Παρά τον στρατιωτικό νόμο στην Ουκρανία, χιλιάδες άνδρες σε στρατεύσιμη ηλικία περνούν παράνομα τα σύνορα και λαμβάνουν καθεστώς προσωρινής προστασίας σε χώρες της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να εξαιρεθούν οι Ουκρανοί σε στρατεύσιμη ηλικία από το καθεστώς προσωρινής προστασίας της ΕΕ και να παραταθεί το πρόγραμμα έως τον Μάρτιο του 2028, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του Κιέβου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Είχαν προηγηθεί πιέσεις από ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ για αυστηροποίηση των κανόνων της προσωρινής προστασίας, με το επιχείρημα των προκλήσεων αναφορικά με την ένταξη στις τοπικές κοινωνίες και της ανάγκης της Ουκρανίας για πρόσθετο στρατιωτικό προσωπικό. Η πρόταση στηρίχθηκε επίσης από το Κίεβο, το οποίο, στο πλαίσιο του στρατιωτικού νόμου, απαγορεύει στην πλειονότητα των ανδρών ηλικίας 23 ετών και άνω να εγκαταλείπουν τη χώρα.
«Η πρότασή μας λαμβάνει υπόψη τις μεταβαλλόμενες αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας», δήλωσε ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Μάγκνους Μπρούνερ.
Παρά τον στρατιωτικό νόμο, χιλιάδες Ουκρανοί σε στρατεύσιμη ηλικία έχουν περάσει παράνομα τα σύνορα και έχουν εξασφαλίσει καθεστώς προσωρινής προστασίας σε χώρες της ΕΕ τα τελευταία χρόνια.
Οι ενήλικοι άνδρες αντιπροσωπεύουν το 26,6% των Ουκρανών προσφύγων στην Ευρώπη, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για το πόσοι είναι σε στρατεύσιμη ηλικία ή πόσοι έφτασαν με παράτυπο τρόπο. Σύμφωνα με στοιχεία της Frontex, σχεδόν 1.000 άτομα έχουν περάσει φέτος παράνομα τα ουκρανικά σύνορα προς την ΕΕ, ενώ πάνω από 10.000 το έκαναν το 2025.
Την Πέμπτη, η κυβέρνηση της Δανίας είχε προτείνει (πηγή στα Αγγλικά) έναν παρόμοιο περιορισμό. Στους Ουκρανούς άνδρες ηλικίας 23 έως 60 ετών θα χορηγείται άδεια παραμονής στη χώρα μόνο εφόσον μπορούν να αποδείξουν ότι εξαιρούνται από τη στρατιωτική θητεία.
Το καθεστώς προσωρινής προστασίας, που θεσπίστηκε μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας το 2022, έχει επιτρέψει σε περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια Ουκρανούς να ζουν και να εργάζονται σε κράτη μέλη της ΕΕ.
Στο πλαίσιο του έκτακτου μέτρου, το οποίο ανανεώνεται ετησίως, οι Ουκρανοί μπορούν να λάβουν προστασία αντίστοιχη με εκείνη των προσφύγων χωρίς να υποβάλουν αίτηση ασύλου. Την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την παράταση του προγράμματος έως τον Μάρτιο του 2028.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ, τα άτομα που έχουν λάβει μέχρι τώρα την προστασία δεν θα χάσουν το καθεστώς, ανεξαρτήτως ηλικίας. Η πρόταση πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ με ειδική πλειοψηφία, δηλαδή τουλάχιστον 15 από τα 27 κράτη που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ.
Η Επιτροπή πρότεινε επίσης ένα πρόγραμμα εθελοντικής επιστροφής για τη στήριξη των Ουκρανών που ζουν στην Ευρώπη και επιλέγουν να επιστρέψουν στη χώρα τους.
Περισσότεροι από 4,4 εκατομμύρια Ουκρανοί που έφυγαν από τη χώρα τους μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τη Ρωσία επωφελούνται σήμερα από αυτό το ειδικό καθεστώς που τους επιτρέπει να διαμένουν, να εργάζονται και να έχουν πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα στις χώρες της ΕΕ. Η πλειονότητα των προσφύγων αυτών ζουν στη Γερμανία, την Πολωνία και την Τσεχία.
Το καθεστώς αυτό, που τέθηκε σε ισχύ για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2022, ανανεώνεται κάθε χρόνο, κάτι που οι Βρυξέλλες προτείνουν να γίνει για πέμπτη φορά, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται.