιτεκτονικές, οι οποίες συνδέονται με μεγαλύτερα διεθνή κορμό-συστήματα», ανέφερε η επιτροπή. «Αυτός ο σχεδιασμός του δικτύου προσφέρει πρόσθετη επιχειρησιακή ευελιξία και ανθεκτικότητα και συμβάλλει στον περιορισμό των επιπτώσεων από μεμονωμένες βλάβες καλωδίων».
Διευκρίνισε ότι οι βλάβες υποθαλάσσιων καλωδίων δεν αποτελούν ασυνήθιστα επιχειρησιακά περιστατικά.
«Περίπου 150–200 βλάβες υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων σημειώνονται παγκοσμίως κάθε χρόνο, με περίπου 70–80% να οφείλονται σε τυχαία ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως η εμπορική αλιεία και οι άγκυρες πλοίων, και όχι σε σαμποτάζ», δήλωσε η IPCC.
Χρεώνει κάποιος άλλος την πρόσβαση σε υποθαλάσσια καλώδια;
Το σχέδιο του Ιράν δεν είναι πρωτοφανές: η Αίγυπτος ήδη επιβάλλει χρεώσεις για την πρόσβαση σε υποθαλάσσια καλώδια, οι οποίες αποφέρουν σημαντικά έσοδα στο τηλεπικοινωνιακό της μοντέλο.
Μια μελέτη που διεξήγαγε η submarinenetworks.com (πηγή στα Αγγλικά) για την περίοδο 2000-2019 εκτιμά ότι το κόστος για κάθε διαχειριστή υποθαλάσσιου καλωδίου ανέρχεται περίπου σε 1,5 εκατ. ευρώ για δικαιώματα προσαιγιάλωσης, συντήρηση και επιχειρησιακή υποστήριξη.
Η Αίγυπτος έχει χαρακτηριστεί στρατηγικό σημείο συμφόρησης των παγκόσμιων τηλεπικοινωνιών λόγω του τεράστιου αριθμού καλωδίων που τη διασχίζουν.
Η βασική διαφορά με τα Στενά του Ορμούζ είναι ότι τα καλώδια που διασχίζουν την Αίγυπτο περνούν φυσικά μέσα από το έδαφός της και βασίζονται στις χερσαίες της υποδομές.
Στο Ορμούζ, αντίθετα, τα περισσότερα καλώδια δεν εισέρχονται σε ιρανικό έδαφος, γεγονός που σημαίνει ότι η Τεχεράνη θα είχε περιορισμένη νομική βάση για να επιβάλλει χρεώσεις πρόσβασης.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προστατεύει σε αυτό το πλαίσιο τις θαλάσσιες ροές και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Το Ιράν την υπέγραψε το 1982, αλλά δεν την επικύρωσε ποτέ.
«Ένα μονομερές σύστημα τελών που θα στοχοποιεί την παγκόσμια καλωδιακή υποδομή θα ερμηνευθεί ευρέως ως υπέρβαση της εξουσίας των παράκτιων κρατών με βάση τις αρχές της UNCLOS», σημείωσε η Jones.