Το περιστατικό σημειώθηκε στις 11 Ιουλίου, όταν ένας άνδρας επιτέθηκε λεκτικά στην ανήλικη και τους φίλους της, χρησιμοποιώντας υβριστικούς χαρακτηρισμούς λόγω της ουκρανικής καταγωγής τους
Βίντεο που καταγράφει τη λεκτική επίθεση εναντίον μιας Ουκρανής έφηβης μέσα σε αστικό λεωφορείο στην πόλη Μπιέλσκο-Μπιάουα της Πολωνίας συγκέντρωσε περισσότερες από 14 εκατομμύρια προβολές μέσα σε δύο ημέρες, σύμφωνα με ανάλυση της ευρωπαϊκής ερευνητικής ομάδας Res Futura.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το περιστατικό σημειώθηκε στις 11 Ιουλίου, όταν ένας άνδρας επιτέθηκε λεκτικά στην ανήλικη και τους φίλους της, χρησιμοποιώντας υβριστικούς χαρακτηρισμούς λόγω της ουκρανικής καταγωγής τους. Στόχος των προσβολών έγινε και μια γυναίκα που επιχείρησε να παρέμβει υπέρ των παιδιών.
Ο δράστης είναι 54χρονος οδηγός της δημοτικής εταιρείας συγκοινωνιών του Μπιέλσκο-Μπιάουα (MZK). Συνελήφθη από τις αρχές, ενώ η εταιρεία καταδίκασε τη συμπεριφορά του και ανακοίνωσε ότι θα κινηθούν οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες.
Η επίθεση άνοιξε πολιτική αντιπαράθεση
Σύμφωνα με τη Res Futura, η κυρίαρχη αντίδραση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνέδεσε την επίθεση με την αυξανόμενη αντιουκρανική ρητορική στην Πολωνία.
Περίπου το 62% των αναρτήσεων που αναλύθηκαν απέδωσαν το περιστατικό στο πολιτικό κλίμα και στη δημόσια ρητορική κατά των Ουκρανών, αποδίδοντας ευθύνες κυρίως σε στελέχη του εθνικιστικού κόμματος Συνομοσπονδία (Konfederacja) αλλά και του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).
Αντίθετα, το 38% των σχολίων υποστήριξε ότι πρόκειται για μεμονωμένη ενέργεια ενός ατόμου χωρίς πολιτικά κίνητρα.
Παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας
Παράλληλα με τις αντιδράσεις, εμφανίστηκε και κύμα παραπληροφόρησης, με αναρτήσεις που αμφισβητούσαν τη γνησιότητα του βίντεο ή υποστήριζαν ότι η ανήλικη προκάλεσε τον δράστη.
Αν και αυτές οι δημοσιεύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 6% του περιεχομένου που αναλύθηκε, η Res Futura επισημαίνει ότι ο έντονα συναισθηματικός χαρακτήρας τους αυξάνει σημαντικά τη δυνατότητα διάδοσής τους.
Οι αναλυτές διαπίστωσαν επίσης ότι πολλές σχεδόν πανομοιότυπες αναρτήσεις δημοσιεύθηκαν από διαφορετικούς λογαριασμούς, γεγονός που ενδέχεται να υποδηλώνει συντονισμένη εκστρατεία ενίσχυσης συγκεκριμένων αφηγήσεων.
Οι βασικές αφηγήσεις στο διαδίκτυο
Η ανάλυση της Res Futura κατέγραψε πέντε βασικές αφηγήσεις γύρω από το περιστατικό.
Η ισχυρότερη υποστήριζε ότι η πολιτική ρητορική της πολωνικής δεξιάς δημιούργησε το κλίμα που οδήγησε στην επίθεση.
Μία δεύτερη επικεντρωνόταν στην αδράνεια των υπόλοιπων επιβατών, προκαλώντας ευρύτερη συζήτηση για την κοινωνική ευθύνη απέναντι σε περιστατικά βίας.
Άλλες αναρτήσεις απέδιδαν την ένταση στις σχέσεις Πολωνίας–Ουκρανίας στην πολιτική του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και στη λεγόμενη «μπαντεροποίηση» της Ουκρανίας, ενώ ένα μικρό ποσοστό χαρακτήριζε το περιστατικό σκηνοθετημένο, χωρίς να προσκομίζει αποδείξεις.
Προειδοποιήσεις για συντονισμένες εκστρατείες
Η Res Futura επισημαίνει ότι το περιστατικό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ένα πραγματικό γεγονός μπορεί να αξιοποιηθεί για τη διάδοση παραπληροφόρησης και την ενίσχυση της κοινωνικής πόλωσης.
Όπως αναφέρει η έκθεση, οι αφηγήσεις που αμφισβητούν το περιστατικό διακινούνται κυρίως από αντισυστημικούς λογαριασμούς, αρκετοί από τους οποίους αναπαράγουν σχεδόν πανομοιότυπα μηνύματα, στοιχείο που ενισχύει τις υποψίες για συντονισμένη δράση.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ανάλογες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης, με στόχο την υπονόμευση της υποστήριξης προς την Ουκρανία και τη διατάραξη των σχέσεων Πολωνίας–Ευρωπαϊκής Ένωσης, γίνονται ολοένα και συχνότερες, ενώ αυξάνεται και η χρήση περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.