Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Πώς υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση τους Ουκρανούς πρόσφυγες;

Από Naomi Lloyd
euronews_icons_loading
Πώς υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση τους Ουκρανούς πρόσφυγες;
Πνευματικά Δικαιώματα  euronews

Από την έναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία, σχεδόν 6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν περάσει τα σύνορα και βρίσκονται σε γειτονικές χώρες όπως εδώ στη Ρουμανία. Σε μια ιστορική κίνηση, η ΕΕ τους έδωσε το δικαίωμα να ζουν και να εργάζονται σε ολόκληρη την Ε.Ε. για έως και τρία χρόνια. Πώς όμως χειρίζονται οι χώρες το κόστος αυτής της ανθρωπιστικής έκτακτης ανάγκης;

Η ΕΕ έχει αποδεσμεύσει αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ από αχρησιμοποίητα κονδύλια για τις περιφέρειες της Ευρώπης που θα δαπανηθούν ως βοήθεια έκτακτης ανάγκης για Ουκρανούς πρόσφυγες. Αυτό είναι το Ταμείο Συνοχής που λαμβάνει χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (FEAD).

Ένας προϋπολογισμός φτιαγμένος για την ειρήνη

Τα κονδύλια μπορούν να δαπανηθούν για προσωρινή διαμονή, φαγητό, κουβέρτες και ρούχα, ψυχολογική συμβουλευτική, ιατρική περίθαλψη και εκπαίδευση.

Οι κυβερνήσεις μπορούν να ζητήσουν πίσω χρήματα που έχουν ήδη δαπανήσει. Επιπλέον, διατίθενται 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια για την ανάκαμψη της πανδημίας. Είναι το πρόγραμμα REACT-EU . Έχουν ήδη καταβληθεί 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η χρηματοδότηση που προσφέρεται αυτή τη στιγμή είναι χρήματα που αναδιανέμονται από αλλού. Υπάρχουν εκκλήσεις για νέα κονδύλια της Ε.Ε. για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης; Ο Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Απασχόληση, τις Κοινωνικές Υποθέσεις και την Κοινωνική Ένταξη, Γιοστ Κόρτε μας εξηγεί: «Ο επταετής προϋπολογισμός που ξεκίνησε το 2021 έγινε σε περίοδο ειρήνης. Κανείς δεν φανταζόταν, καθώς διαπραγματευόμασταν αυτόν τον προϋπολογισμό, ότι θα γινόταν πόλεμος στην Ευρώπη. Επομένως, νομίζω ότι είναι δίκαιο να πούμε ότι ο προϋπολογισμός που έχουμε τώρα, δεν έγινε για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Αυτό που κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι να χρησιμοποιήσει όλες τις ευελιξίες, όλα τα περιθώρια που υπάρχουν στον προϋπολογισμό. Εκεί που η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πολύ περισσότερη, διαθέσιμη χρηματοδότηση είναι σ’ αυτό που ονομάζουμε Ταμεία Συνοχής. Δώσαμε ισχυρά κίνητρα και ενθαρρύναμε τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα που υπάρχουν ακόμα και διευκολύναμε τη διάθεσή τους».

Βουκουρέστι

Στους δρόμους του Βουκουρεστίου, η αλληλεγγύη για την Ουκρανία είναι έκδηλη. Από την αρχή της ρωσικής εισβολής, σχεδόν 900.000 Ουκρανοί έχουν εισέλθει στη Ρουμανία, το 40% από αυτούς είναι παιδιά.

Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός έχει μετατραπεί σε κέντρο υποδοχής προσφύγων. Η διαχείριση αυτής της μεγάλης εισροής Ουκρανών, ακόμη κι αν έχει μειωθεί, αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τη χώρα.

Σε μια ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα αναμονής, οι ουκρανικές οικογένειες περιμένουν ένα λεωφορείο για να τους πάει στην επόμενη στάση τους: την Γερμανία. Η μεταφορά οργανώνεται από τη ρουμανική φιλανθρωπική οργάνωση «For Good». Από την αρχή της σύγκρουσης, η Αλίνα Ντασκαλέσκου και περίπου είκοσι εθελοντές βοηθούν τους πρόσφυγες:

«Παρέχαμε από την αρχή τρόφιμα, ρούχα, παπούτσια και πράγματα για τα μωρά. Αυτήν τη στιγμή σχεδιάζουμε να υποβάλουμε αίτηση για ιδιωτικά κονδύλια από τη Ρουμανία, αλλά στο εγγύς μέλλον θα αναζητήσουμε και ευρωπαϊκά χρήματα».

Μια πρωτόγνωρη κρίση

Η ΜΚΟ Save the Children Ρουμανίας βοήθησε να στηθεί αυτός ο χώρος. Ο Λεονάρντο Αντρεέσκου είναι ο συντονιστής της: «Δεν έχουμε αντιμετωπίσει ξανά τόσο μεγάλη κρίση. Δεν νομίζω ότι οι ρουμανικές αρχές και η ρουμανική κοινωνία στο σύνολό της θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκτός εάν λάβουμε κάποια υποστήριξη από το εξωτερικό».

