Η Μαδρίτη βλέπει «παράθυρο ευκαιρίας» για κοινό χρέος της ΕΕ ύψους έως 5 τρισ. ευρώ, παρά τις αντιδράσεις κρατών-μελών
Υπάρχει ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για την προώθηση ενός νέου μηχανισμού κοινού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ, δήλωσε στο Euronews ο υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο.
Με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επαναλαμβάνουν τις εχθροπραξίες με το Ιράν την Τετάρτη, οι επιπτώσεις για την Ευρώπη επανήλθαν στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η αναζήτηση ασφαλών επενδυτικών στοιχείων έχει καταστεί ολοένα και πιο σημαντική προτεραιότητα.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις προσπάθειές της ώστε το ευρώ να αποκτήσει ισχυρότερο διεθνή ρόλο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
«Πιστεύουμε ότι υπάρχει ένα καλό παράθυρο ευκαιρίας για να καταθέσουμε τώρα αυτή την πρόταση. Τους τελευταίους μήνες συζητούμε τον διεθνή ρόλο του ευρώ και έχουν διατυπωθεί πολύ σημαντικές απόψεις σχετικά με την ανάγκη ύπαρξης ενός ασφαλούς επενδυτικού στοιχείου», δήλωσε ο Κουέρπο στο Euronews.
«Θεωρήσαμε ότι είχε έρθει η στιγμή να υπάρξει μια συγκεκριμένη πρόταση», πρόσθεσε ο Ισπανός υπουργός.
Η Ισπανία διένειμε την Τετάρτη έγγραφο που περιλαμβάνει αναλυτική πρόταση για έναν νέο μηχανισμό κοινού δανεισμού της ΕΕ, με την ονομασία «European Sovereign Facility» (Ευρωπαϊκή Κυρίαρχη Χρηματοδοτική Διευκόλυνση).
Ο μηχανισμός θα συγκεντρώνει το κοινό χρέος σε κεντρικό επίπεδο, μειώνοντας το κόστος που προκαλεί ο κατακερματισμός των εθνικών αγορών, ενώ θα απαιτεί από τις συμμετέχουσες χώρες να τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ.
Οι ετήσιες εκδόσεις ομολόγων θα μπορούσαν να φθάσουν τα 850 δισεκατομμύρια ευρώ, εφόσον συμμετάσχουν και τα 27 κράτη-μέλη, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Αυτό θα επέτρεπε στην ΕΕ να δημιουργήσει κοινό χρέος ύψους 5 τρισεκατομμυρίων ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια.
Εάν δεν θελήσουν να συμμετάσχουν όλα τα κράτη-μέλη, η Ισπανία προτείνει τη δημιουργία μιας «συμμαχίας των πρόθυμων» ως πρώτο στάδιο εφαρμογής.
«Ωστόσο, για να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο η πρωτοβουλία, θα πρέπει να συμμετάσχουν τουλάχιστον οι πέντε μεγαλύτεροι εκδότες ομολόγων της ζώνης του ευρώ, καθώς μόνο αυτοί θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ετήσιο όγκο έκδοσης περίπου 540 έως 550 δισεκατομμυρίων ευρώ», αναφέρεται στο έγγραφο της πρότασης, το οποίο περιήλθε στην κατοχή του Euronews.
Οι εγγυήσεις για τον μηχανισμό αυτό θα βασίζονται σε δύο πυλώνες: στα δάνεια προς τα συμμετέχοντα κράτη-μέλη και στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα 27 κράτη-μέλη συζητούν ήδη το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2028–2034, το οποίο αναμένεται να συμφωνηθεί έως το τέλος του 2026, με έντονες διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο χρηματοδότησής του.
Ωστόσο, η Ισπανία θα πρέπει να πείσει χώρες που αντιτίθενται σθεναρά σε κάθε μορφή κοινού δανεισμού. Αρκετά κράτη της Βόρειας Ευρώπης, καθώς και η Γερμανία και η Ολλανδία, απορρίπτουν κατηγορηματικά την ανάληψη νέου κοινού χρέους.
Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία και η Ελλάδα έχουν εκφράσει δημόσια τη στήριξή τους σε έναν νέο μηχανισμό κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού.