Ντομπρόβσκις σε συνέντευξη στο Euronews: πρέπει πρώτα να ξεκαθαριστούν τα «ανοιχτά ερωτήματα» για τις ανάγκες προϋπολογισμού της Ουκρανίας, ενώ το Κίεβο ζητά από τους συμμάχους να καλύψουν έλλειμμα 23 δισ. ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποσαφηνίσει με ακρίβεια το εύρος των ολοένα αυξανόμενων δημοσιονομικών αναγκών της Ουκρανίας, πριν αποφασίσει πώς θα καλύψει το κενό, δήλωσε στο Euronews ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, που έχει την εποπτεία της στήριξης προς τη χώρα που έχει εξαντληθεί από τον πόλεμο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Προφανώς πρέπει να γίνει μια σωστή, λεπτομερής αξιολόγηση, αλλά κατανοούμε ότι ο πόλεμος εξακολουθεί να μαίνεται με μεγάλη ένταση. Αντίθετα, η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις της», είπε ο Ντομπρόβσκις σε συνέντευξη που καταγράφηκε στη Ρίγα της Λετονίας.
«Αντίστοιχα, η οικονομική κατάσταση στην Ουκρανία είναι επίσης πολύ δύσκολη. Μπορούμε λοιπόν να κατανοήσουμε ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες χρηματοδοτικές ανάγκες για την Ουκρανία», πρόσθεσε.
«Υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ερωτήματα».
Τον περασμένο μήνα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αιφνιδίασε τους συμμάχους του, όταν τους ζήτησε να καλύψουν έλλειμμα 27 δισ. δολαρίων (23 δισ. ευρώ) στον προϋπολογισμό του υπουργείου Άμυνας.
Το Κίεβο υποστηρίζει ότι το κενό είναι αποτέλεσμα της προεξόφλησης κονδυλίων που είχαν προβλεφθεί για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ώστε να καλυφθούν οι δαπάνες των πρώτων έξι μηνών.
Τα 23 δισ. ευρώ απαιτούνται για μισθολογικό κόστος, κοινωνική στήριξη και αγορές όπλων, συμπεριλαμβανομένων περίπου 6 δισ. ευρώ σε προκαταβολές για παραδόσεις που αναμένονται στις αρχές του 2027.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες, ωστόσο, δεν έχει ακόμη πειστεί και ζητεί αναλυτική αποτύπωση, ώστε να κατανοήσει πόσο μεγάλο είναι το κενό, από πού προκύπτει και πώς μπορεί να καλυφθεί. Στις τεχνικές συζητήσεις συμμετέχει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ως πιθανή λύση, ο Ζελένσκι έχει προτείνει στην ΕΕ να επιταχύνει τις εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του δανείου στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ. Αυτό όμως θα ανέτρεπε το αρχικό χρονοδιάγραμμα της Ένωσης, που προβλέπει 45 δισ. ευρώ για το 2026 και άλλα 45 δισ. ευρώ για το 2027.
Η προώθηση των πληρωμών εγκυμονεί τον κίνδυνο να εξαντληθεί η βοήθεια την επόμενη χρονιά και να επιδεινωθεί το πρόβλημα.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει επίσημο αίτημα από το Κίεβο για κάτι τέτοιο.
«Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να διαπιστώσουμε με ακρίβεια ποιες είναι αυτές οι πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες και στη συνέχεια να συζητήσουμε με τις ουκρανικές αρχές πώς θα τις χρηματοδοτήσουμε», είπε ο Ντομπρόβσκις, σημειώνοντας ότι το δάνειο των 90 δισ. ευρώ επιτρέπει «κάποιες προσαρμογές».
Το απρόσμενο έλλειμμα έχει εγείρει ερωτήματα για τη λογοδοσία και τη διαφάνεια, ζητήματα που σκιάζουν την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας. Η χώρα έχει αντιμετωπίσει πολλαπλά σκάνδαλα διαφθοράς και καταγγελίες για απάτη, σπατάλη και κακοδιαχείριση.
