Η SpaceX σχεδιάζει ιστορική δημόσια εγγραφή έως 75 δισ. δολάρια, παρά τις ζημιές, για αποστολές σε Σελήνη και Άρη, με τη Starlink να αντισταθμίζει απώλειες σε X και xAI.
Ο ιδρυτής της SpaceX, Έλον Μασκ, ανακοίνωσε την Τετάρτη σχέδια για μία από τις μεγαλύτερες πωλήσεις μετοχών όλων των εποχών, με την εισαγωγή στο χρηματιστήριο της διαστημικής εταιρείας που σήμερα γράφει ζημίες δισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έγγραφο που κατατέθηκε δείχνει ότι η SpaceX εμφάνισε πέρυσι λειτουργικές ζημίες 2,6 δισ. δολαρίων (2,24 δισ. ευρώ), σε έσοδα 18,7 δισ. δολαρίων, και ότι οι ζημίες συνεχίστηκαν και στις αρχές εφέτος.
Το ενημερωτικό δελτίο δεν προσδιορίζει σε δολάρια το ποσό που ελπίζει να αντλήσει ο Μασκ, αλλά διάφορα δημοσιεύματα το εκτιμούν γύρω στα 75 δισ. δολάρια (64,5 δισ. ευρώ). Μια προσφορά αυτού του μεγέθους θα ξεπερνούσε με διαφορά τον σημερινό κάτοχο του ρεκόρ, τη Saudi Aramco, τον πετρελαϊκό κολοσσό που μπήκε στο χρηματιστήριο πριν από επτά χρόνια και άντλησε 26 δισ. δολάρια (22,4 δισ. ευρώ).
Η SpaceX, με την επίσημη επωνυμία Space Exploration Technologies Corp., αναφέρει ότι τα κεφάλαια θα χρηματοδοτήσουν έργα για την αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη και τον Άρη, στο πλαίσιο του στόχου της να καταστήσει το ανθρώπινο είδος διαπλανητικό απέναντι σε υπαρξιακές απειλές που θα μπορούσαν να αφανίσουν τον πολιτισμό.
«Δεν θέλουμε οι άνθρωποι να έχουν την ίδια μοίρα με τους δεινόσαυρους», αναφέρει το ενημερωτικό δελτίο.
Σε ορισμένα σημεία, το ενημερωτικό δελτίο θυμίζει οραματική, χολιγουντιανού τύπου, απεικόνιση του μέλλοντος, καθώς σε μία παράγραφο προβλέπει ότι μέρος της αμοιβής του Μασκ θα καταβληθεί μόνο εφόσον διατηρεί «μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους».
Ακόμη κι αν δεν συμβεί αυτό, η ίδια η δημόσια προσφορά μετοχών θα μπορούσε να κάνει τον Μασκ, ιδρυτή και βασικό μέτοχο της SpaceX, τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Το Forbes εκτιμά σήμερα την προσωπική περιουσία του στα 839 δισ. δολάρια (722 δισ. ευρώ), περίπου όσο το ετήσιο ΑΕΠ της Πολωνίας.
Οι ζημίες διευρύνονται παρά τα ισχυρά έσοδα και την ανάπτυξη της Starlink
Πέρα από τους επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους για τη μεταφορά αστροναυτών σε τροχιά, η SpaceX έχει και άλλες δραστηριότητες, άλλες ιδιαίτερα επιτυχημένες και άλλες προβληματικές, που αφήνουν πολλά ερωτηματικά.
Το έγγραφο δείχνει ότι η Starlink, η μεγαλύτερη εταιρεία δορυφορικών επικοινωνιών στον κόσμο, αποτελεί βασική πηγή ρευστότητας, με λειτουργικά κέρδη 4,4 δισ. δολαρίων (3,8 δισ. ευρώ) πέρυσι. Η δραστηριότητα χρησιμοποιεί 10.000 δορυφόρους σε χαμηλή γήινη τροχιά για να παρέχει υπηρεσίες διαδικτύου σε 10 εκατομμύρια ανθρώπους σε 150 χώρες και εδάφη.
Στις δραστηριότητες που δυσκολεύονται περιλαμβάνονται δύο εγχειρήματα του Μασκ που εξαγόρασε πρόσφατα η SpaceX: η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, πρώην Twitter, και η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης xAI. Αυτές οι εξαγορές επικρίθηκαν από ορισμένους επενδυτές της SpaceX ως «πακέτα διάσωσης», καθώς και οι δύο εταιρείες γράφουν σημαντικές ζημίες.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο, η δραστηριότητα στην τεχνητή νοημοσύνη κατέγραψε πέρυσι λειτουργικές ζημίες 6,4 δισ. δολαρίων (5,5 δισ. ευρώ).
