Απαντώντας στις ερωτήσεις του Euronews στην ιστορική πόλη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ παρουσίασε σχέδια για νέες εμπορικές συμφωνίες και συνεργασία σε κρίσιμα ορυκτά
Αμερικανικές εταιρείες προετοιμάζονταν να ανακοινώσουν νέες συμφωνίες στο Ουζμπεκιστάν, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομική της παρουσία στην Κεντρική Ασία και να διαφοροποιήσει τις προμήθειες κρίσιμων ορυκτών, δήλωσε τη Δευτέρα στο Euronews ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Σαμαρκάνδη, ο Ρούμπιο είπε ότι οι συμφωνίες θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν την έναρξη μιας ευρύτερης αμερικανικής εμπλοκής με μια περιοχή στην οποία, όπως πιστεύει, οι Αμερικανοί διαμορφωτές πολιτικής έχουν δώσει μέχρι σήμερα ελάχιστη προσοχή.
Απαντώντας σε ερώτηση του Euronews για το τι μπορούν να περιμένουν οι πολίτες του Ουζμπεκιστάν από την επίσκεψη και τη συνοδευτική επιχειρηματική αποστολή, ο Ρούμπιο είπε: «Νομίζω ότι θα έχουμε μερικές συγκεκριμένες συμφωνίες να ανακοινώσουμε».
Πρόσθεσε ότι οι αμερικανικές εταιρείες επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στο Ουζμπεκιστάν και ότι οι ανακοινώσεις θα ακολουθήσουν τις συνεδριάσεις του φόρουμ. «Δεν είναι το τέλος. Είναι η αρχή», σημείωσε.
Ο Ρούμπιο ανέφερε ότι σχεδόν 300 αμερικανικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στη Σαμαρκάνδη, όπου συζητούν συμφωνίες που ενδέχεται να φτάνουν σε αξία τα δισεκατομμύρια δολάρια.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε ανακοινώσει νωρίτερα ότι περισσότεροι από 200 Αμερικανοί επιχειρηματίες συνοδεύουν το ταξίδι του. Καμία οριστική λίστα συμφωνιών ή ποσών δεν είχε δημοσιοποιηθεί τη στιγμή των δηλώσεών του.
Κρίσιμα ορυκτά και στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού
Απαντώντας σε δεύτερη ερώτηση του Euronews, ο Ρούμπιο ανέδειξε τα κρίσιμα ορυκτά ως έναν τομέα πιθανής συνεργασίας με το Ουζμπεκιστάν.
«Δεν είναι έξυπνο για ολόκληρο τον κόσμο να εξαρτάται από ένα μέρος για το 100% ο,τιδήποτε», είπε, διευκρινίζοντας ότι δεν στοχοποιεί κάποια συγκεκριμένη χώρα.
Υποστήριξε ότι οι βιομηχανίες και οι τεχνολογίες που αναμένεται να καθορίσουν τον 21ο αιώνα θα βασίζονται ολοένα και περισσότερο στα κρίσιμα ορυκτά, γεγονός που καθιστά τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού διεθνή προτεραιότητα και όχι μόνο αμερικανικό ζήτημα.
Επισήμανε ότι για τις χώρες με πλούσιους φυσικούς πόρους, η υπεύθυνη ανάπτυξη κοιτασμάτων και δυνατοτήτων επεξεργασίας μπορεί επίσης να εξυπηρετήσει τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα.
«Φυσικά θα εξετάσουμε αυτό το ενδεχόμενο και πιστεύω ότι έχουμε την ευκαιρία να το κάνουμε εδώ», είπε ο Ρούμπιο στο Euronews.
Το θέμα συζητήθηκε επίσης στη σύνοδο C5+1 που φιλοξένησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον τον Νοέμβριο του 2025. Το Ουζμπεκιστάν και οι γείτονές του αναζητούν πρόσθετες επενδύσεις και τεχνολογία για την ανάπτυξη των ορυκτών τους πόρων, την ώρα που οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επιδιώκουν εναλλακτικές λύσεις στις ιδιαίτερα συγκεντρωμένες αλυσίδες εφοδιασμού.
Σε ξεχωριστή ερώτηση για τη διευρυνόμενη οικονομική επιρροή της Κίνας στην Κεντρική Ασία, ο Ρούμπιο περιέγραψε τη συμμετοχή των ΗΠΑ ως ανταγωνισμό και όχι ως προσπάθεια να αναγκαστούν οι κυβερνήσεις της περιοχής να διαλέξουν στρατόπεδο.
