Αυξάνονται οι αμφιβολίες για το αν το δάνειο των 90 δισ. ευρώ θα επαρκέσει έως το τέλος του 2027. Τέσσερα κράτη μέλη επαναφέρουν την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται απρόθυμη να ανοίξει εκ νέου την ευαίσθητη συζήτηση για τη χρηματοδοτική στήριξη προς την Ουκρανία, παρά τις αυξανόμενες αμφιβολίες για το κατά πόσον το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που συμφώνησαν οι ηγέτες πέρυσι θα επαρκέσει έως το τέλος του 2027, όπως είχε αρχικά προβλεφθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να εκταμιεύσουν 45 δισ. ευρώ φέτος και 45 δισ. ευρώ το επόμενο έτος. Μέχρι στιγμής έχουν καταβληθεί 3,2 δισ. ευρώ σε δημοσιονομική βοήθεια και 8,35 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια.
«Σε ό,τι αφορά τη χρονική διάρκεια, αυτό είναι που προβλέπεται: το δάνειο των 90 δισ. ευρώ να εκταμιευθεί στη διάρκεια των δύο ετών», δήλωσε την Τρίτη η επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, Πάουλα Πίνιο, απαντώντας σε ερώτηση του Euronews.
«Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι αυτές οι εκταμιεύσεις συνδέονται επίσης με τις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζονται στην Ουκρανία και αυτό αποτελεί, φυσικά, κρίσιμη πτυχή», πρόσθεσε.
«Εστιάζουμε τώρα σε αυτό που είναι ήδη ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο εκταμιεύσεων και, προς το παρόν, εκεί επικεντρώνεται η προσοχή μας».
Ωστόσο, η κλιμάκωση από τη Ρωσία αυξάνει γρήγορα τον λογαριασμό.
Η Μόσχα έχει υιοθετήσει μια νέα τακτική αδιάκοπων επιθέσεων με drones, με στόχο να διαταράξει την καθημερινή οικονομική δραστηριότητα και να σπείρει τον τρόμο στους αμάχους. Ταυτόχρονα, εντείνει τα πλήγματα με βαλλιστικούς πυραύλους σε κρίσιμες υποδομές ενόψει του χειμώνα.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ζητήσει από τους συμμάχους να καλύψουν ένα χρηματοδοτικό κενό ύψους 23 δισ. ευρώ στο υπουργείο Άμυνας, προκειμένου να πληρωθούν όπλα και να παραμείνει η χώρα «ανταγωνιστική» στα πλήγματα σε μεγάλο βάθος.
«Χρειαζόμαστε περισσότερα χρήματα, πολύ περισσότερα», δήλωσε ο Ζελένσκι την περασμένη εβδομάδα.
Ως λύση, ο Ζελένσκι πρότεινε στην ΕΕ να εκταμιεύσει νωρίτερα μέρος των 45 δισ. ευρώ που έχουν προβλεφθεί για το επόμενο έτος, κάτι που θα σήμαινε ότι θα υπάρχουν λιγότερα διαθέσιμα χρήματα το 2027.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει επίσημο αίτημα από το Κίεβο προς αυτή την κατεύθυνση.
Τα κράτη μέλη συζήτησαν το θέμα την Τρίτη, κατά τη διάρκεια άτυπης υπουργικής συνάντησης στην Ιρλανδία, όπου η στήριξη προς την Ουκρανία βρέθηκε στην κορυφή της ατζέντας.
Στο τέλος των συνομιλιών, η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, δήλωσε ότι υπήρξε «συναίνεση στην αίθουσα» για «επίσπευση της χρηματοδότησης» στο πλαίσιο του υφιστάμενου δανείου. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι το ζήτημα απαιτεί περαιτέρω συζητήσεις στις Βρυξέλλες.
Επιστροφή στα περιουσιακά στοιχεία;
Στο μεταξύ, η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία επανέφεραν την ιδέα αξιοποίησης των ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας για την παροχή πρόσθετης στήριξης προς την Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι το δάνειο των 90 δισ. ευρώ «δεν θα είναι αρκετό».
Η ΕΕ κατέχει περιουσιακά στοιχεία αυτού του είδους ύψους 210 δισ. ευρώ, τα οποία τελούν υπό κυρώσεις από τον Φεβρουάριο του 2022.
«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερη στήριξη και, για να είμαι ειλικρινής, δεν παρέχουμε αρκετή στήριξη ούτε διμερώς ούτε μέσω της ΕΕ και, επομένως, αυτό που απομένει είναι τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία», δήλωσε στο Euronews η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Μάλμερ Στένεγκαρντ.
«Αυτό είναι το δίκαιο για την Ουκρανία, αυτό είναι το δίκαιο για τους φορολογουμένους», πρόσθεσε.
Η Επιτροπή κινείται προσεκτικά σε αυτό το διχαστικό ζήτημα.
Πέρυσι, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ στήριξε πλήρως μια ευρηματική πρόταση για τη μετατροπή των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε χρηματοδοτική σανίδα σωτηρίας για την Ουκρανία. Το σχέδιο, όμως, συνάντησε σύντομα σφοδρή αντίθεση από το Βέλγιο, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των 210 δισ. ευρώ.
Τελικά κατέρρευσε σε μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής τον Δεκέμβριο, όταν οι ηγέτες επέλεξαν αντ’ αυτού τον κοινό δανεισμό για τη χρηματοδότηση ενός δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ.
Αξιωματούχοι της Επιτροπής δεν εγκατέλειψαν ποτέ την ιδέα αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά είναι επιφυλακτικοί ως προς την κατάθεση μιας νέας πρότασης χωρίς εγγύηση επιτυχίας. Οι πρωτεύουσες έχουν ήδη εμπλακεί σε δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ.
Αντ’ αυτού, οι Βρυξέλλες εντείνουν την πίεση προς τους δυτικούς συμμάχους, οι οποίοι αναμένεται να συμπληρώσουν το δάνειο καλύπτοντας το ένα τρίτο των αναγκών της Ουκρανίας.
«Υπάρχει ένα τρίτο που δεν μπορεί να καλυφθεί από την ΕΕ και για το οποίο καλούμε τους εταίρους μας να παρέμβουν και να συνεισφέρουν», δήλωσε η εκπρόσωπος Πίνιο.
Τον περασμένο μήνα, η Νορβηγία, σημαντικός δωρητής εκτός ΕΕ, δεσμεύθηκε να διαθέσει 85 δισ. νορβηγικές κορώνες (7,86 δισ. ευρώ) για την Ουκρανία το 2027, ποσό αντίστοιχο με εκείνο που διατέθηκε φέτος.