Υπογραφή σύμβασης για γεώτρηση στο Ιόνιο: Στρατηγικό βήμα για την ενεργειακή ασφάλεια

Υπεγράφη στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η σύμβαση για τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης υδρογονανθράκων στο «μπλοκ 2», στο βορειοδυτικό Ιόνιο, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα προς την υλοποίηση ενός έργου με ιδιαίτερη ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία για την Ελλάδα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Αν οι ισχυρές ενδείξεις παρουσίας φυσικού αερίου στο σημείο Ασωπός 1 επιβεβαιωθούν και επιτρέπουν εμπορική εκμετάλλευση, αυτό θα οδηγήσει την Πατρίδα μας σε ένα άλμα οικονομικής ανάπτυξης και γεωπολιτικής ισχύος», επεσήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μιλώντας στην τελετή υπογραφής της Σύμβασης Γεώτρησης για το Block 2 (Βορειοδυτικό Ιόνιο), μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil - Energean - HELLENiQ Energy και της Stena Drilling, (εταιρείας που κατέχει το πλωτό γεωτρύπανο που θα χρησιμοποιηθεί στην περιοχή).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο διευθύνων σύμβουλος της Energean Μαθιός Ρήγας η εκτίμηση για το δυναμικό φυσικού αερίου στην περιοχή κινείται στα 270 δισ. κυβικά μέτρα (συγκριτικά η ετήσια κατανάλωση της Ελλάδας είναι 6-7 δισ. κυβικά μέτρα), το βάθος της γεώτρησης θα φθάσει έως τα 4622 μέτρα και το κόστος της στα 60-70 εκατ. ευρώ. Αν η γεώτρηση αποδειχθεί επιτυχής, θα χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις ύψους 5 δισ. Ευρώ για την ανάπτυξη του κοιτάσματος το οποίο θα συνδεθεί μέσω πλωτής μονάδας τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Ιταλία.

Στο "καλό" σενάριο της επιτυχούς γεώτρησης, τα έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο (με τις σημερινές τιμές του φυσικού αερίου) σε βάθος 20 ετών θα φθάσουν στα 10 δισ. ευρώ. Όμως πολλαπλάσιο θα είναι το όφελος στο επίπεδο της ενεργειακής ασφάλειας και της αναβάθμισης του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας.

Για "ιστορική στιγμή για τη χώρα μας, που υλοποιεί τον εθνικό σχεδιασμό του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας και την ταχεία ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων", έκανε λόγο ο κ, Παπασταύρου σημειώνοντας ότι σε 300 περίπου μέρες από τώρα, (14-17 Φεβρουαρίου 2027) , "θα γίνει η πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στη χώρα, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, στο σημείο Ασωπός 1 του Βορειοδυτικού Ιονίου".

"Αξιοποιούμε υπεύθυνα , πρόσθεσε, τους εγχώριους φυσικούς μας πόρους, επιταχύνουμε τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συγχρόνως επιταχύνουμε το πρόγραμμα ανάπτυξης του τομέα υδρογονανθράκων, ως μέρος μιας ρεαλιστικής ενεργειακής μετάβασης. Αυτές οι συνεργασίες ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική και δημιουργούν προοπτικές για περαιτέρω επενδύσεις στο μέλλον. Η ενέργεια γίνεται συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας και σταθερή γέφυρα που ενώνει Ευρώπη και Αμερική".

Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ ανέφερε ότι η συνεργασία μεταξύ των εταιριών φέρνει κοντά αμερικανική καινοτομία, ελληνική τεχνιογνωσία και σουηδική τεχνολογία. "Η Ελλάδα βρίσκεται στο σταυροδρόμι ηπείρων και ενεργειακών διαδρόμων. Η Ελλάδα δεν έχει απλώς συμμετάσχει αλλά ηγείται στον ενεργειακό μετασχηματισμό της περιοχής . Η στενή συνεργασία μας αντανακλά την εμπιστοσύνη στην οικονομική πορεία της Ελλάδας, στο διαφανές ρυθμιστικό πλαίσιο και στους στενούς δεσμούς μεταξύ αμερικανικών και ελληνικών επιχειρήσεων. Αυτή η συμφωνία υπογραμμίζει τις ευκαιρίες που προσφέρει η περιοχή και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου και πυλώνα σταθερότητας", πρόσθεσε.

"Η αξιοποίηση των πόρων υδρογονανθράκων της Ελλάδας μέσω συμφωνιών όπως η συγκεκριμένη συμπληρώνει και ενισχύει αυτή την ευρύτερη ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πραγματικό περιφερειακό ενεργειακό κόμβο και στρατηγικό εταίρο για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη".

