Τα μέτρα λαμβάνονται καθώς η συντηρητική ηγέτις Σαναέ Τακαΐτσι επιδιώκει να τηρήσει υποσχέσεις για ριζικές μεταρρυθμίσεις στη μετανάστευση, μετά την ιστορική της εκλογική νίκη με υπερπλειοψηφία τον Φεβρουάριο.
Η Ιαπωνία αυστηροποίησε την Πέμπτη τα κριτήρια για τους αλλοδαπούς που θέλουν να αποκτήσουν μόνιμη άδεια παραμονής, στο πλαίσιο της προσπάθειας της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι να ενισχύσει τον έλεγχο της μετανάστευσης.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, που θα τεθούν σε ισχύ σταδιακά, οι ξένοι κάτοικοι που επιθυμούν να μείνουν μόνιμα στην Ιαπωνία θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι το ετήσιο εισόδημά τους είναι πάνω από τον μέσο όρο και ότι μπορούν να κάνουν καθημερινές συνομιλίες στα ιαπωνικά.
Τα τέλη αίτησης αυξάνονται επίσης από σήμερα κατά είκοσι φορές. Σε ένα γραφείο μετανάστευσης στο κέντρο του Τόκιο, εκατοντάδες άνθρωποι σχημάτισαν ουρές, ελπίζοντας να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες πριν από την εκτόξευση των τιμών.
«Καταλαβαίνω ότι η υπερβολική υποδοχή ξένων μπορεί να αλλοιώσει τη μοναδική κουλτούρα της Ιαπωνίας. Την ίδια στιγμή όμως, με δεδομένο το χαμηλό ποσοστό γεννήσεων και τον γηράσκοντα πληθυσμό, η Ιαπωνία πρέπει να δεχτεί ξένους», δήλωσε ο Yujie Chono, φοιτητής πανεπιστημίου γεννημένος στις ΗΠΑ, που ήταν ανάμεσα σε όσους περίμεναν.
Ο 22χρονος είπε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο AFP, μιλώντας άπταιστα ιαπωνικά, ότι περίμενε πέντε ώρες για να καταθέσει τα έγγραφά του. Οι προηγούμενες κατευθυντήριες οδηγίες δεν όριζαν συγκεκριμένα όρια για εισόδημα, σύνταξη ή γλωσσικές δεξιότητες.
Παρότι η Ιαπωνία έχει ταχέως γηράσκοντα πληθυσμό και αντιμετωπίζει ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε πολλούς τομείς, η αντίθεση στη μετανάστευση εντείνεται, κάτι που έχει οδηγήσει την Σανάε Τακαΐτσι να πιέσει για αυστηρότερες ρυθμίσεις για τους αλλοδαπούς.
«Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ξένων κατοίκων στην Ιαπωνία, η κυβέρνηση έρχεται αντιμέτωπη με το γεγονός ότι ορισμένοι πολίτες νιώθουν ανησυχία και αίσθημα αδικίας», έγραψε η Σανάε Τακαΐτσι σε εκτενή ανάρτηση στο X την Κυριακή, προσθέτοντας ότι επιδιώκει «ομαλή συνύπαρξη» με τους αλλοδαπούς.
Τα προγράμματα προσέλκυσης διεθνών εργαζομένων έχουν τροφοδοτήσει την ανησυχία της κοινής γνώμης, η αντι-μεταναστευτική ρητορική εξαπλώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυκλοφορούν ευρέως ψευδείς ισχυρισμοί, μεταξύ άλλων ότι σημαντικό μέρος των επιδομάτων πρόνοιας στην Ιαπωνία καταλήγει σε ξένους και ότι κάνουν τους ιαπωνικούς δρόμους λιγότερο ασφαλείς.
Ειδικοί και πολλοί επιχειρηματίες προειδοποιούν πάντως ότι η Ιαπωνία πρέπει να υποδεχθεί περισσότερους ξένους εργαζόμενους για να μπορέσει να συντηρηθεί.
«Η Ιαπωνία πρέπει να σταματήσει να βλέπει τους ξένους μόνο ως προσωρινό εργατικό δυναμικό και αντίθετα να ενθαρρύνει τη μακροχρόνια εγκατάστασή τους, επεκτείνοντας τη διδασκαλία της ιαπωνικής γλώσσας και βελτιώνοντας τη μεταχείρισή τους», ανέφερε σε πρόσφατο άρθρο γνώμης η οικονομική εφημερίδα Nikkei.
Το ζήτημα των ξένων ήταν κεντρικό στις περσινές εκλογές για την άνω βουλή, στις οποίες κατέγραψε θεαματική άνοδο το κόμμα Sanseito, με σύνθημα «Πρώτα οι Ιάπωνες», που χαρακτηρίζει τη μετανάστευση «σιωπηρή εισβολή».
Οι νέοι κανόνες για τη μόνιμη άδεια παραμονής έρχονται μετά την περσινή πρωτοβουλία του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος να σκληρύνει τους όρους για τις βίζες διευθυντικών στελεχών επιχειρήσεων, κάτι που σημαίνει ότι οι επιχειρηματίες θα αναγκάζονται να φύγουν από την Ιαπωνία αν δεν πληρούν τις νέες προϋποθέσεις.
Οι αλλαγές που τέθηκαν σε ισχύ την Πέμπτη ενδέχεται να αποτρέψουν ορισμένους από το να καταθέσουν αίτηση για μόνιμη παραμονή, αλλά δεν αναμένεται να οδηγήσουν άμεσα κανέναν εκτός της χώρας.
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, το τέλος αίτησης για μόνιμη άδεια παραμονής θα εκτιναχθεί στις 200.000 γιεν (1.116 ευρώ) από τις σημερινές 10.000 γιεν (56 ευρώ).
Οι υποψήφιοι πρέπει επίσης να αποδείξουν «κατανόηση» των κοινωνικών κανόνων και να δείξουν αναμενόμενα συνταξιοδοτικά δικαιώματα αντίστοιχα με εκείνα κάποιου που έχει καταβάλει εισφορές ασφάλισης σύνταξης για 30 χρόνια.