Η υπηρεσία Κοπέρνικος της ΕΕ: οι θερμοκρασίες της παγκόσμιας επιφάνειας της θάλασσας δείχνουν πιθανή μετάβαση σε συνθήκες Ελ Νίνιο.
Μετά έναν «εξαιρετικά υγρό» Φεβρουάριο που προκάλεσε πλημμύρες σε όλη τη Μεσόγειο, η Ευρώπη κατέγραψε τον δεύτερο θερμότερο Μάρτιο στην ιστορία των μετρήσεων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με νέα δεδομένα από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) της ΕΕ, που υλοποιείται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), ο Μάρτιος 2026 ήταν παγκοσμίως ο τέταρτος θερμότερος που έχει καταγραφεί, με τη θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια να φθάνει τους 1,48°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Η C3S επιβεβαίωσε επίσης ότι ο Μάρτιος εμφάνισε τη δεύτερη υψηλότερη παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας που έχει καταγραφεί, κάτι που αντανακλά μια «πιθανή μετάβαση» σε συνθήκες Ελ Νίνιο.
Ποιες περιοχές της Ευρώπης ζεστάθηκαν περισσότερο;
Η μέση θερμοκρασία πάνω από τις ευρωπαϊκές χερσαίες περιοχές για τον Μάρτιο 2026 ήταν η υψηλότερη που έχει σημειωθεί, στους 5,88°C. Πρόκειται για αύξηση κατά 2,27°C σε σχέση με τον μέσο όρο Μαρτίου της περιόδου 1991-2020, χωρίς όμως να ξεπερνά το περσινό ρεκόρ.
Σχεδόν ολόκληρη η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο, με τις πιο έντονες ανωμαλίες να καταγράφονται στη βορειοδυτική Ρωσία, τη βόρεια Φεννοσκανδία και τις χώρες της Βαλτικής.
«Ελαφρώς ψυχρότερες από τον μέσο όρο συνθήκες παρατηρήθηκαν στην Τουρκία, τη νότια Ευρώπη και στο μεγαλύτερο μέρος της Ισλανδίας», διαπίστωσε η C3S.
Μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης παρουσίασε επίσης συνθήκες πιο ξηρές από τον μέσο όρο. Αντίθετα, η Ισλανδία, το βόρειο Ηνωμένο Βασίλειο, μεγάλο τμήμα της Σκανδιναβίας, πολλές περιοχές της Μεσογείου και ο Καύκασος ήταν πιο υγρά από το συνηθισμένο. Οι έντονες βροχοπτώσεις, που συχνά συνδέονται με τη διέλευση καταιγίδων, προκάλεσαν πλημμύρες σε πολλές χώρες.
Εκτός Ευρώπης, θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο καταγράφηκαν σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, όπου ένας παρατεταμένος καύσωνας έπληξε το δυτικό τμήμα της χώρας. Μεγάλο μέρος της Αρκτικής, η βορειοανατολική Ρωσία και τμήματα της Ανταρκτικής βίωσαν επίσης θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο.
Ασυνήθιστα ψυχρές συνθήκες επικράτησαν στην Αλάσκα, στο μεγαλύτερο μέρος του Καναδά, καθώς και στη νότια Γροιλανδία και τη βορειοδυτική Σιβηρία.
Σύμφωνα με την C3S, η μέση θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας (SST) για τον Μάρτιο 2026 ήταν 20,97°C, η δεύτερη υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί για τον συγκεκριμένο μήνα. Ο θερμότερος Μάρτιος που έχει καταγραφεί ήταν το 2024, κατά το τελευταίο επεισόδιο Ελ Νίνιο.
Ωστόσο, οι ειδικοί προβλέπουν ότι για το δεύτερο εξάμηνο του έτους διαμορφώνεται μια μετάβαση από ουδέτερες συνθήκες σε Ελ Νίνιο. Ορισμένοι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι ένα τυπικό επεισόδιο Ελ Νίνιο τείνει να προκαλεί μια προσωρινή αύξηση 0,1-0,2°C στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.
«Η ημερήσια SST αυξήθηκε σταθερά σε όλη τη διάρκεια του Μαρτίου και πλησιάζει τις τιμές ρεκόρ που καταγράφηκαν το 2024», αναφέρει η C3S.
Ένα κλιματικό σύστημα υπό πίεση
«Κάθε στοιχείο είναι από μόνο του εντυπωσιακό, αλλά μαζί συνθέτουν την εικόνα ενός κλιματικού συστήματος υπό διαρκή και επιταχυνόμενη πίεση», λέει ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της C3S στο ECMWF.
«Τα αξιόπιστα δεδομένα, που παράγονται επιχειρησιακά από δισεκατομμύρια μετρήσεις από δορυφόρους, πλοία, αεροσκάφη και μετεωρολογικούς σταθμούς, δεν αποτελούν πλέον επιστημονική πολυτέλεια. Είναι το θεμελιώδες υπόβαθρο για κάθε σοβαρή προσπάθεια προσαρμογής στο κλίμα και χάραξης πολιτικής.»
Στροφή μακριά από τα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα
Τα δεδομένα της C3S αναζωπύρωσαν τις εκκλήσεις για απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, που αποτελούν την κύρια αιτία της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ευθύνονται για περίπου το 68% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και σχεδόν το 90% όλων των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Τα αέρια του θερμοκηπίου σχηματίζουν ένα «κάλυμμα» γύρω από τη Γη, παγιδεύοντας τη θερμότητα του ήλιου και οδηγώντας σε άνοδο της θερμοκρασίας του αέρα στην επιφάνεια.
«Μέσα σε μια κρίση ορυκτών καυσίμων, αυτό μας υπενθυμίζει επίσης ότι οι λύσεις για την κλιματική κρίση συμβαδίζουν με εκείνες που θα μας απεξαρτήσουν από την εξάρτηση από τα ευμετάβλητα ορυκτά καύσιμα», λέει ο Γκάρεθ Ρέντμοντ-Κινγκ από τη Μονάδα Ενεργειακής και Κλιματικής Πληροφόρησης (ECIU).
«Η μόνη λύση για την κλιματική αλλαγή είναι να μειώσουμε τις εκπομπές σε καθαρό μηδέν, και τα μέσα για να το πετύχουμε αυτό είναι οι ίδιες ανανεώσιμες τεχνολογίες που στρέφουν το ενεργειακό μας σύστημα στην αξιοποίηση της δωρεάν και άφθονης ενέργειας του ανέμου και του ήλιου και μακριά από το ακριβό εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Μέση Ανατολή.»