Νέα ευρήματα στον Γιούρα της Βέρνης: ο μετεωριτικός θησαυρός φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ

Στον καντόνι της Βέρνης, πάνω από τη λίμνη Μπιελ, στην περιοχή Τβάννμπεργκ και στο όρος Μον Συζέ, βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα πεδία διασποράς μετεωριτών στην Ευρώπη. Εδώ και δεκαετίες εντοπίζονται εκεί ξανά και ξανά θραύσματα ενός ασυνήθιστου ουράνιου σώματος.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο αριθμός των γνωστών ευρημάτων έχει πλέον ξεπεράσει τα 2.200. Έτσι η έκταση της πτώσης του μετεωρίτη αποδεικνύεται πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι είχε αρχικά υποτεθεί.

Ο μετεωρίτης του Τβάννμπεργκ δεν έπεσε στη Γη ως ένας ενιαίος μεγάλος όγκος, αλλά εξερράγη κατά την είσοδό του στην ατμόσφαιρα. Τα θραύσματά του διασκορπίστηκαν σε μια περιοχή περίπου έξι χιλιομέτρων, στο σημερινό βερνέζικο Ιούρα.

Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι το ουράνιο σώμα έπεσε στη Γη πριν από περίπου 175.000 χρόνια. Αρχικά εκτιμάται ότι είχε μέγεθος μεταξύ τεσσάρων και 20 μέτρων και ζύγιζε τουλάχιστον 250 τόνους.

Πρώτη ανακάλυψη το 1984

Η ιστορία της ανακάλυψης του μετεωρίτη ξεκίνησε στις 9 Μαΐου 1984. Τότε μια Ελβετίδα αγρότισσα βρήκε σε χωράφι έναν ασυνήθιστο βράχο, βάρους περίπου 15 κιλών. Αρχικά δεν ήταν σαφές περί τίνος επρόκειτο. Αργότερες αναλύσεις έδειξαν ότι το εύρημα αποτελούνταν από σίδηρο και προερχόταν πράγματι από το διάστημα.

Τις επόμενες δεκαετίες εντοπίστηκαν και άλλα θραύσματα. Ιδίως η συστηματική έρευνα με ανιχνευτές μετάλλων οδήγησε σε σαφή αύξηση του αριθμού των γνωστών κομματιών.

«Πριν από δέκα χρόνια είχαμε 400 θραύσματα, τώρα είναι πάνω από 2.200», εξήγησε ο γεωλόγος Μπέντα Χόφμαν από το Φυσικό Ιστορικό Μουσείο της Βέρνης στη δημόσια ραδιοφωνία της Ελβετίας (SRF).

Εξαιρετικά σπάνιος μετεωρίτης

Ο μετεωρίτης του Τβάννμπεργκ ανήκει στην κατηγορία των σιδηρούχων μετεωριτών και κατατάσσεται στον εξαιρετικά σπάνιο τύπο IIG. Είναι μέχρι σήμερα ο μοναδικός γνωστός σιδηρούχος μετεωρίτης τύπου IIG στην Ευρώπη. Αυτού του είδους οι μετεωρίτες χαρακτηρίζονται, μεταξύ άλλων, από ασυνήθιστα χαμηλή περιεκτικότητα σε νικέλιο και υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο. Παγκοσμίως είναι γνωστά μόνο λίγα δείγματα αυτής της κατηγορίας.

Για την επιστήμη τα θραύσματα έχουν ιδιαίτερη αξία: μπορούν να δώσουν ενδείξεις για τη σύσταση και την εξέλιξη των ουράνιων σωμάτων και να προσφέρουν μια ματιά στην πρώιμη ιστορία του ηλιακού μας συστήματος.

Οι παγετώνες συνέβαλαν στη διασπορά

Τα ευρήματα είναι επιπλέον σημαντικά για τη μελέτη της ιστορίας του ελβετικού τοπίου.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ορισμένα από τα νεοανακαλυφθέντα θραύσματα μετακινήθηκαν από παγετώνες. Πριν από περίπου 175.000 χρόνια, τεράστιοι παγετώνες κάλυπταν μεγάλο μέρος του ελβετικού οροπεδίου – κατά τόπους το πάχος του πάγου ξεπερνούσε το ένα χιλιόμετρο. Επειδή τα νέα ευρήματα εντοπίστηκαν σε μεγαλύτερα υψόμετρα από τα προηγούμενα θραύσματα, μπορούν να προσφέρουν νέα στοιχεία για τις τεράστιες μάζες πάγου κατά την προτελευταία εποχή των παγετώνων.

Έτσι τα ευρήματα λειτουργούν κατά κάποιον τρόπο ως διπλοί μάρτυρες του χρόνου: προέρχονται αρχικά από το διάστημα, αλλά στη συνέχεια έγιναν μέρος της γεωλογικής ιστορίας της Γης και επηρεάστηκαν από τις παγετωνικές διεργασίες που διαμόρφωσαν το τοπίο.

Η έρευνα συνεχίζεται

Η αναζήτηση στον Τβάννμπεργκ και στο Μον Συζέ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί· ερευνητές και κυνηγοί μετεωριτών συνεχίζουν να ψάχνουν με ανιχνευτές μετάλλων για νέα υπολείμματα.

Ωστόσο, η διαδικασία είναι πιο δύσκολη απ’ όσο ακούγεται, καθώς στο έδαφος υπάρχουν και μεταλλικά αντικείμενα που δεν έχουν καμία σχέση με μετεωρίτες, όπως αλουμινόχαρτα ή καρφιά. Παρεμπιπτόντως, για οποιαδήποτε έρευνα απαιτείται άδεια από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία.

Οι ανακαλύψεις δείχνουν πόσο μεγάλο δυναμικό κρύβει ακόμη το ελβετικό πεδίο μετεωριτών: με κάθε νέο θραύσμα οι επιστήμονες μαθαίνουν περισσότερα για το αρχικό ουράνιο σώμα και την ιστορία της πτώσης του.