«Δεν ερχόμαστε εδώ για να πούμε: σταματήστε να μιλάτε με κάποιον άλλον ή σταματήστε να συνεργάζεστε με κάποια άλλη χώρα», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας το Ουζμπεκιστάν ανοιχτό σε οικονομικές σχέσεις με διαφορετικούς εταίρους και επαινώντας την οικονομική του ανάπτυξη.
Συναντήσεις στη Σαμαρκάνδη
Το πρόγραμμα του Ρούμπιο τη Δευτέρα ξεκίνησε με πρωινή ξενάγηση στην πλατεία Ρεγκιστάν, το ιστορικό αρχιτεκτονικό ορόσημο της Σαμαρκάνδης, μαζί με τη Σάιντα Μιρζιγιογέβα, επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης του Ουζμπεκιστάν. Περιέγραψε την πόλη ως σταυροδρόμι εμπορίου και συναλλαγών εδώ και αιώνες.
Το επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης συνομιλίες με τον Ουζμπέκο υπουργό Εξωτερικών Μπαχτιγιόρ Σαϊντόβ και τελετή υπογραφής εγγράφων, καθώς και συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών του Καζακστάν Μουκτάρ Τιλεουμπέρντι και την υπουργική σύνοδο C5+1 με τη συμμετοχή του Ουζμπεκιστάν, του Καζακστάν, της Κιργιζίας, του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Τη Δευτέρα, ο Ρούμπιο αναμένεται επίσης να συναντηθεί με τον πρόεδρο Σαβκάτ Μιρζιγιογιέφ και να παραστεί σε εκδηλώσεις του Συμβουλίου Επιχειρήσεων και Επενδύσεων Ουζμπεκιστάν–ΗΠΑ. Το συμβούλιο, το οποίο συμπροεδρεύεται από τη Σάιντα Μιρζιγιογέβα και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Σέρτζιο Γκορ, δημιουργήθηκε για την προώθηση εμπορικών συμπράξεων και επενδύσεων.
Η επίσκεψη ακολουθεί τη σύνοδο κορυφής C5+1 στον Λευκό Οίκο πέρσι, όπου ανακοινώθηκαν εμπορικές συμφωνίες και δεσμεύσεις ύψους άνω των 25 δισ. δολαρίων (περίπου 22 δισ. ευρώ). Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούσαν πολλές χώρες της Κεντρικής Ασίας και βρίσκονταν σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης.
Ο Ρούμπιο αμφισβητεί την εκδοχή του Ζελένσκι για την παύση στην ανταλλαγή πληροφοριών
Η επίσκεψη έδωσε επίσης στον Ρούμπιο την ευκαιρία να τοποθετηθεί για τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου σχετικά με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ερωτηθείς για τους ουκρανικούς ισχυρισμούς ότι οι ΗΠΑ σταμάτησαν για λίγο να μοιράζονται πληροφορίες που χρησιμοποιούνται για την προειδοποίηση σχετικά με ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους, ο Ρούμπιο διέψευσε ότι υπήρξε οποιαδήποτε διακοπή.
«Δεν υπήρξε καμία παύση», είπε στους δημοσιογράφους.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει την Κυριακή ότι η ανταλλαγή πληροφοριών επανήλθε μετά από τριήμερη αναστολή. Οι δύο εκδοχές παραμένουν σε αντίθεση.
Ο Ρούμπιο κάλεσε τόσο τη Ρωσία όσο και την Ουκρανία να επικεντρωθούν στον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας και βρίσκεται πλέον στο πέμπτο του έτος. «Αυτό στο οποίο θα έπρεπε να είναι συγκεντρωμένος εκείνος και στο οποίο θέλουμε να είμαστε συγκεντρωμένοι εμείς είναι να φέρουμε ένα τέλος σε αυτόν τον πόλεμο», είπε.
Ο Τραμπ είχε επικρίνει τον Ζελένσκι μία ημέρα νωρίτερα, κατηγορώντας τον ότι δεν έχει τη βούληση να τερματίσει τη σύγκρουση και αποδίδοντας τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου για τις αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ντίζελ.
Ο Τραμπ έχει επίσης υπερασπιστεί την προσωρινή χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων που επηρεάζουν τις εξαγωγές ρωσικής ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να βοηθήσει τη διπλωματία.
Ο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι οι αμερικανικές προσπάθειες να μεσολαβήσουν για τον τερματισμό του πολέμου δεν έχουν σημειώσει την πρόοδο που θα ήθελε η Ουάσινγκτον, αλλά τόνισε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να αναζητά ευκαιρίες για διαπραγματεύσεις.