Ο πάπας Λέων επισκέφθηκε το νησί «σύμβολο» της μεταναστευτικής κρίσης: Υπενθύμισε την ευθύνη της Ευρώπης και κάλεσε τους πιστούς να μην αγνοούν τον πόνο των ξεριζωμένων
Την ημέρα της 250ής επετείου της ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ επέλεξε να επισκεφθεί τη Λαμπεντούζα, νησί–σύμβολο της μεταναστευτικής κρίσης στην Ιταλία. Η τελευταία φορά που Ποντίφικας επισκέφθηκε τη Λαμπεντούζα ήταν το 2013, όταν ο Πάπας Φραγκίσκος επέλεξε το νησί για το πρώτο του αποστολικό ταξίδι, σηματοδοτώντας την αφοσίωσή του στην υπόθεση των μεταναστών.
Αμέσως μετά την άφιξή του, ο Λέων κατευθύνθηκε στο νεκροταφείο των Ανώνυμων, στην Κάλα Πισάνα, για να αποτίσει φόρο τιμής και να προσευχηθεί πάνω στον τάφο των μεταναστών που χάθηκαν στη θάλασσα. Οι τάφοι σημαίνονται με σταυρούς σκαλισμένους από ξύλο των πλεούμενων που ναυάγησαν στα ανοικτά του νησιού.
Στη συνέχεια, ο Λέων έφτασε στην «Πύλη της Ευρώπης», το συμβολικό γλυπτό από κεραμικό και σίδερο που βλέπει προς τη Μεσόγειο. Εκεί, συνάντησε μια οικογένεια μεταναστών και στη συνέχεια πέρασε μέσα από την πύλη, ακουμπώντας το χέρι του στη δεξιά πλευρά της. Ο δυνατός άνεμος παρέσυρε το παπικό σκουφάκι του Λέοντα, ο οποίος στάθηκε για ώρα κοιτάζοντας τη θάλασσα, όπου στο βάθος διακρινόταν πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού που περιπολεί τις περιοχές ανοιχτά της Λαμπεντούζα.
Ο Πάπας έλαβε επίσης μια επιστολή από ένα παιδί μετανάστη. «Αγαπημένε Πάπα, είμαι τρομερά συγκινημένος που σε συναντώ! Πριν από 10 χρόνια η ιστορία μου ξεκίνησε εδώ, στη Λαμπεντούζα. Ήμουν μόνος και είχα χάσει τα πάντα, πάνω απ’ όλα τη μητέρα μου. Μου λένε ότι σταμάτησα να κλαίω μόνο όταν μου έδωσαν μια μπάλα φτιαγμένη από χαρτί· από εκείνη την ημέρα η μπάλα έμεινε στην καρδιά μου και εγώ δεν σταμάτησα να παίζω. Ελπίζω πολύ αυτή η μπάλα που σου χαρίζω τώρα να φτάσει σε ένα άλλο παιδί και να το κάνει ευτυχισμένο όπως εμένα. Ευχαριστώ, Λέο», έγραψε ο μικρός, παραδίδοντας στον Πάπα και μια μπάλα.
Ο Πάπας Λέων ευλόγησε την πλάκα αφιερωμένη στον Πάπα Φραγκίσκο
Η επίσκεψη του συνεχίστηκε στο Μόλο Φαβαρόλο, ένα ακόμη συμβολικό σημείο του νησιού, όπου μεταφέρονται οι βάρκες των μεταναστών. Εκεί, ο Λέων αποκάλυψε και ευλόγησε την πλάκα αφιερωμένη στον Πάπα Φραγκίσκο: από σήμερα ο μόλος ονομάζεται «Μόλος Φραγκίσκου». Ο Πάπας στη συνέχεια συνάντησε και έσφιξε το χέρι σε 15 μετανάστες που έφτασαν από το κέντρο υποδοχής της Κοντράντα Ιμπριακόλα, το οποίο διαχειρίζεται ο Ερυθρός Σταυρός και φιλοξενεί 138 ανθρώπους, ανάμεσά τους 51 ασυνόδευτους ανηλίκους. Το τελευταίο κατάπλου στο νησί έγινε το βράδυ της Παρασκευής: το Λιμενικό διέσωσε 17 ανθρώπους που επέβαιναν σε μικρό σκάφος, μεταξύ τους πέντε γυναίκες και τρία παιδιά.
