Κυβερνήσεις, ιατρεία και ακόμη ανταγωνίστριες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης έχουν παρασυρθεί, και το επεισόδιο οξύνει τα ερωτήματα για την εξάρτηση της Ευρώπης από λίγους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.
Βλάβη σε τμήμα της διακομιστικής υποδομής της Microsoft έχει αποκόψει τους χρήστες από το email του Outlook, το Teams και άλλα καθημερινά εργαλεία γραφείου για περισσότερο από μία ημέρα, με προβλήματα που έχουν αναφερθεί σε 74 χώρες και περιοχές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το απόγευμα της Πέμπτης, ώρα Ευρώπης, ξεκίνησε η διακοπή και το πρωί της Παρασκευής δεν είχε ακόμη αποκατασταθεί πλήρως. Η Microsoft αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης, αλλά δεν έχει ακόμη κατονομάσει τη βασική αιτία.
Αυτά είναι όσα είναι γνωστά μέχρι στιγμής.
Τι έχει συμβεί από την Πέμπτη;
Το Euronews μετέδωσε ότι η διακοπή έπληξε αρχικά το Outlook, το Teams και το Copilot το βράδυ της Πέμπτης. Από τότε, η εικόνα έχει χειροτερέψει αντί να βελτιωθεί.
Οι παρεμβάσεις της Microsoft δεν έχουν λύσει το πρόβλημα. Οι διακομιστές που επανέφερε στη λειτουργία κατά τη διάρκεια της νύχτας κατέρρευσαν ξανά όταν επανήλθε η κίνηση, και η εταιρεία παραδέχτηκε ότι οι αλλαγές της «δεν απέδιδαν όπως αναμενόταν». Το πρωί της Παρασκευής έκανε λόγο μόνο για «οριακή επιτυχία».
Οι αναφορές στο Downdetector, μια ιστοσελίδα που καταγράφει διακοπές με βάση τις αναφορές του κοινού, κατέγραψαν σχεδόν 140.000 προβλήματα μόνο για το Outlook.
Ο κατάλογος των υπηρεσιών που επηρεάστηκαν έχει επίσης μεγαλώσει. Η ανακοίνωση περιστατικού της Microsoft περιλαμβάνει πλέον το SharePoint Online, που χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή εγγράφων, και το εργαλείο ασφαλείας Defender XDR. Οι εφαρμογές διαχείρισης εργασιών Planner και To Do έχουν επίσης αναφερθεί ως εκτός λειτουργίας.
Πόσοι χρήστες έχουν επηρεαστεί;
Ο πραγματικός αριθμός παραμένει άγνωστος. Το Downdetector καταγράφει μόνο όσους υποβάλλουν αναφορά, άρα τα στοιχεία του δείχνουν την κλίμακα του προβλήματος και όχι το σύνολο των χρηστών. Η Microsoft αναφέρει ότι πάνω από 430 εκατ. άνθρωποι χρησιμοποιούν τις εφαρμογές Microsoft 365.
Χάρτης που δημοσίευσε το Downdetector έδειξε χρήστες να επηρεάζονται σε όλη την αμερικανική ήπειρο και σε τμήματα της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής. Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις ξεπέρασαν κατά πολύ τα χαμένα email:
Υγεία: ορισμένα ιατρεία γενικής ιατρικής στο Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν από τους ασθενείς να τηλεφωνούν για επείγοντα ζητήματα αντί να χρησιμοποιούν email ή ηλεκτρονικές φόρμες.
Κυβέρνηση: η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης και η υπηρεσία πληροφοριών της Αυστραλίας ανέφεραν ότι επηρεάστηκαν.
Εταιρείες τεχνολογίας: οι OpenAI και Anthropic ανέφεραν προβλήματα με τα εργαλεία που συνδέουν τις υπηρεσίες Τεχνητής Νοημοσύνης τους με το Microsoft 365.
Επιχειρήσεις: μία εταιρεία στις ΗΠΑ, η κατασκευάστρια ηλεκτρικών οχημάτων Workhorse, μετέθεσε την τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά της αποτελέσματα για τη Δευτέρα.
Ο σύμβουλος Πολ Σπέιν, από τη νεοζηλανδική εταιρεία συμβούλων Gorilla Technology, είπε ότι πολλές εταιρείες ουσιαστικά «έχασαν μία εργάσιμη ημέρα».
Τι πήγε στραβά;
Η Microsoft δεν έχει ακόμη κατονομάσει τη βασική αιτία, και η εξήγησή της έχει αλλάξει στη διάρκεια της διακοπής.
Αρχικά απέδωσε το πρόβλημα σε «αυξημένο φόρτο», δηλαδή σε διακομιστές που βρίσκονταν υπό πολύ μεγαλύτερη πίεση από το συνηθισμένο. Αργότερα διευκρίνισε ότι αυτό δεν οφειλόταν σε αύξηση των χρηστών. Αντίθετα, μεγάλος αριθμός διακομιστών είχε γίνει «απροσδόκητα μη διαθέσιμος», μεταφέροντας τη δουλειά τους στα μηχανήματα που παρέμεναν σε λειτουργία.
Στη συνέχεια η προσοχή στράφηκε στους αυτοματοποιημένους «ελέγχους υγείας» που χρησιμοποιεί η Microsoft για να κρίνει αν ένας διακομιστής είναι κατάλληλος να δεχθεί κίνηση. Η εταιρεία είπε ότι δοκιμάζει μια αλλαγή ρυθμίσεων για να διορθώσει πρόβλημα που έκανε τους διακομιστές να αποτυγχάνουν σε αυτούς τους ελέγχους και να βγαίνουν εκτός υπηρεσίας.