Η αρχική δραστηριότητα της SpaceX, δηλαδή η κατασκευή πυραύλων και η πραγματοποίηση εκτοξεύσεων, έχει ωφεληθεί από μεγάλες κρατικές συμβάσεις, γεγονός που έχει προκαλέσει ερωτήματα τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν την εταιρεία στο μέλλον. Δεδομένων των στενών σχέσεων του Μασκ με την κυβέρνηση Τραμπ, νομικοί ειδικοί σε θέματα κυβερνητικής δεοντολογίας και οργανώσεις εποπτείας έχουν αναρωτηθεί αν έλαβε προνομιακή μεταχείριση για την εξασφάλιση συμβάσεων που χρηματοδοτούνται από τους φορολογουμένους και αν αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρήσει από το αξίωμά του.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο USAspending.gov, η SpaceX έχει εξασφαλίσει συμβάσεις ύψους 6 δισ. δολαρίων (5,2 δισ. ευρώ) από τη NASA, το υπουργείο Άμυνας και άλλες κρατικές υπηρεσίες την τελευταία πενταετία. Η εταιρεία επισημαίνει στο ενημερωτικό δελτίο ότι το ένα πέμπτο των περσινών εσόδων της προήλθε από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Ο Μασκ ήταν ο μεγαλύτερος δωρητής στην προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ για την προεδρία και παραμένει βασικός υποστηρικτής του, παρά τις κατά καιρούς τεταμένες σχέσεις τους μετά τον ρόλο του Μασκ στην κυβερνητική προσπάθεια περικοπής δαπανών, γνωστή ως DOGE, στις αρχές του περασμένου έτους.
Η αμοιβή του Μασκ συνδέεται με φιλόδοξους στόχους ενώ διατηρεί τον έλεγχο
Όπως συμβαίνει με πολλούς διευθύνοντες συμβούλους, η συνολική αμοιβή του Μασκ υπερβαίνει κατά πολύ τον ετήσιο μισθό του, ο οποίος, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο, ανήλθε σε 54.080 δολάρια (46.538,5 ευρώ) το 2025 και παραμένει αμετάβλητος από το 2019.
Το ενημερωτικό δελτίο αναφέρει ότι οι μετοχικές του απολαβές θα χωριστούν σε 15 σχεδόν ίσες δόσεις, από 67 εκατομμύρια μετοχές η καθεμία, και θα κατοχυρώνονται μόνο όταν η εταιρεία πιάνει προκαθορισμένα όρια χρηματιστηριακής αξίας. Πέρα από το ορόσημο της αποικίας στον Άρη, η κεφαλαιοποίηση της SpaceX θα πρέπει να φτάσει τα 7,5 τρισ. δολάρια (6,45 τρισ. ευρώ) ώστε ο Μασκ να λάβει το πλήρες πακέτο.
Θα λάβει επιπλέον πακέτα μετοχών αν η SpaceX καταφέρει να αναπτύξει στο διάστημα γιγαντιαία κέντρα δεδομένων, μεγέθους γηπέδων ποδοσφαίρου.
Το έγγραφο δείχνει ότι ο Μασκ θα διατηρήσει σημαντικό έλεγχο στην εταιρεία.
Αναφέρει ότι ο ίδιος και ορισμένοι άλλοι μέτοχοι θα λάβουν μετοχές ειδικής κατηγορίας, που θα τους δίνουν 10 ψήφους ανά μετοχή. Οι μέτοχοι αυτοί θα μπορούν, μεταξύ άλλων, να εκλέγουν την πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας.
«Αυτό θα περιορίσει ή θα αποκλείσει τη δυνατότητά σας να επηρεάζετε εταιρικά ζητήματα και την εκλογή των μελών του διοικητικού μας συμβουλίου», προειδοποιεί η SpaceX τους υποψήφιους επενδυτές.
Η SpaceX θα μπορεί να προωθεί την προσφορά σε επενδυτές, σε αυτό που στη Wall Street είναι γνωστό ως «roadshow», 15 ημέρες αφότου δώσει στη δημοσιότητα το ενημερωτικό δελτίο. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό σημαίνει στις 4 Ιουνίου.