Στους περισσότερους Ουκρανούς άνδρες άνω των 23 ετών απαγορεύεται να φύγουν από τη χώρα, καθώς επιστρατεύεται μαζικά ο πληθυσμός στρατεύσιμης ηλικίας για να αντιμετωπίσει τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας.
Οι πρεσβευτές των χωρών της ΕΕ συμφώνησαν την Τετάρτη να παρατείνουν έως τις 4 Μαρτίου 2028 το καθεστώς προσωρινής προστασίας που έχει χορηγηθεί στους Ουκρανούς οι οποίοι διαφεύγουν του πολέμου, αλλά με εξαίρεση τους άνδρες ηλικίας 23 έως 60 ετών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τον Μάρτιο του 2027, προσωρινή προστασία θα χορηγείται μόνο σε όσους έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις στην Ουκρανία, κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του Κιέβου, σε απάντηση αιτημάτων της ουκρανικής κυβέρνησης.
Για να αποκτήσουν καθεστώς παρόμοιο με αυτό των προσφύγων στην ΕΕ, οι Ουκρανοί θα πρέπει να αποδείξουν ότι έφυγαν νόμιμα από τη χώρα, παρουσιάζοντας διαβατήριο με σφραγίδα εξόδου ή έγγραφο που να πιστοποιεί απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία.
Ο στρατιωτικός νόμος στην Ουκρανία απαγορεύει στους περισσότερους άνδρες ηλικίας 23 ετών και άνω να εγκαταλείπουν τη χώρα, καθώς υπόκεινται σε υποχρεώσεις στρατιωτικής θητείας. Εξαιρούνται άτομα με αναπηρίες που κρίνονται ακατάλληλα για στράτευση, πατέρες με τρία ή περισσότερα παιδιά κάτω των 18 ετών και όσοι παρέχουν 24ωρη φροντίδα σε ασθενείς συγγενείς.
Παρά τα παραπάνω, ορισμένοι Ουκρανοί σε στρατεύσιμη ηλικία διέσχισαν παράνομα τα σύνορα της χώρας τους και τα τελευταία χρόνια εξασφάλισαν προσωρινή προστασία σε χώρες της ΕΕ.
Στοιχεία της Frontex δείχνουν ότι σχεδόν 1.000 άνθρωποι διέσχισαν παράνομα φέτος τα σύνορα της Ουκρανίας προς την ΕΕ, ενώ πάνω από 10.000 το έκαναν το 2025. Οι ενήλικοι άνδρες αντιπροσωπεύουν το 26,6% των Ουκρανών προσφύγων στην Ευρώπη, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ποιο ποσοστό εξ αυτών είναι σε στρατεύσιμη ηλικία ή έφτασε με μη νόμιμο τρόπο.
Τα άτομα που ήδη επωφελούνται από καθεστώς προσωρινής προστασίας στην ΕΕ δεν θα επηρεαστούν από την αλλαγή των κανόνων.
Μετά τη σημερινή συμφωνία, οι χώρες της ΕΕ θα εγκρίνουν επισήμως την απόφαση τις επόμενες εβδομάδες.
Το καθεστώς θεσπίστηκε μετά τη μαζική εισβολή της Ρωσίας το 2022 και επέτρεψε στους Ουκρανούς να ζουν σε χώρες της ΕΕ χωρίς να υποχρεούνται να ζητήσουν άσυλο. Στις 31 Μαΐου 2026, 4,38 εκατομμύρια άνθρωποι που είχαν φύγει από την Ουκρανία βρίσκονταν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας, το οποίο τους επιτρέπει να διαμένουν, να εργάζονται, να λαμβάνουν ιατρική περίθαλψη και να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση στις χώρες της ΕΕ.
Η Δανία, η οποία δεν συμμετέχει στο καθεστώς αφού έχει εξασφαλίσει ρήτρα εξαίρεσης από την πολιτική μετανάστευσης της ΕΕ, έχει θεσπίσει ένα αντίστοιχο σύστημα.