Που ποντάρει η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς και ο κίνδυνος να διεξάγει προεκλογική εκστρατεία με ηλεκτρονικό βραχιολάκι
«Για τη Γαλλία, Αναγέννηση»: αυτό είναι το σύνθημα που παρουσιάστηκε για την τέταρτη προεδρική εκστρατεία της Μαρίν Λεπέν, η οποία ξεκίνησε το βράδυ της Τρίτης, στο τέλος μιας μαραθώνιας ημέρας που εκτυλίχθηκε ανάμεσα στο Εφετείο του Παρισιού, την έδρα της Εθνικής Συσπείρωσης (Rassemblement National) και τα τηλεοπτικά στούντιο του TF1. Μια «αναγέννηση» για την ακροδεξιά ηγέτιδα, της οποίας η προοπτική να διεκδικήσει την θέση στο Ελιζέ έμοιαζε να σβήνει τους τελευταίους μήνες.
Σε μια ιστορική απόφαση, οι δικαστές του Εφετείου του Παρισιού επιβεβαίωσαν την ενοχή της Μαρίν Λεπέν, καθώς και άλλων κατηγορουμένων, για την εφαρμογή πρακτικών υπεξαίρεσης δημόσιων πόρων, επί περισσότερο από 11 χρόνια, για την πληρωμή από κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεργατών που στην πραγματικότητα εργάζονταν για το κόμμα.
Οι δικαστές ωστόσο μείωσαν την ποινή στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για τη Μαρίν Λεπέν σε 15 μήνες, ποινή την οποία ήδη έχει εκτίσει, και περιόρισαν σε ένα έτος την ποινή φυλάκισης χωρίς αναστολή, την οποία μπορεί να εκτίσει με ηλεκτρονική επιτήρηση.
Παρά τη νέα καταδίκη και τη «σοβαρότητα» των πράξεων, όπως υπογράμμισε το Εφετείο σε ανακοινωθέν (πηγή στα Γαλλικά), η επικεφαλής των βουλευτών της Εθνικής Συσπείρωσης έχει προς το παρόν αφήσει κατά μέρος το ζήτημα του ηλεκτρονικού βραχιολιού. Δήλωσε ότι θέλει να «εξαντλήσει όλα τα ένδικα μέσα» προσφεύγοντας στο Ακυρωτικό Δικαστήριο.
Στο στούντιο του Ζιλ Μπουλό, η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς, που συνέχισε να διακηρύσσει την «αθωότητά» της, ανακοίνωσε επισήμως την υποψηφιότητά της για τις προεδρικές εκλογές του 2027, δηλώνοντας πεπεισμένη ότι θα μπορέσει να κάνει προεκλογική εκστρατεία χωρίς εμπόδια.
Για τη Ρέιτσελ Γκαρά-Βαλκαρσέλ, πολιτική συντάκτρια και συγγραφέα του ενημερωτικού δελτίου «Blocs & Partis», το Εφετείο, «που δεν είχε παρά να δεχθεί χτυπήματα σε αυτή την υπόθεση», άφησε στη Μαρίν Λεπέν το περιθώριο της υποψηφιότητας. «Είναι πάντως μια μικρή έκπληξη, δεν ήταν η επιλογή που προτιμούσαμε», λέει στο Euronews.
Κατά τη γνώμη της, η προσφυγή στο Ακυρωτικό Δικαστήριο ενέχει πάντως έναν κίνδυνο για τη Μαρίν Λεπέν: αν η τελεσίδικη απόφαση είναι εις βάρος της, «αυτό σημαίνει πιθανότατα ότι θα φοράει βραχιολάκι τον Ιανουάριο».
«Αυτό που κάνει είναι να ποντάρει στο τετελεσμένο: οι δικαστές δεν θα τολμήσουν να της επιβάλουν βραχιολάκι στην τελική ευθεία της προεδρικής εκστρατείας», εκτιμά η Ρέιτσελ Γκαρά-Βαλκαρσέλ.
Αντί να οργανώσει μια συγκέντρωση για να αμφισβητήσει την απόφαση του Εφετείου – όπως μετά την καταδίκη σε πρώτο βαθμό –, το κόμμα αυτή τη φορά φρόντισε να μην επιτεθεί ανοικτά στη δικαιοσύνη.
«Εδώ ξεκινούν κατευθείαν την εκστρατεία», παρατηρεί η Ρέιτσελ Γκαρά-Βαλκαρσέλ. «Είναι έξυπνο», προσθέτει, ακόμη κι αν το νέο στοίχημα της Μαρίν Λεπέν παραμένει «ριψοκίνδυνο».
Το πρωί της Τετάρτης, η επίσημη πλέον υποψήφια ττης ακροδεξιάς θα επισκεφθεί την αγορά της Λα Φλες, στη Σαρτ, μία από τις λίγες πόλεις του δυτικού τμήματος της Γαλλίας που διοικούνται από δήμαρχο του RN. Την Μαρίν Λεπέν θα συνοδεύει ο Τζορντάν Μπαρντελά, επικεφαλής του κόμματος, ο οποίος θα πρέπει ακόμη να οπλιστεί με υπομονή προτού βρεθεί σε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Περιορισμένος αντίκτυπος στη βάση του RN
Σε μια προεκλογική εκστρατεία που ήδη έχει κατακλυστεί από προθέσεις υποβολής υποψηφιότητας, οι αντίπαλοι της Εθνικής Συσπείρωσης θα βγάλουν κι αυτοί τα συμπεράσματά τους: το ψηφοδέλτιο της ακροδεξιάς θα φέρει το όνομα Λεπέν και όχι εκείνο του Μπαρντελά.
