Ηταν 3 Φεβρουαρίου του 2006 όταν χάθηκαν τα ίχνη του 11χρονου Αλεξ Μεσχισβίλι - Δυο δεκαετίες μετά και παρά τις όποιες δικαστικές αποφάσεις, η υπόθεση παραμένει ένα από τα μεγάλα μυστήρια της σύγχρονης ελληνικής εγκληματολογικής ιστορίας
Συμπληρώνονται 20 χρόνια από εκείνο το απόγευμα της 3ης Φεβρουαρίου του 2006, όταν εξαφανίστηκε στη Βέροια ο μικρός Άλεξ Μεσχισβίλι. Η υπόθεση συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία. Η φωτογραφία του ανήλικου Γεωργιανού μπήκε τότε σε κάθε σπίτι, στις τηλεοράσεις οργανώθηκαν δεκάδες πάνελ, οι εφημερίδες τύπωναν σελίδες επί σελίδων με ρεπορτάζ, αλλά η ουσία είναι ότι δυο δεκαετίες μετά πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Η υπόθεση θεωρείται ένα από τα πιο μυστηριώδη και πολυσυζητημένα εγκληματολογικά θρίλερ στην σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.
Ο Άλεξ ήταν μαθητής της πέμπτης δημοτικού. Έμενε στη Βέροια, όπου είχε λίγα χρόνια νωρίτερα εγκατασταθεί από τη Γεωργία με τη μητέρα του Νατέλα Ιτσουαΐτζε, η οποία αναζήτησε στην Ελλάδα ένα καλύτερο μέλλον για εκείνη και τον γιο της. Πέρα από καλός μαθητής ήταν και καλός αθλητής. Έπαιζε μπάσκετ και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το μοιραίο απόγευμα εκείνης της Παρασκευής είχε βρεθεί σε ένα κλειστό γυμναστήριο για να παίξει μετά το σχολείο, μιας και δεν είχε διάβασμα για την επόμενη μέρα. Από εκεί θα πήγαινε στο πρακτορείο που διατηρούσε στο κέντρο της Βέροιας ο πατριός του, για να γυρίσουν μαζί στο σπίτι. Δεν εμφανίστηκε ποτέ. Πέρασαν ώρες, ενημερώθηκε πιο μετά και η αστυνομία. Όλοι άρχισαν να ψάχνουν για το παιδί. Δεν βρέθηκε ποτέ.
Θύμα μπούλινγκ και πιθανά ξενοφοβικού ρατσισμού
Η μετέπειτα έρευνα ανέδειξε ότι ο Άλεξ είχε πέσει αρκετές φορές θύμα «εκφοβισμού» (ο ελληνικός όρος για το «μπούλινγκ» που καθιερώθηκε τα επόμενα χρόνια) από άλλους συμμαθητές. Ίσως και λόγω της καταγωγής του, ειπώθηκε αρχικά, αν και ανάμεσα στους δράστες φέρονται να υπήρχαν επίσης άτομα με αλλοδαπή καταγωγή. Καποιες από αυτές τις φορές είχαν φτάσει και σε ξυλοδαρμό.
Με την υπόθεση ασχολήθηκε ιδιαίτερα η δημοσιογράφος Αγγελική Νικολούλη, η οποία απέσπασε για την τηλεοπτική της εκπομπή «Φως στο τούνελ» μέχρι και ομολογίες παιδιών της παρέας ότι ο Άλεξ έχασε τη ζωή του μετά από καυγά με συνομηλίκους του, με τα παιδιά να μεταφέρουν το άψυχο σώμα του σε ένα ακατοίκητο σπίτι και από εκεί δυο μέρες μετά σε ένα ποτάμι της περιοχής, για να αναλάβουν πιθανότατα στη συνέχεια ενήλικες για να το εξαφανίσουν.
Έπαψε η μητέρα να ελπίζει να βρει το παιδί της ζωντανό
Παράλληλα με την δημοσιογραφική έρευνα, εξελισσόταν και η αστυνομική. Οι πέντε ανήλικοι (όλοι μεταξυ 11 και 13 ετών) κλήθηκαν για καταθέσεις. Σε αυτές υπήρχαν πολλές αντιφάσεις. Όταν άρχισαν να γίνονται οι συγκρίσεις, υπήρξαν και ομολογίες. Όλες συνέκλιναν στο ότι υπήρξε ανθρωποκτονία, αλλά τελικά οι ομολογίες αυτές αναιρέθηκαν στη συνέχεια.
Πτώμα δεν βρέθηκε ποτέ, που σύμφωνα με την Εγκληματολογία είναι το άλφα και το ωμέγα για την διαλεύκανση μιας τέτοιας υπόθεσης. Παρόλα αυτά, στο συλλογικό υποσυνείδητο έχει πλέον περάσει η βεβαιότητα ότι ο μικρός Άλεξ είναι νεκρός.
