Είκοσι πέντε από τις 26 τουρμπίνες ήδη τροφοδοτούν το εθνικό δίκτυο, ενώ το σύστημα αποθήκευσης περνά ελέγχους ασφάλειας. Η επένδυση των €232 εκατ. περιλαμβάνει διεθνή χρηματοδότηση και 25ετή σύμβαση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας
Στη δυτική Ουζμπεκιστάν πλησιάζει στην ολοκλήρωση έργο αιολικής ενέργειας ύψους 232 εκατ. ευρώ (260 εκατ. δολάρια), που συνδυάζει παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με αποθήκευση σε μπαταρίες μεγάλης κλίμακας, κάτι που η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης (Asian Development Bank - ADB) χαρακτηρίζει πρώτο παράδειγμα για την Κεντρική Ασία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο Nukus 2, 25 από τις 26 ανεμογεννήτριες ήδη παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, ενώ το σύστημα μπαταριών βρίσκεται στη φάση δοκιμών και θέσης σε λειτουργία. Η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει μια πρόκληση που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τα ηλεκτρικά δίκτυα σε όλο τον κόσμο, και στην Ευρώπη: πώς θα ισορροπεί η προσφορά με τη ζήτηση καθώς επεκτείνονται η αιολική και η ηλιακή ενέργεια.
Η εγκατάσταση, που βρίσκεται στην Καρακαλπακστάν, αυτόνομη δημοκρατία στο βορειοδυτικό Ουζμπεκιστάν, αναπτύσσεται από τη σαουδαραβική εταιρεία ενέργειας ACWA. Συνδυάζει αιολικό πάρκο ισχύος 200 μεγαβάτ με σύστημα μπαταριών ικανό να αποθηκεύει 100 μεγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον διευθυντή του έργου Σαρντόρμπεκ Μαχμούντοβ, όταν λειτουργήσει πλήρως η εγκατάσταση θα μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες ηλεκτροδότησης περισσότερων από 300.000 ανθρώπων.
Ενημέρωση που δημοσιεύθηκε στις 26 Οκτωβρίου έφερε την πρόοδο της κατασκευής στο 94,2%.
«Το αιολικό πάρκο άρχισε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια τον Αύγουστο», είπε ο Μαχμούντοβ. Διευκρίνισε ότι η θέση σε λειτουργία των μπαταριών συνεπάγεται πρόσθετες απαιτήσεις ασφαλείας και πυροπροστασίας, με τις δοκιμές να πραγματοποιούνται σε στάδια.
Από την παραγωγή στην αποθήκευση
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον άνεμο και τον ήλιο μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, ενώ η ζήτηση των καταναλωτών ακολουθεί διαφορετικό μοτίβο.
Η αποθήκευση σε μπαταρίες προσφέρει έναν τρόπο να αντιμετωπιστεί αυτή η διαφορά. Η ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να αποθηκεύεται όταν είναι διαθέσιμη και να διοχετεύεται όταν χρειάζεται, βοηθώντας τους διαχειριστές δικτύου να εξισορροπούν προσφορά και ζήτηση και μειώνοντας τον κίνδυνο διακοπών.
Στο Nukus 2, οι μπαταρίες προορίζονται να προσφέρουν βραχυπρόθεσμη ενίσχυση όταν μειώνεται η παραγωγή από τον άνεμο ή αυξάνεται η ζήτηση.
Σε ερώτηση για πόσο χρόνο μπορεί το σύστημα να τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια, ο Μαχμούντοβ εκτίμησε «τρεις έως τέσσερις ώρες», ανάλογα με τη ζήτηση. Η πραγματική διάρκεια εξαρτάται από την ποσότητα ισχύος που αντλείται από τις μπαταρίες.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης νέα γραμμή μεταφοράς μήκους 44 χιλιομέτρων και αναβάθμιση υφιστάμενων ηλεκτρικών υποδομών, ώστε η εγκατάσταση να συνδεθεί με το εθνικό δίκτυο του Ουζμπεκιστάν.