«Φυσικά η Μαρίν Λεπέν έχει περισσότερη εμπειρία [από τον Τζορντάν Μπαρντελά], και αυτό μόνο αμελητέο δεν είναι», αναγνωρίζει η Ρέιτσελ Γκαρά-Βαλκαρσέλ. «Έχει έναν αδιαμφισβήτητο δεσμό με το εκλογικό της ακροατήριο, αλλά δεν μπορούμε να την παρουσιάζουμε ως ακαταμάχητη εκλογική μηχανή: δεν είναι αυτό που έχουμε δει μέχρι τώρα», συνεχίζει η αναλύτρια.
Ενώ το επιχείρημα μιας υποψήφιας με πολλαπλές καταδίκες θα χρησιμοποιηθεί φυσιολογικά από τους αντιπάλους της Μαρίν Λεπέν, ιδίως στα αριστερά, η Ρέιτσελ Γκαρά-Βαλκαρσέλ εκτιμά ότι το εκλογικό σώμα του RN δεν θα της το καταλογίσει ιδιαίτερα. «Όμως δεν είναι αυτό το ζήτημα», σημειώνει
«Το εκλογικό σώμα του RN είναι πολυάριθμο και συμπαγές, αλλά δεν είναι καθόλου αρκετό για να κερδίσει. Το ζήτημα δεν είναι αν το 30 ή 35% που της αποδίδεται στον πρώτο γύρο θα της γυρίσει την πλάτη: πιστεύω πως όχι, ή μόνο σε πολύ περιορισμένο βαθμό».
«Η πραγματική ερώτηση είναι αν οι επιπλέον 15 ή 20 ποσοστιαίες μονάδες που χρειάζεται για να επικρατήσει θα της χρεώσουν την καταδίκη. Και αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα, πολύ πιο περίπλοκο κατά τη γνώμη μου για τη Μαρίν Λεπέν».
Τι αλλάζει η προσφυγή στο Ακυρωτικό Δικαστήριο;
Ο Σεμ Αλπ, ποινικολόγος στο δικηγορικό σύλλογο της Λυών, υπενθυμίζει ότι η Cour de cassation, εφόσον πράγματι επιληφθεί, «δεν ξανακρίνει ποτέ τα πραγματικά περιστατικά» και άρα δεν θα πει αν η ποινή που επιβλήθηκε στη Μαρίν Λεπέν είναι υπερβολικά αυστηρή ή υπερβολικά επιεικής. «Ελέγχει μόνο αν το δίκαιο εφαρμόστηκε σωστά από το Εφετείο», εξηγεί ο ειδικός σε σχόλιό του στο Euronews.
Σε αυτό το στάδιο, τίποτα δεν δείχνει προφανή παραβίαση του δικαίου. «Αυτό που αλλάζει σε σχέση με την πρώτη απόφαση είναι ουσιαστικά το ύψος της ποινής. Αντίθετα, η ενοχή παραμένει αποδεδειγμένη», παρατηρεί.
Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων των 20.00 στο TF1, η Μαρίν Λεπέν έδωσε πάντως μια γεύση της στρατηγικής που θα ακολουθήσει στην προσφυγή, δηλώνοντας «διαφωνία» με την εφαρμογή του άρθρου 432-15 (πηγή στα Γαλλικά) του Ποινικού Κώδικα, που αφορά την υπεξαίρεση δημόσιων πόρων. Θεωρεί, μεταξύ άλλων, ότι στο κείμενο αυτό δεν αναφέρονται οι αιρετοί ανάμεσα στα πρόσωπα που μπορούν να υπαχθούν σε αυτήν την παράβαση.
Το Εφετείο, από την πλευρά του, είχε τονίσει ότι αυτή η παράβαση «εφαρμόζεται και στον ευρωβουλευτή, ως πρόσωπο επιφορτισμένο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας».
Πέρα από την ίδια την προσφυγή, διεξάγεται ένα σημαντικό νομικό debate για τις συνέπειές της. Όπως έχει ήδη εξηγήσει στο Euronews ο κ. Αλπ, σύμφωνα με νομολογία του ποινικού τμήματος του Ακυρωτικού ΔΙκαστηρίου που χρονολογείται από το 1993, η άσκηση προσφυγής κατά μιας απόφασης Εφετείου μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την επαναφορά της προσωρινής εκτέλεσης που είχε αποφασιστεί σε πρώτο βαθμό. Μια πολύ πιο αυστηρή απόφαση στην περίπτωση της Μαρίν Λεπέν, καθώς προέβλεπε τέσσερα χρόνια φυλάκισης, εκ των οποίων δύο με αναστολή, καθώς και πέντε χρόνια στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι.
Σύμφωνα με τον δικηγόρο, το Συμβούλιο της Επικρατείας υιοθέτησε αυτή τη νομολογία το 2019, προτού μεταβάλει τη θέση του το 2022. Στην πιο πρόσφατη αυτή απόφαση έκρινε ότι όταν ένα Εφετείο δεν προβλέπει την άμεση εκτέλεση μιας συμπληρωματικής ποινής, όπως η στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για τη Μαρίν Λεπέν, η ποινή αυτή «δεν είναι ακόμη οριστική». Η εφαρμογή της αναστέλλεται, λοιπόν, έως ότου αποφανθεί το Ακυρωτικό Δικαστήριο.
Ένα νομικό θολό τοπίο που η Μαρίν Λεπέν και οι συνεργάτες της θα χρειαστεί επομένως να αντιμετωπίσουν, ποντάροντας στην ερμηνεία που τους είναι η πιο ευνοϊκή.