Ως όρο για τη χορήγηση του δανείου, το Κίεβο παραχώρησε στις Βρυξέλλες δικαιώματα εποπτείας επί του τραπεζικού του λογαριασμού. Η Επιτροπή ελέγχει επίσης τα συμβόλαια για τις αγορές όπλων.
«Δίνουμε πολύ μεγάλη βαρύτητα σε ζητήματα χρηστής διακυβέρνησης, ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης και καταπολέμησης της διαφθοράς σε όλα αυτά τα προγράμματα, και αυτά αποτελούν επίσης μέρος της αιρεσιμότητας του προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής μας βοήθειας», είπε ο Ντομπρόβσκις.
Μέχρι στιγμής, έχουν καταβληθεί 3,2 δισ. ευρώ σε δημοσιονομική στήριξη και 8,35 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια, στο πλαίσιο της δόσης των 45 δισ. ευρώ που έχει προβλεφθεί για το 2026.
Μια «διέξοδος» για τα περιουσιακά στοιχεία
Ως εναλλακτική στην επιτάχυνση του δανείου, η Ουκρανία έχει ενθαρρύνει τις χώρες της ΕΕ να επανεξετάσουν την αξιοποίηση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.
Η ΕΕ κατέχει 210 δισ. ευρώ από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται στην Euroclear στο Βέλγιο.
Η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία, με τη στήριξη των βαλτικών χωρών, ηγούνται μιας νέας προσπάθειας για την αναβίωση του ανεφάρμοστου μέχρι σήμερα σχεδίου, το οποίο κατέρρευσε πέρυσι μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Το Βέλγιο έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι ενστάσεις του δεν έχουν «μαγικά εξαφανιστεί».
Η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να βοηθήσει τα κράτη μέλη, είπε ο Ντομπρόβσκις, αλλά αποφεύγει προς το παρόν να δεσμευτεί ότι θα φέρει νέο νομικό κείμενο.
«Πέρυσι προτείναμε ένα συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο για τη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Δυστυχώς, τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν, κυρίως λόγω της αντίστασης του Βελγίου», είπε.
«Ωστόσο, είμαστε σίγουρα έτοιμοι να επανέλθουμε σε αυτές τις συζητήσεις, να αναζητήσουμε τις πρόσθετες διασφαλίσεις που μπορεί να χρειάζονται και να βοηθήσουμε να βρεθεί μια διέξοδος».
Ο Ντομπρόβσκις απέφυγε να πει ποιες αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό θα απαιτούνταν για να ωθήσουν την Επιτροπή να προχωρήσει περαιτέρω το ζήτημα. Υπονόησε όμως ότι θα περιμένει εγγυήσεις πως μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών.
Στην προηγούμενη προσπάθεια, Βέλγοι αξιωματούχοι επέκριναν την Επιτροπή ότι δεν συμβουλεύτηκε τη χώρα πριν παρουσιάσει το φιλόδοξο σχέδιο, για το οποίο δεν υπάρχει προηγούμενο.
Προσπαθώντας να σπάσει το αδιέξοδο, η Ουκρανία έχει προτείνει τη μεταφορά των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που ανήκει στην ΕΕ.
Μια διακομματική συμμαχία 122 μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει επίσης ταχθεί υπέρ της μεταφοράς. Καθώς η συζήτηση συνεχίζεται, οι Βρυξέλλες εντείνουν την πίεση προς τους δυτικούς συμμάχους, οι οποίοι αναμένεται να καλύψουν το ένα τρίτο των αναγκών του Κιέβου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους να επιστρέψουν την αμερικανική βοήθεια που δόθηκε στην Ουκρανία από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Στη συνέντευξή του στο Euronews, ο Ντομπρόβσκις υποβάθμισε την απειλή του Τραμπ.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι, με διαφορά, ο μεγαλύτερος υποστηρικτής και χρηματοδότης της Ουκρανίας», είπε.
«Είναι όμως σημαντικό και άλλες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, να κάνουν το μερίδιό τους. Αυτός είναι, κατά μία έννοια, ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε αυτό το ζήτημα».