Οι δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού πριν την έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ - Τι δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης για την Γροιλανδία
Ιδιαίτερη αναφορά στο σχέδιο Τραμπ για το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στην άτυπη Σύνοδο του ευρωπαϊκού συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Αναφέρθηκε σε «εύλογους προβληματισμούς» καθώς το σχέδιο «έτσι όπως τουλάχιστον έχει παρουσιαστεί από τις ΗΠΑ, εκφεύγει κατά πολύ της απόφασης 2803 του ΟΗΕ» και ανακοίνωσε την ελληνική πρόταση:
«Η πρόταση της Ελλάδας είναι οι 13 χώρες της ΕΕ οι οποίες έχουν προσκληθεί να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους, μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτηθεί. Θεωρώ ότι αυτή είναι μια εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε στη διαδικασία ειρήνευσης της Γάζας. Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή έχει εκφράσει ένα έντονο ενδιαφέρον για την περιοχή, χωρίς όμως ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε ουσιαστικά έναν νέο οργανισμό, ο οποίος μπορεί να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών», τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Αναφερόμενος στην Γροιλανδία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι «τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε σημαντική ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις», εμφανίστηκε ωστόσο αισιόδοξος για εκτόνωση της κρίσης.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενωμένη με μία εξαίρεση τάχθηκε στο πλευρό της Δανίας και της Γροιλανδίας διευκρινίζοντας από την πρώτη στιγμή ότι τα ζητήματα που αφορούν την νήσο της Γροιλανδίας αφορούν μόνο τους κατοίκους της και το βασίλειο της Δανίας. Αναγνωρίζουμε απόλυτα ότι υπάρχουν έντονοι και δικαιολογημένοι αμερικανικοί προβληματισμοί, ως προς την ασφάλεια του Αρκτικού Κύκλου. Αυτοί όμως μπορούν να επιλυθούν με καλή διάθεση και στα πλαίσια των υφιστάμενων συνθηκών που διέπουν τις θέσεις της Δανίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και πιστεύω ότι μπορούμε δημιουργικά και παραγωγικά, να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση», τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
«Πλήρης σεβασμός στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας», ήταν το μήνυμα του Νίκου Χριστοδουλίδη.
«Η Κυπριακή Δημοκρατία γνωρίζει καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος τί σημαίνει παραβίαση κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας» τόνισε ο οποίος προσερχόμενος στη σύνοδο τόνισε ο Κύπριος Πρόεδρος και έκανε λόγο για «συναντίληψη που φαίνεται να έχει επιτευχθεί στο Νταβός».
«Στόχος μας δεν είναι η κλιμάκωση. Η κλιμάκωση είναι εναντίον όλων, και των κρατών-μελών και των ΗΠΑ και λειτουργεί ενάντια στις διαταλαντικές σχέσεις. Στόχος μας είναι η αποκλιμάκωση, χωρίς φυσικά καμία απολύτως έκπτωση στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα, βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου», κατέληξε και επισήμανε την ανάγκη για μεγαλύτερη ανάγκη αυτονομίας της Ευρώπης.
Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις σχέσεις ΕΕ - ΗΠΑ
Το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες, στις 20:00 (ώρα Ελλάδος και Κύπρου), έχει βασικό αντικείμενο τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ηνωμένων Πολιτειών, εν μέσω αυξημένης μεταβλητότητας στις διατλαντικές σχέσεις, παρά τα πιο θετικά μηνύματα των τελευταίων 24ωρών.
Στην ατζέντα του Συμβουλίου περιλαμβάνονται το ζήτημα της Γροιλανδίας, οι ενδεχόμενες εμπορικές απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής, όπως η Ουκρανία και η ασφάλεια στην Αρκτική.
Το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκλήθηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα πριν από μερικές ημέρες, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κράδαινε την απειλή ενός εμπορικού πολέμου από την 1η Φεβρουαρίου, αν δεν του παραχωρούσαν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Την απειλή αυτή ο Αμερικανός Πρόεδρος την πήρε πίσω, επικαλούμενος μια συμφωνία που επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία.
Παρά αυτό το θετικό μήνυμα των τελευταίων 24 ωρών, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έκριναν αναγκαίο να πραγματοποιηθεί η συζήτηση στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, έπειτα από έναν χρόνο της νέας αμερικανικής διοίκησης, το 2025 χαρακτηρίστηκε από νέο ύφος, νέες πολιτικές και διαφορετική στάση των ΗΠΑ σε πολλούς τομείς. Από την πλευρά της, η ΕΕ κινήθηκε με στόχο τη σταθεροποίηση της σχέσης, σε πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους.
Σε ό,τι αφορά στα «διδάγματα» από τις πρόσφατες εξελίξεις, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά η επιτακτική ανάγκη για επιτάχυνση της ατζέντας για «στρατηγική αυτονομία της ΕΕ», ενώ, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, η αντίδραση των κρατών-μελών ήταν ταχεία, συντονισμένη και ψύχραιμη, με σαφή και σταθερά μηνύματα.
Σε ό,τι αφορά στη Γροιλανδία, αναγνωρίζεται ότι παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Υπενθυμίζεται ότι, σε πρόσφατη ενημέρωση από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, έγινε γνωστό πως σε συνομιλία του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ συμφωνήθηκε προσέγγιση δύο αξόνων: αφενός διμερής διάλογος μεταξύ ΗΠΑ, Γροιλανδίας και Δανίας στο πλαίσιο της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας και αφετέρου ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Αρκτικής. Η ΕΕ δηλώνει πλήρη αλληλεγγύη προς τη Δανία. Θετικό στοιχείο χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα στρατιωτικής απειλής κατά της Γροιλανδίας.
Στο πεδίο του εμπορίου, η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει εφόσον οι απειλές επιβεβαιωθούν, κάτι που προς το παρόν δεν έχει συμβεί. Παράλληλα, τονίζεται ότι υπάρχει συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για το εμπόριο, ενώ η Ένωση παραμένει σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.
Σε σχέση με το λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» (Board of Peace) του Ντόναλντ Τραμπ, αξιωματούχοι της ΕΕ διευκρινίζουν ότι το θέμα θα τεθεί στο πλαίσιο της συνολικής συζήτησης για τις διατλαντικές σχέσεις. Αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, ωστόσο η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει.
Η αρχική παρουσίαση της πρωτοβουλίας επικεντρωνόταν στο ζήτημα της Γάζας, ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ευρύτερη πρόταση με διευρυμένους στόχους, η οποία εγείρει νομικά ερωτήματα, κυρίως ως προς τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να εμπλακεί σε διάλογο με τις ΗΠΑ για την αποσαφήνιση των ζητημάτων αυτών.
Παρά τον συντονισμό και τις ανταλλαγές απόψεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αναμένεται συντονισμένη απάντηση της ΕΕ στο ζήτημα του Συμβουλίου για την Ειρήνη. Τα κράτη-μέλη μπορούν να απαντήσουν στις προσκλήσεις με βάση το εθνικό τους συμφέρον, ενώ η ανάλυση της ΕΕ για την πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν συγκαλεί συνόδους αντιδρώντας σε κάθε δημόσια δήλωση του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, η νέα και συχνά απρόβλεπτη πραγματικότητα στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ καθιστά αναγκαία μια συνολική πολιτική αποτίμηση, ενόψει και της άτυπης συνόδου των ηγετών που έχει προγραμματιστεί για τις 12 Φεβρουαρίου.