Βουλγαρικό βέτο μπλοκάρει ξανά τις κυρώσεις της ΕΕ στον Πατριάρχη Κύριλλο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατάφερε να επιβάλει κυρώσεις σε βάρος του Πατριάρχη Κυρίλλου, επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς η Βουλγαρία άσκησε βέτο στην πρόταση κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών διαπραγματεύσεων, επικαλούμενη θρησκευτικούς και πολιτιστικούς λόγους.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η Βουλγαρία αντιτάχθηκε επίσης στην ένταξη στη μαύρη λίστα του Βάγκιτ Αλεκπέροφ, Ρώσου δισεκατομμυριούχου με δεσμούς με το Κρεμλίνο και τη Lukoil, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου.

Τα δύο ονόματα αφαιρέθηκαν οριστικά από σχέδιο δέσμης κυρώσεων κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης των πρέσβεων την Κυριακή, η οποία είχε στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας, όπως επιβεβαίωσαν αρκετοί διπλωμάτες στο Euronews. Η συνολική συμφωνία για τη δέσμη δεν επετεύχθη, αλλά σημειώθηκε πρόοδος προς την ολοκλήρωσή της μέσα στην εβδομάδα.

Η απάλειψη των ονομάτων θεωρούνταν ευρέως αναμενόμενη, δεδομένης της σταθερής δέσμευσης της Βουλγαρίας να ασκήσει βέτο στο μέτρο, θέση την οποία ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ είχε επιβεβαιώσει δημόσια τον περασμένο μήνα. Είναι ασυνήθιστο ένας εν ενεργεία ηγέτης να τοποθετείται δημόσια για λεπτομέρειες που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

«Τι μήνυμα στέλνουμε όταν επεκτείνουμε τις κυρώσεις και τον πόλεμο στη σφαίρα της θρησκείας; Συνειδητοποιούμε πού οδηγεί αυτό;» είπε ο Ράντεφ.

Ο Κύριλλος, μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα με θρησκευτική αλλά και πολιτική επιρροή, έχει κατηγορηθεί ότι διαδίδει αναθεωρητική προπαγάνδα για να δικαιολογήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Υπό την ηγεσία του, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ενέκρινε κείμενο στο οποίο ζητείται η εξάλειψη της ουκρανικής ανεξαρτησίας και η εισβολή χαρακτηρίζεται «Ιερός Πόλεμος».

Η ΕΕ επιχείρησε για πρώτη φορά να συμπεριλάβει τον Κύριλλο στη λίστα κυρώσεων το 2022. Όμως η Ουγγαρία, υπό τον τότε πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, μπλόκαρε την κίνηση, παρουσιάζοντάς την ως ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας.

Το βέτο προκάλεσε πρωτοσέλιδα και οργή σε άλλα κράτη μέλη.

Το ζήτημα έμεινε στο περιθώριο μέχρι την άνοιξη, όταν η νέα ουγγρική κυβέρνηση του Πέτερ Μάγιαρ δήλωσε ετοιμότητα να αλλάξει στάση. Αξιωματούχοι της ΕΕ αξιοποίησαν αυτή την αναστροφή και ενέταξαν το όνομα του Κιρίλ σε σχέδιο λίστας προσώπων που θα τεθούν υπό κυρώσεις.

Όμως το σχέδιο προσέκρουσε γρήγορα στην κάθετη αντίθεση της Βουλγαρίας.

Η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία και η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι διοικητικά ανεξάρτητες, με διαφορετικούς πατριάρχες, αλλά ανήκουν αμφότερες στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, μοιράζονται την ίδια πίστη και το ίδιο δόγμα και συνδέονται με πολιτιστικούς και ιστορικούς δεσμούς.

Η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η κυρίαρχη ομολογία σε πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Βουλγαρία και η Ουκρανία.

«Η εποχή των Σταυροφοριών έχει τελειώσει. Δεν με ενδιαφέρει ο Ρώσος Πατριάρχης ως άτομο. Με ενδιαφέρει το γεγονός ότι είναι επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία είναι Ανατολική Ορθόδοξη, όπως και η δική μας εκκλησία», είπε ο Ράντεφ.

«Με ανησυχούν τα εκατομμύρια ανθρώπων που ανήκουν σε αυτή την εκκλησία».

Ένα ακόμη όνομα που ο Ράντεφ προσπάθησε να εξαιρεθεί ήταν εκείνο του Βάγκιτ Αλεκπέροφ, του Ρώσου ολιγάρχη που ίδρυσε τη Lukoil. Ο Αλεκπέροφ παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου το 2022, υπό την αυξανόμενη διεθνή πίεση, αλλά διατήρησε μετοχές στην ενεργειακή εταιρεία.

Ο Ράντεφ υποστήριξε ότι η ένταξη του Αλεκπέροφ στη μαύρη λίστα θα ισοδυναμούσε με «να πυροβολήσουμε τα πόδια μας», λόγω της αξίωσης αποζημίωσης ύψους 3 δισ. ευρώ που έχει καταθέσει η Lukoil για την κρατική ανάληψη του διυλιστηρίου Neftohim Burgas, του μεγαλύτερου στην περιοχή.

Η Σόφια όρισε ειδικό διαχειριστή στο εκτεταμένο εργοστάσιο τον Νοέμβριο του 2025, αφού η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε παραλυτικές κυρώσεις στη Lukoil και υποχρέωσε τον πολυεθνικό όμιλο να βγάλει προς πώληση τις διεθνείς του δραστηριότητες.

Το διυλιστήριο, το οποίο καταγράφει δισεκατομμύρια σε ετήσιο κύκλο εργασιών, δεν χρησιμοποιεί πλέον ρωσικό πετρέλαιο.