Κίεβο: Ο ρωσικός στρατός εκτέλεσε εκατοντάδες Ουκρανούς αιχμαλώτους από το 2022

Στο τελευταίο μήνυμα που έλαβε η Λιουντμίλα Ντουμπνίτσκα από τον σύζυγό της, εκείνος της είπε ότι πιθανότατα επρόκειτο να αιχμαλωτιστεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Δύο ημέρες αργότερα αναγνώρισε το σώμα του σε ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου εμφανιζόταν μια ομάδα νεκρών Ουκρανών στρατιωτών.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο σύντροφός της, ο Αντρίι Ντουμπνίτσκι, είναι ανάμεσα σε εκατοντάδες αιχμαλώτους πολέμου που, σύμφωνα με το Κίεβο, ο ρωσικός στρατός έχει εκτελέσει από τότε που εξαπέλυσε την ευρείας κλίμακας εισβολή του το 2022.

Ο ακριβής αριθμός παραμένει άγνωστος και διαφέρει ανάλογα με τις ουκρανικές και διεθνείς πηγές, ωστόσο το Κίεβο υποστηρίζει ότι οι εκτελέσεις αποκαλύπτουν μια συνειδητή πολιτική της Μόσχας.

Ο Ντουμπνίτσκι ήταν 25 ετών όταν σκοτώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024, την ώρα που οι ουκρανικές δυνάμεις υποχωρούσαν από την Αβντίιβκα, επίκεντρο των συγκρούσεων στην ανατολική Ουκρανία, η οποία καταλήφθηκε από τη Ρωσία.

Τραυματισμένος κατά την προσπάθεια αποχώρησης, ο στρατιώτης της 110ης ταξιαρχίας παρέμεινε στη θέση του μαζί με πέντε συντρόφους, από τους οποίους οι τέσσερις ήταν επίσης τραυματισμένοι. Παρά τη δύσκολη κατάσταση, ήλπιζαν ότι θα τους απομακρύνουν.

Όταν τηλεφώνησε στη σύζυγό του στις 15 Φεβρουαρίου, «ήταν εξαιρετικά νευρικός και έκλαιγε», δήλωσε η 27χρονη Ντουμπνίτσκα στο πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Για να κρατήσουν το ηθικό τους ψηλά, το ζευγάρι είχε υποσχεθεί ότι όταν ξανασμίξουν θα αποκτήσουν έναν γιο, αδελφό για τη μικρή τους κόρη.

Λίγες ώρες αργότερα της έστειλε μήνυμα, λέγοντάς της ότι πιθανότατα θα αιχμαλωτίζονταν. Στη συνέχεια σταμάτησε να απαντά.

Ένα βίντεο που δημοσιοποιήθηκε από ουκρανικά μέσα δείχνει τι πιθανότατα συνέβη στη συνέχεια: ο συμπολεμιστής του Ιβάν Ζιτνίκ μιλούσε με συγγενή μέσω βιντεοκλήσης, όταν ένας Ρώσος στρατιώτης του διέταξε να καταθέσει τα όπλα.

Δύο ημέρες αργότερα, η Λιουντμίλα είδε σε ρωσικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης ένα βίντεο με πέντε πτώματα ξαπλωμένα σε μια παγωμένη λακκούβα, βαμμένη κόκκινη από το αίμα.

Αναγνώρισε στο χέρι ενός από τους άνδρες το τατουάζ ενός σταυρού: ήταν ο σύζυγός της.

«Σημαντική αύξηση» των περιστατικών

Η 110η ταξιαρχία επιβεβαίωσε ότι αρκετοί στρατιώτες, ανάμεσά τους ο Ντουμπνίτσκι και ο Ζιτνίκ, είχαν σκοτωθεί, κατηγορώντας τις ρωσικές δυνάμεις ότι παραβίασαν συμφωνία για την απομάκρυνσή τους.

Οι Ουκρανοί εισαγγελείς άνοιξαν έρευνα για την «εκτέλεση άοπλων Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου».

Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο.

Πολλοί Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο AFP ότι από το 2023 οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αυξήσει τη συχνότητα των «εκτελέσεων».

«Αυτό απορρέει από μια ρωσική πολιτική που ουσιαστικά έχει ενθαρρύνει και καταστήσει δυνατά αυτά τα εγκλήματα, με τους διοικητές να εκδίδουν στη συνέχεια σχετικές εντολές», δήλωσε ο Αντρίι Αταμάντσουκ, στέλεχος της Εισαγγελίας της Ουκρανίας που εποπτεύει το ζήτημα των εκτελέσεων αιχμαλώτων πολέμου.

