Διακοπή στον αγωγό καθώς οι εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου μειώνονται και οι θαλάσσιες οδοί απειλούνται· άγνωστο πότε θα ξαναρχίσουν οι ροές προς Ευρώπη και Ασία.
Η Σαουδική Αραβία βασίζεται σε αποθέματα πετρελαίου για να διατηρήσει τις εξαγωγές της, μετά τις επιθέσεις με drones που έθεσαν εκτός λειτουργίας τον αγωγό Ανατολής-Δύσης, απειλώντας τις παραδόσεις σε αγοραστές στην Ευρώπη και την Ασία.
Το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε την Παρασκευή την παύση λειτουργίας του αγωγού για προληπτικούς λόγους, αφού την προηγούμενη Πέμπτη είχε δεχθεί επίθεση στις περιοχές Ριάντ και Μεδίνας.
Όπως ανέφερε, συνεργεία έκτακτης ανάγκης και τεχνικές ομάδες ασφαλίζουν τον αγωγό και ελέγχουν την ασφάλειά του.
Οι σαουδαραβικές και ιρακινές αρχές δήλωσαν ότι η επίθεση με drones προήλθε από το Ιράκ. Στην ανακοίνωση του υπουργείου δεν αναφερόταν πότε θα επαναληφθεί η άντληση ούτε δινόταν πλήρης εικόνα των ζημιών.
Αγοραστές σαουδαραβικού πετρελαίου και έμποροι, τους οποίους επικαλούνται δημοσιεύματα της Κυριακής, εκτιμούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο περίπου 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, δηλαδή γύρω στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Υπολογίζουν επίσης ότι τα αποθέματα πετρελαίου στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας αρκούν για να διατηρήσουν τις εξαγωγές για πέντε έως επτά ημέρες. Οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει καμία από τις δύο εκτιμήσεις.
Ο αντίκτυπος στις παραδόσεις θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επαναληφθεί η άντληση και από τον όγκο των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου Brent ενισχύθηκαν περίπου 3% στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας, μετά νέες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και ναυτιλιακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.
Διαδρομή γύρω από το Ορμούζ
Ο αγωγός, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, μεταφέρει πετρέλαιο από την ανατολική Σαουδική Αραβία στη Γιανμπού, στη δυτική ακτή. Επιτρέπει οι εξαγωγές να γίνονται μέσω Ερυθράς Θάλασσας, χωρίς τα τάνκερ να περνούν από το Στενό του Ορμούζ.
Η Aramco ανακοίνωσε τον Μάιο ότι στο πρώτο τρίμηνο αύξησε τη ροή μέσω του αγωγού στη μέγιστη δυναμικότητα των 7 εκατ. βαρελιών την ημέρα, συμβάλλοντας στη διατήρηση των εξαγωγών όταν η ναυσιπλοΐα από το Ορμούζ είχε διαταραχθεί.
Ο αγωγός τροφοδοτεί επίσης τα διυλιστήρια στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας, επομένως η δυναμικότητά του δεν ταυτίζεται με τις ποσότητες που εξάγονται.
Η διακοπή δεν σημαίνει ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώνεται άμεσα κατά 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Τα τάνκερ μπορούν ακόμη να φορτώνουν πετρέλαιο από αποθήκες κοντά στους τερματικούς σταθμούς εξαγωγών, αλλά αυτά τα αποθέματα θα εξαντληθούν εάν δεν φτάσουν νέες ποσότητες.
Παραδόσεις προς Ευρώπη και Ασία
Από τη Γιανμπού, τα τάνκερ με προορισμό την Ευρώπη μπορούν να πλεύσουν βόρεια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας προς τη Διώρυγα του Σουέζ και τη Μεσόγειο. Ο αιγυπτιακός αγωγός SUMED προσφέρει μια ακόμη διαδρομή, μεταφέροντας πετρέλαιο μεταξύ των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και της Μεσογείου.
Η απευθείας θαλάσσια διαδρομή προς την Ασία περνά νότια από το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το στενό πέρασμα μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν, και συνεχίζει προς τον Ινδικό Ωκεανό.
Αυτή η διαδρομή αντιμετωπίζει μια ξεχωριστή απειλή από τους Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν καταλάβει το νησί Πέριμ στο πέρασμα και την ακτογραμμή της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, ασκώντας στην πράξη τον έλεγχο του στενού.
Τα τάνκερ με προορισμό την Ασία θα μπορούσαν εναλλακτικά να κινηθούν βόρεια μέσω του Σουέζ και στη συνέχεια γύρω από την Αφρική, όμως το ταξίδι θα ήταν πολύ πιο μακρύ. Η αλλαγή της πορείας ενός τάνκερ δεν λύνει το βασικό πρόβλημα της μεταφοράς του πετρελαίου στη Γιανμπού.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, στην έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου τον Σεπτέμβριο, ανέφερε ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου σε αποθήκευση έχουν μειωθεί κατά 507 εκατ. βαρέλια από τον Φεβρουάριο, εκ των οποίων 95 εκατ. μόνο τον Αύγουστο.
Ο οργανισμός εκτίμησε τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο σε περίπου 13 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Αύγουστο, σχεδόν τα μισά από τα προπολεμικά επίπεδα. Διαπίστωσε επίσης απότομη άνοδο των τιμών του ντίζελ σε Ευρώπη και Ασία, καθώς οι αναταράξεις περιόρισαν την προσφορά καυσίμων.