Ο πρέσβης της Σουηδίας, Håkan Emsgård στάθηκε ιδιαίτερα στην πρόοδο της Ελλάδας με την σταθεροποίηση της οικονομίας, τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, την ανάδειξή της σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας και σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε μήνυμα του που μεταδόθηκε κατά τη διάρκεια της τελετής υπογραφής ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil John Ardill αναφέρθηκε στην ταχεία πρόοδο της συνεργασίας μετά την είσοδο της εταιρείας στην Κοινοπραξία, τον Νοέμβριο του 2025.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης τόνισε ότι πιθανή ανακάλυψη στο Ιόνιο θα αλλάξει το μοντέλο για τη χώρα. "Η ενεργειακή ασφάλεια είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη της χώρας και αποτελεί και ζήτημα εθνικής ασφάλειας", τόνισε. "Αν βρούμε κάτι στην Ελλάδα θα μας δώσει μεγάλη ελευθερία και ευελιξία να αναπτύξουμε το μοντέλο που θέλουμε".

Η προγραμματισμένη γεώτρηση, η οποία τοποθετείται χρονικά τον Φεβρουάριο του 2027, αναμένεται να είναι η πρώτη του είδους της στον ελληνικό χώρο μετά από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, υπογραμμίζοντας την επανεκκίνηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Η συμφωνία συνάπτεται μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil-Energean-HELLENiQ Energy, η οποία κατέχει τα δικαιώματα έρευνας στην περιοχή, και της εταιρείας Stena Drilling, με την παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, καθώς και διπλωματικών εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σουηδίας. Μετά την υπογραφή, θα παρουσιαστεί αναλυτικά το πρόγραμμα της γεώτρησης από την κοινοπραξία.

Η αρχική συμφωνία για την προώθηση της ερευνητικής δραστηριότητας είχε επιτευχθεί τον Νοέμβριο στην Αθήνα, σε συνδυασμό με την είσοδο της ExxonMobil στην κοινοπραξία με ποσοστό 60%, ενώ η Energean και η HELLENiQ Energy διατηρούν πλέον συμμετοχές 30% και 10% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το «Block 2» θεωρείται η πλέον ώριμη παραχώρηση για ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα. Η γεώτρηση «Ασωπός-1» θα στοχεύσει σε πιθανούς ταμιευτήρες ανθρακικών πετρωμάτων σε βάθος περίπου 4.000 μέτρων, με εκτιμώμενο δυναμικό έως και 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Οι πιθανότητες εντοπισμού αξιοποιήσιμου κοιτάσματος εκτιμώνται στο 15–18%, ποσοστό που θεωρείται ρεαλιστικό για ερευνητικές γεωτρήσεις τέτοιου τύπου.

Για την υλοποίηση του έργου θα χρησιμοποιηθεί το πλωτό γεωτρύπανο «Stena DrillMAX», ένα σύγχρονο σκάφος 6ης γενιάς, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις σε υπερβαθέα ύδατα. Με δυνατότητα λειτουργίας σε βάθη έως 3.000 μέτρων και γεωτρήσεων που ξεπερνούν τα 10 χιλιόμετρα, ενσωματώνει προηγμένα συστήματα δυναμικής τοποθέτησης, διπλής δραστηριότητας και υψηλών προδιαγραφών εξοπλισμό ασφαλείας, όπως το σύστημα αποτροπής εκροών (BOP). Παράλληλα, διαθέτει πιστοποιήσεις που σχετίζονται με τη μείωση εκπομπών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Σε στρατηγικό επίπεδο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ελλάδας για ενίσχυση της ενεργειακής της ασφάλειας και διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η πιθανή ανακάλυψη αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια, να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και να αναβαθμίσει τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.

Ωστόσο, η προώθηση τέτοιων έργων συνοδεύεται και από εύλογες περιβαλλοντικές ανησυχίες. Η δραστηριότητα σε θαλάσσια οικοσυστήματα, ιδιαίτερα σε περιοχές με πλούσια βιοποικιλότητα όπως το Ιόνιο, εγείρει ζητήματα που αφορούν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τον κίνδυνο ατυχημάτων και τις επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αυστηρή τήρηση των διεθνών προτύπων ασφάλειας, στη διαρκή παρακολούθηση των εργασιών και στην εφαρμογή τεχνολογιών που περιορίζουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η ισορροπία μεταξύ ενεργειακής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής προστασίας αποτελεί βασική πρόκληση, με στόχο τη διασφάλιση ότι η αξιοποίηση φυσικών πόρων θα πραγματοποιηθεί με τρόπο βιώσιμο και υπεύθυνο.