Λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Καγκελάριος της Γερμανίας και οι ηγέτες των βαλτικών χωρών στο Βερολίνο δεσμεύονται σε περισσότερη αποτροπή απέναντι στη Ρωσία, υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και επιπλέον βοήθεια προς την Ουκρανία.
«Η ασφάλεια της Βαλτικής είναι και ασφάλεια της Γερμανίας», δήλωσε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (CDU) σε συνάντηση με τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της Βαλτικής στο Βερολίνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αναφερόταν σε μια πλακέτα που έχει τοποθετηθεί στο δημαρχείο του Βίλνιους, στην οποία αναγράφεται: «Η ασφάλεια της Λιθουανίας είναι η δική μας ασφάλεια. Η προστασία του Βίλνιους είναι η προστασία του Βερολίνου». Η φράση προέρχεται από ομιλία στην τελετή συγκρότησης της τεθωρακισμένης ταξιαρχίας 45, που σταθμεύει στη Λιθουανία, τον Μάιο του περασμένου έτους.
Μεταξύ των θεμάτων ήταν και η προσεχής σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στην τουρκική πρωτεύουσα, την Άγκυρα. Ο Μερτς επανέλαβε στηn κοινή συνέντευξη Τύπου ότι ο συντονισμός με την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία «μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα και μάλιστα πολύ πέρα από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ». Τόνισε ότι η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ «πρέπει να είναι επιτυχής», κάνοντας τη Συμμαχία «πιο ευρωπαϊκή, ώστε να μπορέσει να παραμείνει διατλαντική». Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, δήλωσε ότι «η σύνοδος πρέπει να επικεντρωθεί στην εφαρμογή».
Τρία σημεία για την προσεχή σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ
Σε αυτό συμφώνησε και ο πρόεδρος της Λετονίας, ο οποίος κατέθεσε τρία σημεία για τη φετινή σύνοδο: «Πρώτον: Πέρυσι στη Χάγη αποφασίσαμε να δαπανούμε το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα. Το κρίσιμο τώρα είναι αυτός ο αριθμός να μετατραπεί σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δυνατότητες. Καμιά φορά βλέπουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι τα χρήματα, αλλά το να προμηθευτούμε τον κατάλληλο εξοπλισμό και τα κατάλληλα οπλικά συστήματα. Επιπλέον, γίνεται σαφές ότι πρέπει να ενισχύσουμε τη βιομηχανία άμυνας κάθε κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο πρόεδρος Ένγκαρς Ρίνκεβιτς.
Δεύτερον, κατά τη γνώμη του, είναι σημαντικό η Συμμαχία – «παρά ορισμένες συζητήσεις που διεξάγουμε εντός της Συμμαχίας, άλλες δημόσια, άλλες κεκλεισμένων των θυρών» – να παραμείνει ενωμένη. «Στηρίζει ακλόνητα το Άρθρο 5 και όλες τις αναληφθείσες δεσμεύσεις».
Το τρίτο του σημείο ήταν η κατανόηση ότι η Ουκρανία πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται. «Ελπίζω πολύ ότι θα καταλήξουμε σε κοινή γραμμή όταν πρόκειται να αντιμετωπίσουμε με αποφασιστικότητα τις ρωσικές και λευκορωσικές υβριδικές απειλές καθώς και όλες τις άλλες προκλήσεις», πρόσθεσε.
Η ασφάλεια των χωρών της Βαλτικής είναι η ασφάλεια του ΝΑΤΟ
Ο Μερτς υπογράμμισε ότι η Γερμανία μαθαίνει από τους συμμάχους της στη Βαλτική, παραπέμποντας στην παλαιότερη αντίληψη ότι «πρέπει να κάνουμε κάτι για την ελευθερία μας, την ασφάλεια και την ευημερία μας». «Η απειλή δεν είναι αφηρημένη· είναι πολύ συγκεκριμένη στο ανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ», πρόσθεσε ο Μερτς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία παραβιάζει συνεχώς τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, πραγματοποιεί υβριδικές επιθέσεις στο διαδίκτυο και καταστρέφει επίσης υποθαλάσσια καλώδια στη Βαλτική Θάλασσα. «Η Μόσχα δοκιμάζει πόσο ενωμένο και αποφασισμένο είναι το ΝΑΤΟ. Τι μπορεί να σημαίνει αυτός ο ρωσικός αναθεωρητισμός το βλέπουμε εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια στην Ουκρανία», εξήγησε ο καγκελάριος και τόνισε ότι οι χώρες της Βαλτικής έχουν ήδη «επιτύχει και υπερβεί κατά πολύ» τον στόχο του 3,5% του ΝΑΤΟ, που συμφωνήθηκε πέρυσι στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στη Χάγη.
