Η ιταλική κυβέρνηση αποστέλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για ρήτρα ευελιξίας σε ενέργεια και άμυνα: ακολουθεί η αξιολόγηση στις Βρυξέλλες
Η Ιταλία έστειλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επίσημη επιστολή με την οποία ζητά να ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα ευελιξίας που προβλέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας για τις επενδύσεις στην ενέργεια και την άμυνα. Η επιβεβαίωση ήρθε από κυβερνητικές πηγές, μετά τις πληροφορίες για το ιταλικό αίτημα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι έλαβε την επιστολή. Ο υπουργός Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι είχε παρουσιάσει το περιεχόμενο του αιτήματος στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Το ιταλικό αίτημα αφορά συνολικά 36 δισ. ευρώ επιπλέον δημοσιονομικής ευελιξίας: περίπου 14 δισ., ίσα με το 0,6 % του ΑΕΠ, για παρεμβάσεις στον ενεργειακό τομέα και 22 δισ., δηλαδή το 0,9 % του ΑΕΠ, για την άμυνα.
Τι είναι η εθνική ρήτρα ευελιξίας
Η National Escape Clause (NEC) επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκτούν ένα προσωρινό περιθώριο σε σχέση με τους συνήθεις ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς περιορισμούς, όταν πρέπει να στηρίξουν δαπάνες που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας.
Η ρήτρα είχε ενεργοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να επιτρέψει την αύξηση των επενδύσεων στην άμυνα. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προέβλεψε τη δυνατότητα χρήσης του ίδιου μηχανισμού και για ορισμένες δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια.
Για την Ιταλία αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρηματοδοτεί νέες επενδύσεις χωρίς το σύνολο των δαπανών που εμπίπτουν στη ρήτρα να βαραίνει με τον ίδιο τρόπο την τήρηση των δημοσιονομικών περιορισμών.
Ενέργεια και άμυνα, πού θα κατευθυνθούν οι πόροι
Το μεγαλύτερο μέρος του ιταλικού αιτήματος αφορά την άμυνα, με 22 δισ. ευρώ. Προστίθενται 14 δισ. για την ενέργεια, ιδίως για παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας είναι ένα από τα βασικά στοιχεία ευαλωτότητας της ιταλικής οικονομίας. Η στρατηγική στοχεύει επίσης στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής και στην επιτάχυνση των επενδύσεων στις ενεργειακές υποδομές.
Στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Τζορτζέτι υπογράμμισε ακριβώς τον στόχο της μείωσης της εξάρτησης από το εξωτερικό, παρατηρώντας ότι «δεν έχει πολύ νόημα να αγοράζουμε την ενέργεια από το εξωτερικό όταν μπορούμε να την παράγουμε και στην Ιταλία».
Το ζήτημα των δημόσιων οικονομικών
Το αίτημα προς τις Βρυξέλλες κατατίθεται ενώ μένει να διαπιστωθεί η πορεία των ιταλικών δημόσιων οικονομικών. Σημαντικός σταθμός θα είναι τα στοιχεία που θα δημοσιεύσει η Istat στις 22 Σεπτεμβρίου, με την επικαιροποίηση των λογαριασμών της γενικής κυβέρνησης.
Το επίπεδο του ελλείμματος σε σχέση με το ΑΕΠ θα είναι καθοριστικό για την αξιολόγηση των περιθωρίων κινήσεων της κυβέρνησης. Ο ίδιος ο Τζορτζέτι έχει επισημάνει ως στοιχείο προς παρακολούθηση τον λόγο μεταξύ ελλείμματος και ΑΕΠ, που θα μπορούσε να βρεθεί πάνω ή κάτω από το όριο του 3 %.
Η διαδικασία στις Βρυξέλλες
Η επιστολή που έστειλε η κυβέρνηση ανοίγει τώρα την ευρωπαϊκή διαδικασία. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ιταλικό αίτημα και να αξιολογήσει αν οι παρεμβάσεις που αναφέρονται πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τη χρήση της ρήτρας.
Το ευρωπαϊκό πράσινο φως αναμένεται το φθινόπωρο. Μόνο μετά την έγκριση των θεσμών της ΕΕ η κυβέρνηση θα μπορεί να μεταφράσει στην πράξη τη μεγαλύτερη ευελιξία σε νέους δημοσιονομικούς πόρους.
Σε εκείνο το σημείο θα απαιτηθεί και το κοινοβουλευτικό πέρασμα για να εγκριθεί η αναγκαία απόκλιση από τον προϋπολογισμό, ώστε να αξιοποιηθούν τα περιθώρια που θα έχουν εξασφαλιστεί από τις Βρυξέλλες.
Το ιταλικό αίτημα εντάσσεται έτσι στη ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για το πώς θα χρηματοδοτηθούν ταυτόχρονα η ενίσχυση της άμυνας και η ενεργειακή ασφάλεια, διατηρώντας υπό έλεγχο τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.