Ο Μαχμούντ Ελχόντρ, ανώτερος λέκτορας τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στο πανεπιστήμιο CQUniversity στην Αυστραλία, πρόσφερε μία εξήγηση στο The Conversation. Όπως έγραψε, οι έλεγχοι υγείας έχουν στόχο να αποσύρουν από τη λειτουργία τους προβληματικούς διακομιστές. Αν όμως το ίδιο το σύστημα ελέγχου παρουσιάσει βλάβη, μπορεί να βγάλει εκτός και υγιείς διακομιστές και να υπερφορτώσει τους υπόλοιπους.
Ο Ελχόντρ υπογράμμισε ότι αυτό είναι μόνο ένα συμπέρασμα από τις δημόσιες ενημερώσεις της Microsoft.
Ήταν κυβερνοεπίθεση και κινδυνεύουν τα δεδομένα μου;
Δεν υπάρχουν ενδείξεις χακαρίσματος. Η Microsoft δήλωσε ότι δεν γνωρίζει καμία «κακόβουλη δραστηριότητα», και ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Τσαρλς Λαμάννα είπε ότι η διακοπή δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση. Καμία ομάδα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.
Ο Ελχόντρ σημείωσε ότι η πιο συνηθισμένη διαδικτυακή επίθεση που χρησιμοποιείται για να τεθούν εκτός λειτουργίας υπηρεσίες, γνωστή ως κατανεμημένη άρνηση υπηρεσίας (distributed denial of service), λειτουργεί πλημμυρίζοντας ένα σύστημα με εξωτερική κίνηση. Αυτό δεν ταιριάζει με τη δήλωση της Microsoft ότι η κίνηση δεν είχε αυξηθεί.
Αυτό, ωστόσο, δεν σταμάτησε τη σεναριολογία. Η αναλύτρια μέσων κοινωνικής δικτύωσης Σμιταράνι Τριπάτι, της εταιρείας δεδομένων GlobalData, είπε ότι φήμες για χακάρισμα διαδόθηκαν στην πλατφόρμα X, επειδή η Microsoft δεν είχε προσφέρει επιβεβαιωμένη αιτία ούτε χρονοδιάγραμμα για την αποκατάσταση.
Με βάση τα στοιχεία μέχρι στιγμής, το πρόβλημα αφορά την πρόσβαση και όχι την κλοπή. Μια διακοπή εμποδίζει τους χρήστες να φτάσουν στα email και τα αρχεία τους, δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάποιος άλλος τα είδε. Τίποτα από όσα έχει πει η Microsoft δεν υποδηλώνει ότι τα δεδομένα πελατών εκτέθηκαν ή χάθηκαν.
Παραμένουν όμως έμμεσοι κίνδυνοι:
Ασθενέστερες άμυνες: το Defender XDR, το οποίο χρησιμοποιούν οι οργανισμοί για να εντοπίζουν απειλές, ήταν ανάμεσα στις υπηρεσίες που επηρεάστηκαν, κάτι που μπορεί να δυσκολέψει την παρακολούθηση της ασφάλειας όσο παραμένει εκτός.
Απάτες: οι απατεώνες εκμεταλλεύονται συχνά μεγάλες διακοπές για να στέλνουν ψεύτικα email ή μηνύματα «υποστήριξης». Οι χρήστες πρέπει να είναι επιφυλακτικοί με κάθε μήνυμα που τους ζητά να συνδεθούν ή να αλλάξουν κωδικό πρόσβασης και να ελέγχουν αντ' αυτού την επίσημη σελίδα κατάστασης της Microsoft.
Χαμένα μηνύματα: ορισμένα email μπορεί να φτάσουν με καθυστέρηση. Οι χρήστες καλό είναι να ελέγξουν ότι οτιδήποτε σημαντικό στάλθηκε στη διάρκεια της διακοπής έχει παραληφθεί.
Τι σημαίνει αυτό για την Ευρώπη;
Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Τον Ιανουάριο, το Outlook, το Teams και άλλες υπηρεσίες Microsoft 365 έμειναν εκτός λειτουργίας για ώρες. Τον Αύγουστο, μία εσφαλμένη ενημέρωση κώδικα προκάλεσε αναστάτωση στο Outlook και το Exchange Online για αρκετές ημέρες.
Η παρούσα διακοπή συμπίπτει με τη συζήτηση σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις για το πόσο πρέπει να εξαρτώνται από λίγους παρόχους υπηρεσιών cloud στις ΗΠΑ. Όταν ένας από αυτούς παρουσιάζει βλάβη, μπορούν να καταρρεύσουν χιλιάδες υπηρεσίες που έχουν στηθεί πάνω του, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαχειρίζονται άλλες εταιρείες.
Ο Ελχόντρ υποστήριξε ότι οι οργανισμοί πρέπει να προετοιμάζονται για ψηφιακές διακοπές όπως για φυσικές καταστροφές. Αυτό σημαίνει να διαθέτουν εναλλακτικά συστήματα και να τα δοκιμάζουν τακτικά, όχι απλώς να καταρτίζουν σχέδια που δεν εφαρμόζονται ποτέ. Για τα άτομα, πρότεινε να κρατούν βασικές πληροφορίες όπως οι επαφές διαθέσιμες και εκτός σύνδεσης.
Η Microsoft έχει υποσχεθεί συνεχή ενημέρωση μέσω της σελίδας κατάστασης των υπηρεσιών της. Μέχρι να δημοσιεύσει πλήρη ανασκόπηση, τα βασικά ερωτήματα για το γιατί τόσοι πολλοί διακομιστές τέθηκαν εκτός λειτουργίας ταυτόχρονα και για το πώς μπορεί να αποτραπεί επανάληψη του περιστατικού παραμένουν αναπάντητα.