Ο Ρίνκεβιτς πρόσθεσε ότι, αν αυτοί οι στόχοι δεν τηρηθούν ή δεν επιτευχθούν, οι χώρες της Βαλτικής ενδεχομένως θα «πληρώσουν περισσότερο» σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. «Ως έναν βαθμό, οι αμυντικές δαπάνες είναι επίσης μια μορφή αποτροπής – και ακριβώς αυτήν την αποτροπή χρειαζόμαστε επειγόντως», πρόσθεσε.
Στη δήλωσή του, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Μίχαλ τόνισε επίσης ότι «έχουμε συμφωνήσει να επενδύσουμε περισσότερα στην άμυνα· τώρα πρέπει να μετατρέψουμε αυτές τις δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες δυνατότητες. Η Εσθονία επενδύει ήδη πάνω από το 5% του ΑΕΠ της στη βασική άμυνα, οι άλλες χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία κάνουν το ίδιο. Χρειαζόμαστε επίσης στενότερη συνεργασία στη βιομηχανία όπλων και περισσότερες κοινές προμήθειες. Έτσι μπορούμε να κλείσουμε τα κενά δυνατοτήτων πιο γρήγορα». Υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των χωρών της Βαλτικής είναι «η ασφάλεια του ΝΑΤΟ», ότι οι χώρες της Βαλτικής «γνωρίζουν τον γείτονά τους» και «κατανοούν την απειλή».
«Η Γερμανία είναι ένας από τους στενότερους συμμάχους μας και συμβάλλει καθοριστικά στην ασφάλεια στη Βαλτική», είπε, αναφερόμενος στο πρώτο γερμανοολλανδικό σώμα στρατού, το οποίο έχει αναλάβει την τακτική διοίκηση των συμμαχικών χερσαίων δυνάμεων στην Εσθονία και τη Λετονία, καθώς και στον ρόλο της Γερμανίας στις αποστολές εναέριας επιτήρησης του ΝΑΤΟ στη Βαλτική. Πρόσθεσε ότι η ΕΕ μπορεί «να ενισχύσει αυτές τις προσπάθειες», στηρίζοντας περισσότερο τη στρατιωτική κινητικότητα, τη βιομηχανία άμυνας, κρίσιμες ικανότητες και τα ανατολικά σύνορα, κάτι που «είναι προς το κοινό συμφέρον της ΕΕ», πρόσθεσε ο Μίχαλ.
Ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα αναφέρθηκε στη μόνιμη ανάπτυξη της γερμανικής τεθωρακισμένης ταξιαρχίας 45, η οποία αναμένεται να βρίσκεται στη Λιθουανία έως τα τέλη του 2027, και την χαρακτήρισε «ενίσχυση της άμυνάς μας». «Αν ρωτήσετε ορισμένους Λιθουανούς τι πιστεύουν για Γερμανούς στρατιώτες στους δρόμους του Βίλνιους ή άλλων λιθουανικών πόλεων, θα απαντήσουν: Είναι κάτι παραπάνω από καλοδεχούμενοι. Αυτό είναι η καλύτερη απόδειξη και το καλύτερο παράδειγμα της αλληλεγγύης και της φιλίας μας», είπε ο Ναουσέντα.
«Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια»
Ο Ναουσέντα τόνισε στην ομιλία του ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια. «Μια ισχυρότερη Ευρώπη μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ πρέπει να παραμείνει ο κοινός στρατηγικός μας στόχος». Ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ την επόμενη εβδομάδα πρόσθεσε ότι η σύνοδος πρέπει επομένως να αποφέρει απτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τον Λιθουανό πρόεδρο, η Λιθουανία βρίσκεται λίγο πριν δαπανήσει το επτά τοις εκατό του ΑΕΠ της για άμυνα και ασφάλεια – και έτσι θα «υπερβεί κατά πολύ τη δέσμευση που συμφωνήθηκε στη σύνοδο κορυφής της Χάγης».