Η αυξανόμενη σημασία της αποθήκευσης ενέργειας ξεπερνά κατά πολύ την Κεντρική Ασία.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (International Energy Agency - IEA), το 2025 εγκαταστάθηκαν παγκοσμίως 108 γιγαβάτ νέας δυναμικότητας αποθήκευσης σε μπαταρίες, αύξηση 40% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Παρόμοια εξέλιξη καταγράφεται και στην Ευρώπη. Αν και το σύνολο των νέων εγκαταστάσεων μπαταριών σε όλες τις κατηγορίες μειώθηκε ελαφρά, οι προσθήκες μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης σε μπαταρίες υπερδιπλασιάστηκαν το 2025, φτάνοντας περίπου τα 4,6 γιγαβάτ.
Διεθνείς επενδύσεις και μακροχρόνια χρηματοδότηση
Το έργο υλοποιείται μέσω της ACWA Beruniy Wind, τοπικής θυγατρικής της σαουδαραβικής εταιρείας.
Τον Σεπτέμβριο 2025, η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης και ένα ταμείο που διαχειρίζεται υπέγραψαν πακέτο δανείου αξίας περίπου 46 εκατ. ευρώ (51 εκατ. δολάρια).
Άλλοι χρηματοδότες είναι η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων σε Υποδομές AIIB, η ολλανδική τράπεζα ανάπτυξης FMO, η Standard Chartered και η Saudi EXIM. Η AIIB έχει εγκρίνει χωριστά χρηματοδότηση περίπου 67 εκατ. ευρώ (75 εκατ. δολάρια) για το έργο.
Η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης παρείχε επίσης εγγύηση πίστωσης με κρατική στήριξη, με στόχο τη μείωση των χρηματοπιστωτικών κινδύνων και την ενθάρρυνση του ανταγωνισμού κατά τη διαδικασία υποβολής προσφορών.
Η επένδυση βασίζεται σε σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας διάρκειας 25 ετών, που υπογράφηκε τον Μάρτιο 2024 μετά από διαγωνισμό. Βάσει της σύμβασης, ο εθνικός διαχειριστής δικτύου του Ουζμπεκιστάν θα αγοράζει την ηλεκτρική ενέργεια που παράγει το αιολικό πάρκο.
Η μακροχρόνια αυτή συμφωνία προσφέρει το εμπορικό πλαίσιο του έργου, συνδυάζοντας ιδιωτική επένδυση με έναν συμφωνημένο αγοραστή για την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια.
Ο Αμπντουλατίφ Ματκαρίμοβ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης, είπε ότι η τράπεζα στηρίζει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο Ουζμπεκιστάν ήδη από προηγούμενο έργο στη Ναβόι.
«Συνολικά, υπάρχουν γύρω στα δέκα έργα σε αυτόν τον τομέα», είπε, αναφερόμενος στην αιολική και την ηλιακή παραγωγή.
Τοπική απασχόληση και αντίκτυπος στις κοινότητες
Η κατασκευή έχει επίσης δημιουργήσει ευκαιρίες απασχόλησης στην Καρακαλπακστάν.
Σύμφωνα με τον Μαχμούντοβ, κατά την περίοδο κατασκευής εργάστηκαν στο έργο μεταξύ 750 και 800 άτομα, ανάμεσά τους πάνω από 400 τοπικοί εργάτες και ειδικοί.
«Οι τοπικοί ειδικοί αναλαμβάνουν πλέον θέσεις διοίκησης σε έργα αυτού του μεγέθους», είπε.
Η Ταράνα Τζαφαρόβα, υπεύθυνη κοινωνικών θεμάτων του έργου, είπε ότι η πρόσληψη εργαζομένων από τις κοντινές κοινότητες στόχευε στην ενίσχυση των τοπικών εισοδημάτων και των μέσων διαβίωσης. Περιέγραψε επίσης τις διαδικασίες για την αντιμετώπιση παραπόνων και την αποζημίωση ανθρώπων που επηρεάστηκαν από την κατασκευή.
Οι περιβαλλοντικές αξιολογήσεις έχουν εντοπίσει πιθανές επιπτώσεις στη χρήση γης και στην άγρια ζωή, οι οποίες απαιτούν μέτρα μετριασμού και παρακολούθησης.
Όταν λειτουργήσει πλήρως, το αιολικό πάρκο αναμένεται να παράγει σχεδόν 728.000 μεγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας τον χρόνο, σύμφωνα με την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης.
Ο φορέας ανάπτυξης του έργου στοχεύει να ολοκληρώσει τη θέση σε λειτουργία του συστήματος μπαταριών έως το τέλος Νοεμβρίου 2026, ώστε ολόκληρη η εγκατάσταση να περάσει σε πλήρη λειτουργία.