Στο Πράχοβο στη Σερβία, όταν πέφτει η στάθμη του ποταμού, εμφανίζονται ναυάγια γερμανικών πολεμικών πλοίων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που βυθίστηκαν το 1944 από τα ίδια τα πληρώματά τους κατά την υποχώρησή τους
Η παρατεταμένη ζέστη ρίχνει σε πολλά σημεία τη στάθμη του Δούναβη. Έτσι έρχονται στο φως απομεινάρια περασμένων εποχών. Στην περιοχή Πράχοβο της Σερβίας εμφανίζονται κάθε χρόνο δεκάδες κουφάρια γερμανικών πολεμικών πλοίων – κάποια από αυτά πρόκειται να ανελκυθούν τα επόμενα χρόνια, άλλα έχουν ήδη μεταφερεθί στην ξηρά. Πρώτο μετέδωσε την είδηση αυτή την εβδομάδα το περιοδικό «Focus».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μάρτυρες της προέλασης του Κόκκινου Στρατού
Η ιστορία των ναυαγίων ξεκινά πριν από περισσότερα από 80 χρόνια, προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το φθινόπωρο του 1944 η Βέρμαχτ υποχωρεί μπροστά στον προελαύνοντα Κόκκινο Στρατό, στην ξηρά και στο νερό. Οι στρατιώτες του Χίτλερ είχαν διαταγή να μην αφήσουν στον εχθρό κανένα χρήσιμο πολεμικό υλικό. Η εντολή αυτή ίσχυε και για τις μοίρες του πολεμικού ναυτικού στον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό της Ευρώπης. Έτσι τα πληρώματα βύθισαν τα πλοία τους στον Δούναβη.
Το σχέδιο ήταν τα ναυάγια να μπλοκάρουν το κύριο δίαυλο ναυσιπλοΐας, ώστε να κλείσουν τον δρόμο του Κόκκινου Στρατού προς την άνοδο του Δούναβη. Η συγκεκριμένη φραγή εξακολουθεί να έχει συνέπειες μέχρι σήμερα.
Ήδη σε προηγούμενα καλοκαίρια καύσωνα η πτώση της στάθμης του Δούναβη είχε φέρει στην επιφάνεια ορισμένα από τα ναυάγια, όπως τον Αύγουστο του 2022. Τότε ένα έργο που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Επενδυτικού Πλαισίου για τα Δυτικά Βαλκάνια(WBIF) ανέλαβε να ανελκύσει 21 από τα ναυάγια που αποτελούσαν ιδιαίτερο εμπόδιο.
200 ναυάγια, επικίνδυνη ανέλκυση
Στρατηγικός εταίρος του επενδυτικού πλαισίου είναι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Σύμφωνα με την ΕΤΕπ, ορισμένα από τα απομεινάρια σε ένα στενό τμήμα του Δούναβη μήκους πέντε χιλιομέτρων έχουν ήδη ανελκυστεί το 2024. Όπως αναφέρεται, αυτά τραβήχτηκαν από τον ποταμό με συρματόσχοινα και καθαρίστηκαν από τη λάσπη. Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε την ίδια χρονιά στην ιστοσελίδα της ΕΤΕπ, παρατίθεται δήλωση του τότε Σέρβου υφυπουργού Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών:
Σύμφωνα με τις τότε ανακοινώσεις της ΕΤΕπ, οι εργασίες προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως το 2028. Πριν ξεκινήσει η ανέλκυση, στον βυθό του Δούναβη εκτιμάται ότι βρίσκονταν περίπου 200 πλωτά μέσα, ανάμεσά τους κατεστραμμένα φορτηγά πλοία, ρυμουλκά και φορτηγίδες.
Ιδιαίτερα απαιτητική θεωρείται η ανέλκυση οπλισμένων πλοίων από διάφορες ένοπλες δυνάμεις. Σύμφωνα με την ΕΤΕπ, σε ορισμένα σκάφη ενδέχεται να παραμένουν πυρομαχικά, που στη διάρκεια της ανέλκυσης θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκρήξεις.
Τα ναυάγια προκαλούν απώλειες εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο
Σύμφωνα με την τράπεζα, η ανέλκυση των πρώτων 21 ναυαγίων είχε και οικονομικούς λόγους. Τα συντρίμμια προκαλούσαν σημαντικές καθυστερήσεις στη μεταφορά εμπορευμάτων. Έτσι η Σερβία εκτιμάται ότι έχανε περίπου πέντε εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.
Σύμφωνα με τον Μπάνιατς, για την ανέλκυση των πλοίων θα χρησιμοποιούνταν δύτες, καθώς και αντλίες για την απομάκρυνση άμμου και ιλύος. Ωστόσο χαρακτήρισε ορισμένα ναυάγια υπερβολικά μεγάλα για μια τέτοια επιχείρηση. Μερικά έχουν αφεθεί στο κοίτη του ποταμού και έχουν θαφτεί βαθύτερα, ώστε να μην εμποδίζουν πλέον τη ναυσιπλοΐα.
Τον Ιούλιο του 2024 η ΕΤΕπ χορήγησε επιχορήγηση ύψους 16 εκατομμυρίων ευρώ για το έργο, με στόχο να καταστήσει στο μέλλον πιο ανταγωνιστική τη ναυσιπλοΐα εσωτερικών υδάτων στη Σερβία και στην περιοχή. Το έργο αποτελεί μέρος του Οικονομικού και Επενδυτικού Σχεδίου για τα Δυτικά Βαλκάνια, συνολικού ύψους 30 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο σύμφωνα με την ΕΤΕπ σκοπεύει επίσης να συμβάλει στη μεταφορά μεγαλύτερου μέρους του εμπορευματικού έργου από τον δρόμο στο νερό.