Οι κατηγορίες έχουν απορριφθεί από τη Μόσχα.

Έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα κατέγραψε 129 επιβεβαιωμένες εκτελέσεις Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου, ενώ ο οργανισμός πέρυσι είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για μια «σημαντική αύξηση» των περιστατικών.

Μέχρι σήμερα, το Κίεβο έχει ανοίξει 116 έρευνες για τις δολοφονίες 306 Ουκρανών στρατιωτικών από το 2022, ανέφερε ο Αταμάντσουκ.

Τόνισε ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανό να είναι πολύ μεγαλύτερος.

Ένας αξιωματούχος των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στο AFP ότι έχουν καταγράψει «πάνω από 900 στρατιωτικούς» που σκοτώθηκαν σε «περισσότερα από 340» περιστατικά από το 2022.

Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, πρόσθεσε ότι αυτό μπορεί να αντιστοιχεί «μεταξύ 25 και 40 τοις εκατό» των περιπτώσεων.

Οι πηγές ανέφεραν ότι η διαφορά στη μεθοδολογία εξηγεί την απόκλιση στους αριθμούς.

Η εισαγγελία ανέφερε ότι βασίζεται σε «τεκμηριωμένα και αποδεδειγμένα γεγονότα», ενώ οι υπηρεσίες πληροφοριών λαμβάνουν «πληροφορίες πιο γρήγορα» από μονάδες της πρώτης γραμμής και άλλες πηγές.

Πολύπλοκες έρευνες

Η Μόσχα έχει απορρίψει συστηματικά τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και, με τη σειρά της, κατηγορεί το Κίεβο ότι τα διαπράττει.

Σύμφωνα με τις Συνθήκες της Γενεύης, οι στρατιώτες θεωρούνται αιχμάλωτοι πολέμου και απολαμβάνουν τις αντίστοιχες προστασίες από τη στιγμή που δηλώνουν σαφώς την παράδοσή τους.

Σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, η ρωσική παραστρατιωτική οργάνωση Wagner, η οποία διαλύθηκε μετά την ανταρσία της το 2023, συνέβαλε στο να «ορίσει τον τόνο» των εκτελέσεων μέσω των μελών της, πρώην κρατουμένων, πολλοί από τους οποίους είχαν καταδικαστεί για βίαια εγκλήματα.

Η Ουκρανία αναφέρει ότι τις περισσότερες φορές τα θύματα εκτελούνται με πυροβολισμό.

Το 2023, ένα βίντεο που κυκλοφόρησε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχνε έναν Ρώσο στρατιώτη να πυροβολεί έναν Ουκρανό στρατιώτη αφού εκείνος φώναξε «Δόξα στην Ουκρανία».

Οι Ουκρανοί ανακριτές έχουν επίσης καταγγείλει περιπτώσεις εξαιρετικά βίαιων δολοφονιών, μεταξύ των οποίων αποκεφαλισμοί, οι εικόνες των οποίων έχουν κυκλοφορήσει σε ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μέχρι στιγμής, μόνο πέντε Ρώσοι στρατιώτες έχουν καταδικαστεί στην Ουκρανία, δύο εκ των οποίων ερήμην, δήλωσε στο AFP ο εισαγγελέας Αταμάντσουκ.

Η πολυπλοκότητα των ερευνών, λόγω της έλλειψης πρόσβασης στις ζώνες μάχης, δυσχεραίνει τις δικαστικές διαδικασίες.

Δεν έχει χάσει την ελπίδα ότι κάποια ημέρα θα «αποδώσει δικαιοσύνη» στις οικογένειες, έστω και μόνο δίνοντάς τους «τα ονόματα όσων σκότωσαν τους δικούς τους ανθρώπους».

Για τη Ντουμπνίτσκα, το να μάθει την ταυτότητα του δολοφόνου του συζύγου της θα ήταν «ανώφελο», όπως λέει.

«Δεν ξέρω πώς θα μου έδινε κάποια ανακούφιση, ακόμη κι αν κάποτε μάθαινα ποιος το έκανε».

Οι ρωσικές αρχές δεν ανταποκρίθηκαν σε αίτημα του AFP να σχολιάσουν τις καταγγελίες.