Στον σταθμό, ανθρωπιστικές οργανώσεις εργάζονται μαζί με τις τοπικές αρχές για να βοηθήσουν και να καθοδηγήσουν τους πρόσφυγες. Η Μαρίνα έφυγε από την Οδησσό με τα δύο της παιδιά και τρία άλλα μέλη της οικογένειάς της. Έφτασαν εδώ πριν από δύο μέρες: «Ήταν πολύ επικίνδυνα. Φοβόμουν πολύ για τα παιδιά μου, για τη μητέρα μου, την αδερφή μου, για όλους τους συγγενείς μου. Οι εθελοντές μας είπαν ότι υπάρχει ένας χώρος εδώ όπου μπορούμε να φάμε, όπου μπορούν να παίξουν τα παιδιά μας. Στα παιδιά άρεσε πολύ αυτό το δωμάτιο. Παίζουν μπάλα με τους εθελοντές. Υπάρχουν ψυχολόγοι. Δεν ήθελαν να φύγουν, γι' αυτό περιμένουμε μέχρι να συνέλθουν λίγο ψυχολογικά τα παιδιά».

Ζωτική βοήθεια

Η υποστήριξη προς τις ΜΚΟ και τις κυβερνητικές υπηρεσίες είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή βοήθειας στα παιδιά πρόσφυγες. Από το σύνολο των Ουκρανών προσφύγων που εισήλθαν στη Ρουμανία, περίπου 80.000 έχουν παραμείνει. Ανάμεσά τους περίπου 36.000 παιδιά.

Σε αυτό το δημοτικό σχολείο της Ρουμανίας, η Αναστάσια Κονοβάλοβα, επίσης πρόσφυγας, έχει δημιουργήσει 8 τάξεις χάρη στις αίθουσες διδασκαλίας που διατίθενται από το Υπουργείο Παιδείας της Ρουμανίας: «Τώρα έχουμε 264 παιδιά και περίπου 900 στη λίστα αναμονής. Όλα αυτά τα παιδιά ήρθαν εδώ γιατί χρειάζονται εκπαίδευση και θέλουν να μορφωθούν στην ουκρανική γλώσσα. Ανοίγουμε ένα νέο σχολείο την επόμενη εβδομάδα. Όλοι οι δάσκαλοι είναι εθελοντές εδώ και δύο μήνες. Συγκεντρώσαμε τα χρήματα για τους μισθούς στο Go Fund Me».

Η Αλίνα Παλεσίκα έφτασε πριν από δύο μήνες με τους γιους της. Ο μικρός έρχεται εδώ στο σχολείο, για να μορφωθεί και να παίξει με άλλα παιδιά: «Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι από τους δασκάλους, και από την ομάδα γενικότερα, και τους βοηθάμε όσο μπορούμε. Είμαστε πολύ ευγνώμονες στην Ρουμανία και σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που μας βοηθούν, σε αυτές τις πολύ δύσκολες στιγμές».

Η Αλίνα ονειρεύεται να επιστρέψει στην πατρίδα της, όπως και η Αναστάσια, η οποία ήδη οργανώνει την ανοικοδόμηση του σχολείου τους στην Ουκρανία.

Ο Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Απασχόληση, τις Κοινωνικές Υποθέσεις και την Κοινωνική Ένταξη, Γιοστ Κόρτε επισημαίνει: «Βάζουμε τα χρήματα στον τραπεζικό λογαριασμό του κράτους μέλους και στη συνέχεια εναπόκειται στο κράτος μέλος να βεβαιωθεί ότι ο δικαιούχος λαμβάνει πράγματι τα χρήματα που δικαιούται. Και αυτό το ελέγχουμε. Υπάρχει επίσης απαίτηση για τα κράτη μέλη να καταστήσουν σαφές ποιος είναι αρμόδιος».

Έλλειψη γλωσσικών προσόντων

Η ρουμανική κυβέρνηση εκτιμά ότι έχει δαπανήσει σχεδόν 72 εκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια έκτακτης ανάγκης, από την αρχή του πολέμου, χωρίς να διαφαίνεται ακόμη τέλος στη σύγκρουση. Καθώς οι κοντινές χώρες, όπως η Ρουμανία βλέπουν ότι η οικονομική τους κατάσταση να είναι σε οριακό επίπεδο, πώς βοηθά η Ε.Ε.;

Ο Σορίν Μιχάι, υπουργός Παιδείας της Ρουμανίας εξηγεί τι κάνει η ρουμανική κυβέρνηση για τα παιδιά πρόσφυγες: «Η ρουμανική κυβέρνηση προσάρμοσε τη νομοθεσία πολύ νωρίς, έτσι ώστε όλα τα παιδιά πρόσφυγες να μπορούν να έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα με τα παιδιά της Ρουμανίας. Το μόνο εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί είναι το γλωσσικό εμπόδιο και γι' αυτό οι ρουμανικές αρχές επικεντρώνουν τις προσπάθειες στην παροχή μαθημάτων ρουμανικής γλώσσας. Στη Ρουμανία, έχουμε μια μοναδική ευκαιρία: το πρόγραμμα «Μορφωμένη Ρουμανία», που εγκαινίασε ο πρόεδρος. Στοχεύει σε μια βαθιά μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Έχουμε προϋπολογισμό 3,6 δισ. ευρώ για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Η ύπαρξη αυτού του έργου σημαίνει ότι είμαστε σε θέση να προσφέρουμε καλύτερη και πιο αποτελεσματική ένταξη και υποστήριξη στα παιδιά της Ουκρανίας. Η συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τα ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουμε στη διάθεσή μας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων εκτός του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, αποτελούν επίσης πηγές χρηματοδότησης».