«Το γεγονός ότι θελήσατε να αφιερώσετε τον Μόλο Φαβαρόλο στον Πάπα Φραγκίσκο είναι σημάδι του δεσμού που ο Προκάτοχός μου δημιούργησε με την κοινότητά σας και με τους αδελφούς και τις αδελφές μετανάστες: ο Πάπας στάθηκε κοντά σας σε αυτήν την τόσο απαιτητική για εσάς περίοδο. Και σήμερα βρίσκομαι εδώ για να σας πω ότι ο Πάπας συνεχίζει να σας συνοδεύει, σας στηρίζει και σας ενθαρρύνει», έγραψε ο Λέων σε επιστολή που απέστειλε στον δήμαρχο της Λαμπεντούζα με αφορμή την επίσκεψή του.
«Δεν ήρθα για να εκφωνήσω λόγους, αλλά να τελέσω την Ευχαριστία, το υπέρτατο σημείο της παρουσίας του Χριστού ανάμεσά μας. Η πράξη του Ιησού που κόβει το ψωμί για να προσφέρει τον εαυτό του δίνει νόημα και δύναμη στις καθημερινές μας χειρονομίες φροντίδας και μοίρασης. Ναι, αυτό είναι ένας τόπος όπου, περισσότερο από τα λόγια, μιλούν οι πράξεις. Αλλά οι πράξεις, για να είναι ανθρώπινες, χρειάζονται καρδιά. Γι’ αυτό συγκεντρωθήκαμε εδώ: για να αντλήσουμε από τον Χριστό την αγάπη που μόνο Εκείνος μπορεί να μας δώσει, ώστε ο κόσμος του σήμερα και του αύριο να είναι πιο ανθρώπινος, πιο ανθρώπινος για όλους», συνέχισε ο Πάπας στην επιστολή.
Ο Πάπας καλεί την Ευρώπη να αντιμετωπίσει τη μεταναστευτική κρίση
Πριν από τη θεία λειτουργία που οργανώθηκε στο γήπεδο «Arena», ο Πάπας διέσχισε τους δρόμους της Λαμπεντούζα με μια «τζαρντινέτα», το χαρακτηριστικό αυτοκίνητο του νησιού που παραχώρησε ένας κάτοικος για την ιδιαίτερη περίσταση, χαιρετώντας το πλήθος και σταματώντας για να ευλογήσει παιδιά. Οι αρχές ανέφεραν ότι περίπου τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο γήπεδο για να συμμετάσχουν στην τελετή που τέλεσε ο Ποντίφικας.
«Ήρθα για να σας ευχαριστήσω για την εγγύτητα που πολλοί από εσάς δείξατε, συντελέστηκε και πάλι το θαύμα της συμπόνιας. Από αυτό το ακραίο άκρο της Ευρώπης στη Μεσόγειο, φαίνεται καλύτερα η ιστορική πρόκληση που το μεταναστευτικό φαινόμενο απευθύνει στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Η Ευρώπη διαθέτει ένα μοναδικό δυναμικό, που απορρέει από την ιστορία και τον πολιτισμό της και συνεπώς μια ανάλογη ευθύνη», είπε ακόμη ο Πρεβόστ. «Λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της θεσμικής της δομής, η Ευρώπη είναι σε θέση – σε αυτή την περιοχή – να αντιμετωπίσει την κρίση με συνολικό τρόπο, εντάσσοντας την πρώτη βοήθεια σε ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχέδιο, ικανό να υποδέχεται, να προστατεύει, να προάγει και να εντάσσει τους μετανάστες και, την ίδια στιγμή, να εργάζεται για την ανάπτυξη, ώστε κανείς να μην αναγκάζεται να μεταναστεύσει. Όλα αυτά με σεβασμό προς την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου. Είναι καθήκον των δημόσιων θεσμών αλλά και όλης της κοινωνίας των πολιτών και της Εκκλησίας», είπε ο Πάπας κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, καλώντας την Ευρώπη να αναλάβει την ευθύνη της στην υποδοχή των μεταναστών.
