Η δολοφονία της συγκλόνισε τον κόσμο και έφερε τη Μάλτα, το μικρότερο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο προσκήνιο
Δικαστήριο της Μάλτας αθώωσε την Τετάρτη τον μεγαλοεπιχειρηματία Γιόργκεν Φενεκ από την κατηγορία ότι ενορχήστρωσε τη δολοφονία με παγιδευμένο αυτοκίνητο της ερευνητικής δημοσιογράφου Δάφνη Ανν Καρουάνα Γκαλιζία, προκαλώντας οργισμένες αντιδράσεις από την οικογένειά της και από υπερασπιστές της ελευθερίας του Τύπου.
Ο εύπορος επιχειρηματίας κατηγορούνταν ότι ήταν ο εγκέφαλος της δολοφονίας της 53χρονης Καρουάνα Γκαλίζια το 2017, μια υπόθεση που πυροδότησε πρωτοφανείς διαδηλώσεις και οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης.
Η οικογένεια της Καρουάνα Γκαλίζια ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι η αθώωση του Φενεκ «της στερεί τη δικαιοσύνη που της αξίζει».
Ο γιος της, Μάθιου Καρουάνα Γκαλίζια, δήλωσε ότι οι ένορκοι πήραν μια «τρομακτική απόφαση... από την οποία η χώρα μας ίσως να μην συνέλθει ποτέ».
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ελευθερία του Τύπου και των Μέσων (ECPMF) ανέφερε ότι η ετυμηγορία στέλνει «ένα ανησυχητικό μήνυμα σε όσους επιτίθενται σε δημοσιογράφους και τους δολοφονούν».
Η Καρουάνα Γκαλίζια, που είχε χαρακτηριστεί «WikiLeaks ενός ατόμου», είχε αποκαλύψει διαφθορά στα υψηλότερα κλιμάκια της χώρας, ρίχνοντας φως στις σκοτεινές διασυνδέσεις ανάμεσα στις επιχειρηματικές και τις πολιτικές ελίτ της Μάλτας.
Η δολοφονία της σόκαρε τον κόσμο και έφερε τη Μάλτα, το μικρότερο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο επίκεντρο για τις φερόμενες παθογένειες στο κράτος δικαίου.
Η δολοφονία οδήγησε επίσης σε πολιτική κρίση και στην παραίτηση του τότε πρωθυπουργού Τζόζεφ Μουσκάτ τον Ιανουάριο του 2020, μετά την οργή της κοινής γνώμης και τις μαζικές διαδηλώσεις για τις προσπάθειές του –όπως εκλήφθηκαν– να προστατεύσει φίλους και συμμάχους του από την έρευνα.
Δημόσια έρευνα διάρκειας δύο ετών, που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2021, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κράτος πρέπει να «αναλάβει την ευθύνη» για τη δολοφονία, λόγω του «κλίματος ατιμωρησίας» που είχε δημιουργήσει η κυβέρνηση.
Ο Φενεκ, ένας μεγαλοεπιχειρηματίας με δραστηριότητες στην ενέργεια και τον τουρισμό, συνελήφθη στο γιοτ του το 2019, καθώς επιχειρούσε να αποπλεύσει από τη Μάλτα, αφού είχε προσφερθεί χάρη σε μεσάζοντα της δολοφονίας με αντάλλαγμα να κατονομάσει τους εμπλεκομένους.
Οι εισαγγελείς κατηγορούσαν τον Φενεκ ότι έδωσε την εντολή να δολοφονηθεί η δημοσιογράφος, επειδή βρισκόταν ένα βήμα πριν από τη δημοσίευση αποκαλυπτικού άρθρου για τον θείο του.
Οργή χωρίς όρια
Μέχρι στιγμής πέντε άτομα έχουν καταδικαστεί σε σχέση με τη δολοφονία, για την προμήθεια των εκρηκτικών και την εκτέλεση του εγκλήματος.
Τον Ιούνιο του 2025, ο Ρόμπερτ Άγκιους και ο Τζέιμι Βέλα κρίθηκαν ένοχοι για την προμήθεια της βόμβας που σκότωσε την Καρουάνα Γκαλίζια και καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη.
Οι τρεις άνδρες που εκτέλεσαν τη δολοφονία, τα αδέλφια Τζορτζ και Άλφρεντ Ντε Τζορτζιο μαζί με τον Βινς Μάσκατ, εκτίουν ποινές κάθειρξης αφού κρίθηκαν ένοχοι για τον ρόλο τους.
Έκθεση 437 σελίδων που συνέταξε τριμελές δικαστικό συμβούλιο το 2021 διαπίστωσε ότι το κράτος παρέλειψε να προστατεύσει την Καρουάνα Γκαλίζια και την υπέβαλε σε προσωπικές επιθέσεις και λεκτική κακοποίηση από πολιτικούς.
Το κλίμα αυτό δημιούργησε «ευνοϊκό έδαφος» για τη δολοφονία της και υπήρχαν «πληθώρα πειστικών στοιχείων» ότι οι δολοφόνοι της γνώριζαν πως θα προστατεύονταν από «πρόσωπα στην κορυφή της κρατικής ιεραρχίας».
«Η λογοδοσία είναι πλέον σε πολύ μεγάλη καθυστέρηση για όλους όσοι διευκόλυναν, συνέβαλαν ή προστάτευσαν τους δολοφόνους της», ανέφερε η οικογένεια στην ανακοίνωσή της την Τρίτη.
«Εννέα χρόνια μετά τη φρικτή δολοφονία της Δάφνη, οι θεσμικές αποτυχίες που επέτρεψαν τη δολοφονία της παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση και χωρίς μεταρρύθμιση».
Η οργάνωση παρακολούθησης των μέσων ενημέρωσης Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) δήλωσε ότι είναι «σε κατάσταση οργής χωρίς όρια».
«Η ετυμηγορία σημαίνει ότι, σχεδόν εννέα χρόνια μετά τη δολοφονία της Δάφνη Καρουάνα Γκαλίζια, οι αρχές της Μάλτας δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν και να καταδικάσουν τον εγκέφαλο.
«Πρέπει να αποδοθεί πλήρης δικαιοσύνη και οι αρχές της Μάλτας οφείλουν να εφαρμόσουν τα πολυαναμενόμενα μέτρα προστασίας των δημοσιογράφων και της ελευθερίας του Τύπου», πρόσθεσε.