Ακόμα και η μητέρα του Άλεξ έπαψε να ελπίζει ότι θα δει τον γιο της ζωντανό. «Δεν ψάχνω πια να βρω το παιδί μου ζωντανό. Ψάχνω να βρω την αλήθεια, για να του ανάψω ένα κερί. Θέλω να ξέρω τι του έκαναν, για να ησυχάσει η ψυχή του και η δική μου», έλεγε στα ΜΜΕ η Νατέλα Ιτσουαΐτζε.
Οι τρεις κρίσιμες καταδικαστικές δικαστικές αποφάσεις
Αν και μια από τις βασικές αρχές που μαθαίνουν οι φοιτητές Νομικής είναι ότι χωρίς πτώμα δεν υπάρχει έγκλημα, υπό το βάρος της πίεσης κυρίως των ΜΜΕ, ασκήθηκε ποινική δίωξη στα πέντε παιδιά.
Το Μονομελές Δικαστήριο Ανηλίκων Θεσσαλονίκης εξέτασε την υπόθεση και εν τέλει τα καταδίκασε για μη σκοπούμενη θανατηφόρο σωματική βλάβη και για περιύβριση νεκρού. Τους επιβλήθηκαν αναμοφρωτικά μέτρα και πλέον συνεχίζουν τις ζωές τους. Όλα έχουν φύγει από τη Βέροια, σπούδασαν, πήραν πτυχία, κάποια έχουν κάνει οικογένειες και δικά τους παιδιά, όπως ανέφερε σε παλαιότερες δηλώσεις της η μητέρα του Άλεξ.
Σε άλλη δίκη, οι γονείς των πέντε παιδιών καταδικάστηκαν από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε ποινή φυλάκισης 12 μηνών με αναστολή, αφού κρίθηκαν ένοχοι για παραμέληση εποπτείας ανηλίκων - με την εξαίρεση μιας μητέρας που είχε ζητήσει τη βοήθεια των αρχών για την παραβατικότητα του γιου της.
Σε μια τρίτη δίκη, ο παππούς δύο Ελληνόπουλων της παρέας καταδικάστηκε από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε φυλάκιση 4,5 ετών για υπόθαλψη εγκληματία κατά συρροή και ψευδορκία μάρτυρα κατ’ εξακολούθηση. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, γνώριζε για την εμπλοκή των εγγονών του, αλλά την απέκρυψε από τις διωκτικές αρχές.
Σε αστικό επίπεδο, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Βέροιας επιδίκασε στις αρχές του 2014 στη μητέρα του Άλεξ το χρηματικό ποσό των 150.000 ευρώ ως αποζημίωση για την ψυχική οδύνη που υπέστη από τον χαμό του γιου της, το οποίο κλήθηκαν να καταβάλουν οι 11 από τους 13 εναγόμενους γονείς και κηδεμόνες των πέντε ανηλίκων που κρίθηκαν ένοχοι για τον θάνατο του Άλεξ.
Η παραγραφή του αξιόποινου και οι ελπίδες της μητέρας
Πλέον, με την συμπλήρωση 20 ετών από την εξαφάνιση και πιθανά δολοφονία του μικρού Άλεξ τον Φεβρουάριο του 2006, βάσει της ελληνικής έννομης τάξης επέρχεται «παραγραφή του αξιοποίνου» ακόμα και για τα πιο ειδεχθή εγκλήματα.
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο αρθρο 111 του Ποινικού Κώδικα το αξιόποινο των αδικημάτων εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία συνιστά έναν εκ των λόγων εξάλειψης του αξιοποίνου.
Στις ακόλουθες παραγράφους του ίδιου άρθρου προβλέπεται ότι τα κακουργήματα παραγράφονται μετά από είκοσι (20) έτη, αν ο νόμος προβλέπει γι’ αυτά την ανώτερη ποινή της ισόβιας κάθειρξης (όπως στις ανθρωποκτονίες).
Κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 112 ΠΚ η προθεσμία της παραγραφής εκκινεί από την ημέρα που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη [δηλαδή στην περίπτωση του Άλεξ από την ημέρα που έχασε την ζωή του).
Η συμπλήρωση λοιπόν 20ετίας θα έχει ως αποτέλεσμα, ακόμα και αν ομολογήσει σήμερα κάποιος εμπλεκόμενος από αυτούς που δεν έχουν διωχθεί ως τώρα για την υπόθεση, αυτός ο εμπλεκόμενος να μην τιμωρηθεί ποτέ για το έγκλημα που θα έχει καθ΄ ομολογίαν του διαπράξει.
Ωστόσο, αυτήν την ομολογία ή έστω κάποια πληροφορία που θα οδηγήσει στην αποκάλυψη του χώρου απόρριψης και ταφής της σορού του Άλεξ είναι που περιμένει εδώ και 20 χρόνια η μητέρα του. Για την ίδια τη Νατέλα Ιτσουαΐτζε, όπως αναφέρει σήμερα το περιβάλλον της, μια τέτοια πληροφορία θα είναι λυτρωτική...