Ο πρόεδρος της Λετονίας Ένγκαρς Ρίνκεβιτς πρόσθεσε στη δήλωσή του ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά των χωρών της Βαλτικής θα αποτελούσε «άμεση αντιπαράθεση» με το ΝΑΤΟ. «Αυτό είναι κάτι που καμιά φορά υποτιμάται στις συζητήσεις μας: όταν μιλάμε για την ασφάλεια κάθε μεμονωμένου εταίρου της Συμμαχίας, στην ουσία μιλάμε για την ασφάλεια ολόκληρης της Συμμαχίας», είπε ο Ρίνκεβιτς.
Ο Μερτς τόνισε επίσης ότι συζήτησε με τον πρόεδρο της Λετονίας Ένγκαρς Ρίνκεβιτς, τον πρωθυπουργό της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ και τον πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα για την ενίσχυση της στήριξης προς την Ουκρανία και ότι υπήρξε σχετική δέσμευση. Υπογράμμισε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν τις προσπάθειές τους να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν.
«Λαμβάνουμε επίσης πολύ σοβαρά υπόψη τη ρωσική απειλή και προετοιμαζόμαστε απέναντί της: τον στόχο του 3,5% που συμφωνήθηκε στη Χάγη θα τον επιτύχουμε ήδη το 2029, δηλαδή πολύ πριν από την καθορισμένη προθεσμία», δήλωσε ο καγκελάριος. Πέρα από τους στόχους του ΝΑΤΟ, τόνισε και τη γερμανική στήριξη προς το Κίεβο, αν και, όπως είπε, οι Εσθονοί, οι Λετονοί και οι Λιθουανοί προσφέρουν περισσότερα ανά κάτοικο. «Οι χώρες της Βαλτικής δεσμεύτηκαν πριν από χρόνια να διαθέτουν το 0,25% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) τους για βοήθεια προς την Ουκρανία», είπε ο Μερτς, χαρακτηρίζοντας αυτή την απόφαση «υποδειγματική». Τέλος του πολέμου ή διαπραγμάτευση εκεχειρίας στη σημερινή γραμμή επαφής βλέπει μόνο αν το αποφασίσει ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν. «Ο πρόεδρος Πούτιν πρέπει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο· αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο». Στις προσπάθειες να οδηγηθεί ο Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο καγκελάριος θέλει να «εμπλέξει στενά» τις χώρες της Βαλτικής.
Θέμα της συνάντησης ήταν επίσης η πυρηνική ομπρέλα προστασίας των ΗΠΑ. Ο Ναουσέντα αναφέρθηκε στη συμφωνία των κομμάτων που εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο της Λιθουανίας, τα οποία, με δική του πρωτοβουλία, συμφώνησαν σε σχέδιο άρσης της συνταγματικής απαγόρευσης των πυρηνικών όπλων και των ξένων στρατιωτικών βάσεων στη χώρα της Βαλτικής. Σύμφωνα με τον πρόεδρο, αυτή η αλλαγή θα επέτρεπε στη Λιθουανία να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην πυρηνική αποτροπή έναντι της Ρωσίας.
Η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ
Ο Μερτς αναφέρθηκε επίσης στην ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ και ανέδειξε την πρότασή του για «συνδεδεμένη ιδιότητα μέλους». «Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για μια εξαιρετικά προχωρημένη προσφορά, που καμία υποψήφια χώρα δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα. Έτσι θα μπορούσαμε να φέρουμε την Ουκρανία ήδη από σήμερα πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση», εξήγησε ο Μερτς, ο οποίος αναγνώρισε, ωστόσο, ότι αυτή η ιδιότητα δεν αποτελεί υποκατάστατο, αλλά βήμα προς την πλήρη ιδιότητα μέλους, η οποία «θα χρειαστεί όμως ακόμη κάποιο χρόνο».
Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας συμφώνησε με τον Μερτς, λέγοντας ότι «μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη απαιτεί επίσης έναν σαφή δρόμο προς την ΕΕ». «Η Ουκρανία είναι έτοιμη εδώ και καιρό», είπε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ θα πρέπει να ανοίξει τις εναπομείνασες ομάδες κεφαλαίων για το Κίεβο· αυτό «δεν είναι χάρη προς την Ουκρανία», αλλά βρίσκεται «στο στρατηγικό και οικονομικό συμφέρον» της ΕΕ.