Ο Πάπας υπενθύμισε στη συνέχεια ότι η Λαμπεντούζα είναι νησί αφίξεων μεταναστών αλλά και παραθεριστών. Όπως είπε πρόσφατα στην Τενερίφη, κατά τη διάρκεια του αποστολικού ταξιδιού του στην Ισπανία, ο Λέων υπενθύμισε ότι δεν πρέπει να αισθανόμαστε απειλούμενοι από τις μεταναστευτικές διαδρομές ούτε να καλλιεργούμε αδιαφορία. «Φαίνεται σαν να πρέπει να υψωθεί ένας αόρατος τοίχος ανάμεσα στη θάλασσα των ναυαγών και στη θάλασσα των παραθεριστών. Να έχετε το θάρρος να σκεφτείτε διαφορετικά. Σιγά σιγά, με δημιουργικότητα, θα καταφέρετε ώστε όποιος περνά ένα διάστημα, ακόμη και διακοπών, σε αυτό το νησί, να γίνεται πιο ανθρώπινος, ερχόμενος αντιμέτωπος με τη δική σας φιλανθρωπία, με όσα σας δίδαξε η θάλασσα, με τις συναντήσεις που σας διαμόρφωσαν», είπε ο Πάπας.
Ασκώντας κριτική σε όσους αγνοούν την κρίση των μεταναστών, ο Πάπας στράφηκε κατά της αδιαφορίας και της διαφθοράς. «Η αγάπη υπάρχει πάντα στην ελευθερία και η ελευθερία βρίσκεται στις αποφάσεις. Υπάρχουν κι εκείνοι που επιλέγουν να μη γίνουν πλησίον και εκείνοι που αποφασίζουν να μην αποφασίσουν. Οι νεκροί σε αυτή τη θάλασσα είναι θύματα τόσο αποφάσεων που ελήφθησαν όσο και αποφάσεων που δεν ελήφθησαν. Η αδιαφορία για το κοινό καλό και η διαφθορά στους τόπους προέλευσης, ένα παγκόσμιο οικονομικό σύστημα που γεννά φτώχεια και αποκλεισμό, ο φόβος που τροφοδοτεί προκαταλήψεις και περιφρόνηση, η ιδέα ότι τέτοια προβλήματα δεν μας αφορούν, οι εγκληματικοί υπολογισμοί όσων κερδοσκοπούν πάνω στο δράμα των άλλων, η αργή και δύσκολη μετάβαση από την απλή διαχείριση των έκτακτων καταστάσεων στην εκπόνηση συνολικών και κοινών πολιτικών: όλα αυτά αναπαράγουν σήμερα, από την ευαγγελική διήγηση, τη βιασύνη να “περάσουμε από απέναντι”», είπε ο Πρεβόστ.
«Να μην αφήσουμε τον φόβο να μας καταβάλει, αλλά να βλέπουμε τους καθημερινούς κόπους ως έναν χρόνο ευκαιρίας και μαρτυρίας. Ας επιστρέψει η σεβαστή εικόνα της Παναγίας του Πόρτο Σάλβο να σας μιλήσει με τη δύναμη κάποτε, όταν εκείνοι που σας μετέδωσαν τη λατρεία της σας θύμιζαν πως όλοι έχουμε στον Θεό ένα ασφαλές λιμάνι και κάθε χριστιανική κοινότητα καλείται να είναι αντανάκλασή του στη γη. Και σε εσάς, κοινότητα της Λαμπεντούζα και της Λινόζα, να μη λείψει ποτέ η ανάσα της πίστης, της ελπίδας και της αγάπης: «O’scià!»», κατέληξε ο Πάπας, χρησιμοποιώντας τον χαιρετισμό των Λαμπεντουζιανών, που μεταφράζεται ως «ανάσα μου».