Οικονομικές απώλειες από τη διάβρωση των ακτών υπερβαίνουν το 1 δισ. € ετησίως σε 28 ευρωπαϊκές χώρες
Σχεδόν ένας στους δύο Ευρωπαίους ζει κοντά σε ακτογραμμή, όμως το μέλλον τους παραμένει αβέβαιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη, «ροκανίζει» κρίσιμες υποδομές, οικογενειακά σπίτια και την πολιτιστική κληρονομιά σε όλο τον κόσμο.
Σε 28 ευρωπαϊκές χώρες, οι οικονομικές απώλειες λόγω παράκτιας διάβρωσης ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ τον χρόνο και θα μπορούσαν να αυξηθούν στα 800 δισ. ευρώ ετησίως μέχρι το τέλος του αιώνα, αν δεν ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα.
Για αυτό μια νέα έκθεση καλεί την Ευρώπη να προετοιμαστεί ώστε να μετακινήσει κατοικίες, επιχειρήσεις και υποδομές από τις ακτές προτού να είναι αργά.
Πρέπει οι καταρρέουσες ακτογραμμές της Ευρώπης να μετακινηθούν;
Η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης υποστηρίζει ότι πολλές από τις ευρωπαϊκές ακτές πρέπει επειγόντως να στραφούν σε «προγραμματισμένη υποχώρηση».
Αυτό σημαίνει ότι νέες αναπτύξεις θα απαγορεύονται ή θα περιορίζονται και ότι κατοικίες, επιχειρήσεις και περιουσιακά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων, θα μεταφέρονται σε περιοχές στο εσωτερικό που είναι πιο ανθεκτικές στις κλιματικές επιπτώσεις.
Για παράδειγμα, η Γαλλία εκτιμά ότι περίπου 900 χιλιόμετρα ηπειρωτικής ακτογραμμής υποχωρούν, με περισσότερους από 500 δήμους να επηρεάζονται.
Στο Κιμπερβίλ-σιρ-Μερ, στην περιοχή της Νορμανδίας, μια επένδυση 9 εκατ. ευρώ μετέφερε έναν δημόσιο χώρο κατασκήνωσης στο εσωτερικό. Τα δημοτικά έσοδα αυξήθηκαν στη συνέχεια κατά 25%.
Βεβαίως, η μετακίνηση ενός κάμπινγκ είναι πολύ ευκολότερο εγχείρημα από την αναχώρηση ολόκληρων οικιστικών χωριών ή μνημείων. Ωστόσο, η μετακίνηση παράκτιων κοινοτήτων μπορεί να είναι η μόνη λύση αν αποτύχουν οι εναλλακτικές επιλογές.
Στη Βενετία, για παράδειγμα, οι ειδικοί προβλέπουν ότι τεχνητά αναχώματα μπορεί να καταστούν αναγκαία πέραν της ανόδου της στάθμης της θάλασσας κατά 0,5 μέτρα, κάτι που μπορεί να συμβεί μέχρι το 2100 ακόμη κι αν οι εκπομπές διατηρηθούν σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό θα κόστιζε έως και 4,5 δισ. ευρώ, χωρίς όμως να αποτελεί μόνιμη λύση.
Το κλείσιμο της λιμνοθάλασσας με ένα υπερφράγμα (ένα πλατύ, ενισχυμένο ανάχωμα) θα μπορούσε επίσης να είναι βιώσιμη επιλογή πέραν της ανόδου της στάθμης της θάλασσας κατά 0,5 μέτρα και θα μπορούσε να προστατεύσει την πόλη από άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως και 10 μέτρα. Ωστόσο, το αρχικό κόστος για αυτό θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 30 δισ. ευρώ.
Η μετεγκατάσταση της πόλης, των κατοίκων της και των ιστορικών μνημείων της μπορεί να καταστεί αναγκαία πέραν της ανόδου της στάθμης της θάλασσας κατά 4,5 μέτρα, που προβλέπεται να συμβεί μετά το 2300, με κόστος έως 100 δισ. ευρώ.
Πάνω από το ένα τέταρτο της ευρωπαϊκής ακτογραμμής διαβρώνεται
Η έκθεση (πηγή στα Αγγλικά), με τίτλο «Πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε στην παράκτια διάβρωση;», καλεί επίσης τις αρχές να επικαιροποιήσουν τους χάρτες κινδύνου, να θεσπίσουν και να επανεξετάζουν περιοδικά ζώνες απαγόρευσης δόμησης και ζώνες προστασίας και να καταρτίσουν σχέδια προσαρμογής που να αξιολογούν τις νομικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες των διαφορετικών επιλογών.
Ο σχεδιασμός αυτός πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με όσους επηρεάζονται πιο άμεσα: όπως αναφέρει η έκθεση, η διαφανής διαβούλευση, η ενημέρωση του κοινού και η διαρκής πολιτική στήριξη είναι απαραίτητες, μαζί με μέτρα για την προστασία των μέσων βιοπορισμού, της παράκτιας κληρονομιάς και των ευάλωτων κοινοτήτων.
Το 40% του ΑΕΠ της Ευρώπης προέρχεται από παράκτιες περιοχές και το 80% των ακτών χαμηλού υψομέτρου βρίσκεται σε κίνδυνο μελλοντικής διάβρωσης. Καλύτερος σχεδιασμός και μετακινήσεις τώρα, επομένως, θα εξοικονομήσουν σημαντικά ποσά στο μέλλον.
Ο Έλληνας πολιτικός και συν-συγγραφέας της έκθεσης, Φάνης Σπανός, σημειώνει ότι οι ακτογραμμές της Ευρώπης συγκαταλέγονται στα πιο πολύτιμα περιουσιακά μας στοιχεία. Αναφέρει ότι φιλοξενούν μεγάλες υποδομές, στηρίζουν ζωτικής σημασίας οικονομική δραστηριότητα και αποτελούν κέντρα πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.
Ο Σπανός προσθέτει ότι πάνω από το ένα τέταρτο της ευρωπαϊκής ακτογραμμής διαβρώνεται και ότι η συνεχιζόμενη κατοίκηση των «ζωνών υψηλού κινδύνου» θέτει σε κίνδυνο τα μέσα βιοπορισμού.
Ο συν-συγγραφέας της έκθεσης, Άντονι Μπιούκαναν, υποστηρίζει ότι η προστασία των ευρωπαϊκών ακτών με παραδοσιακές μεθόδους, όπως η κατασκευή θαλάσσιων τειχών, γίνεται ολοένα και λιγότερο βιώσιμη λόγω της δραστικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
«Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας έχει διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και βρίσκεται σε τροχιά να αυξηθεί κατά ακόμη 44 εκατοστά μέχρι το 2100, ενώ οι καταιγίδες γίνονται πιο έντονες και συχνές και οι ακραίες πλημμυρικές παλίρροιες είναι πιθανό να συμβαίνουν 20 έως 30 φορές συχνότερα μέχρι το 2050», εξηγεί.