Ο πρόεδρος της Ουκρανίας ανακοίνωσε μέτρα για βελτίωση των σχέσεων με την Πολωνία
Κατά τη διάρκεια συνάντησης αφιερωμένης στην πολιτική της Ουκρανίας απέναντι στη Βαρσοβία, ο Ουκρανός ηγέτης παρουσίασε σχέδιο που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
Μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις είναι η ανακοίνωση για άνοιγμα των αρχείων της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας και της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών που αφορούν τα τραγικά γεγονότα στη Βολυνία τον 20ό αιώνα. Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε επίσης ότι η Ουκρανία θα εκδώσει νέες άδειες για έρευνες και εκταφές των θυμάτων του εγκλήματος στη Βολυνία. Οι εργασίες αυτές θα πραγματοποιηθούν σε συνεργασία με την πολωνική πλευρά.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σύμπιχα, ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου Κίριλο Μπουντάνοφ και ο πρόεδρος του Ουκρανικού Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης Ολεξάντρ Αλφιόροβ. Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε επίσης την επέκταση των δραστηριοτήτων του ουκρανικού IPN και την αύξηση της στήριξης προς τον φορέα.
Η διαμάχη για τη Βολυνία και τον UPA επιδεινώνει τις σχέσεις Βαρσοβίας και Κιέβου
Οι αποφάσεις του Ουκρανού προέδρου έρχονται έπειτα από μήνες έντασης μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας. Αφορμή αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, η διαφωνία γύρω από ζητήματα ιστορικής μνήμης, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου τιμής του Ουκρανικού Εξεγερτικού Στρατού (UPA). Αντιδράσεις προκάλεσε η απόφαση του Ζελένσκι να δώσει σε μία ουκρανική στρατιωτική μονάδα την ονομασία «Ήρωες του UPA».
Στην Πολωνία η κίνηση αυτή προκάλεσε επικρίσεις από εκπροσώπους της κυβέρνησης. Μεταξύ όσων την καταδίκασαν ήταν ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ και ο υπουργός Άμυνας και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βουαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμύς. Στο ζήτημα αναφέρθηκε και ο πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι, ο οποίος ανακοίνωσε ότι αφαιρεί από τον Ζελένσκι το Παράσημο του Λευκού Αετού. Ο Ουκρανός πρόεδρος επέστρεψε στη συνέχεια την τιμητική διάκριση στη Βαρσοβία.
Η αντιπαράθεση οδήγησε και σε νέες συμβολικές κινήσεις. Από τα ουκρανικά παράσημα παραιτήθηκαν οι πρώην πρόεδροι της Ουκρανίας Λεονίντ Κούτσμα, Βίκτορ Γιούσενκο και Πέτρο Ποροσένκο. Τα πολωνικά παράσημά τους επέστρεψαν επίσης ορισμένοι Ουκρανοί πολιτικοί και αξιωματούχοι. Στην Πολωνία, την πρόθεσή τους να παραδώσουν ουκρανικές διακρίσεις ανακοίνωσαν, μεταξύ άλλων, πολιτικοί του αντιπολιτευόμενου κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).
Τουσκ: «Είμαστε έτοιμοι για έναν σοβαρό και φιλικό διάλογο»
Παρά τις δυσκολίες, οι δύο πλευρές τονίζουν τη σημασία της συνεργασίας απέναντι στην απειλή από τη Ρωσία. Κατά τη συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συζήτησαν για το μέλλον των διμερών σχέσεων. Ο Πολωνός ηγέτης επισήμανε ότι η Βαρσοβία και το Κίεβο έχουν παρόμοια εκτίμηση για τις απειλές στην ασφάλεια, ωστόσο τα ιστορικά ζητήματα εξακολουθούν να απαιτούν περαιτέρω διάλογο.
Στις τελευταίες ανακοινώσεις του Ζελένσκι αντέδρασε ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Ο επικεφαλής της κυβέρνησης χαιρέτισε θετικά τις δηλώσεις του Ουκρανού προέδρου και υπογράμμισε την ετοιμότητα της Πολωνίας για συνέχιση του διαλόγου.
«Είμαστε έτοιμοι για έναν σοβαρό και φιλικό διάλογο στα ζητήματα που μας ενώνουν και σε εκείνα που σήμερα μας χωρίζουν», έγραψε ο Τουσκ στην πλατφόρμα X.
Στις αποφάσεις του Ουκρανού ηγέτη αναφέρθηκε επίσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εθνικής Άμυνας Βουαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμύς. Τόνισε ότι κάθε πρωτοβουλία που μπορεί να συμβάλει στην επίλυση των δύσκολων ζητημάτων μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας αξίζει προσοχής. Υπογράμμισε ότι οι εξαγγελίες για άνοιγμα των αρχείων, εκταφές και συνέχιση του διαλόγου πρέπει να μετατραπούν σε συγκεκριμένες ενέργειες.
Οι πιο πρόσφατες αποφάσεις του Κιέβου μπορεί να σηματοδοτήσουν την έναρξη ενός νέου διαλόγου μεταξύ των δύο κρατών. Το άνοιγμα των αρχείων, οι νέες δυνατότητες για εκταφές και η ενίσχυση των επαφών μεταξύ των κοινωνιών αποσκοπούν στην αποσαφήνιση του δύσκολου παρελθόντος και στην οικοδόμηση περαιτέρω συνεργασίας.