Ο Τραμπ πάγωσε για δύο-τρεις ημέρες τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν μετά την παρέμβαση των χωρών του Κόλπου για αποφυγή επανέναρξης του πολέμου
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα «μεγάλους ηγέτες και συμμάχους» που τον έπεισαν να «παγώσει» ένα νέο πλήγμα κατά του Ιράν, φέρνοντας έτσι τις τρεις χώρες του Κόλπου στην πρώτη γραμμή μιας διευρυμένης πολιτικής αρχιτεκτονικής, πέραν των προσπαθειών διαμεσολάβησης του Πακιστάν για την εξεύρεση λύσης στον πόλεμο με το Ιράν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ηγέτες του Κατάρ, των Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας – τους οποίους, όπως είπε, σέβεται – του ζήτησαν να αναβάλει τη νέα στρατιωτική ενέργεια, καθώς «διεξάγονται τώρα σοβαρές διαπραγματεύσεις».
«Κατά την άποψή τους θα επιτευχθεί μια συμφωνία που θα είναι πολύ αποδεκτή για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπως και για όλες τις χώρες στη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Δευτέρας.
Σε πρόσθετες δηλώσεις του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ είπε ότι ανέβαλε μια «πολύ μεγάλη επίθεση» εναντίον του Ιράν, αφού «η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα ΗΑΕ και κάποιοι άλλοι» τού ζήτησαν «αν μπορούσαμε να την καθυστερήσουμε για δύο ή τρεις ημέρες».
«Πιστεύουν ότι είναι πολύ κοντά στο να καταλήξουν σε μια συμφωνία», είπε, προσθέτοντας: «αν μπορέσουμε να το πετύχουμε χωρίς να τους βομβαρδίσουμε ανελέητα, θα είμαι πολύ ικανοποιημένος».
Ωστόσο, ο Τραμπ διατήρησε την πίεση προς την Τεχεράνη, λέγοντας ότι έδωσε εντολή στους στρατιωτικούς ηγέτες «να είναι έτοιμοι, ανά πάσα στιγμή, να προχωρήσουν σε μια πλήρη, μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί μια αποδεκτή συμφωνία».
Οι δηλώσεις του προσέφεραν μια σπάνια δημόσια εικόνα του ρόλου που παίζουν τα κράτη του Κόλπου παρασκηνιακά για να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου, καθώς και της συντονισμένης, αυξανόμενης επιρροής τους στον Λευκό Οίκο.
Το Κατάρ αντέδρασε την Τρίτη, λέγοντας ότι η θέση του έχει διατυπωθεί με σαφήνεια προς την Ουάσιγκτον και άλλους εταίρους τις τελευταίες ημέρες, ότι τα κράτη του Κόλπου εργάζονται για να αποτραπεί μια νέα κλιμάκωση με το Ιράν και ότι συνεχίζουν να στηρίζουν τις μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν, αποφεύγοντας άμεσο σχόλιο στην ανακοίνωση του Τραμπ το βράδυ της Δευτέρας.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, δρ Μάτζεντ Αλ‑Ανσάρι, είπε σε ενημέρωση Τύπου στη Ντόχα ότι δεν πρόκειται να σχολιάσει τις συζητήσεις του Τραμπ με τους ηγέτες του Κόλπου.
Αντίθετα, υπογράμμισε ότι «η θέση του Κατάρ έχει διατυπωθεί με σαφήνεια στους εταίρους μας στις Ηνωμένες Πολιτείες: η περιοχή δεν πρέπει να παρασυρθεί ξανά σε πόλεμο και κάθε κλιμάκωση θα έχει άμεσο αντίκτυπο στους λαούς της».
«Το Κατάρ στηρίζει την εκεχειρία που ισχύει και τη δρομολόγηση των διπλωματικών οδών για περαιτέρω συζητήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε μια συμφωνία».
Τόνισε ότι υπάρχει ισχυρή περιφερειακή στήριξη για να διατηρηθεί ζωντανή η εκεχειρία και ότι οι διαπραγματεύσεις «χρειάζονται περισσότερο χρόνο», προσθέτοντας ότι οι επιπτώσεις του πολέμου ξεπερνούν την περιοχή του Κόλπου.
«Υπάρχει ξεκάθαρη αλληλεγγύη στη στήριξη της διαμεσολάβησης που έχει αναλάβει το Πακιστάν, αλλά και στη στήριξη της εκεχειρίας που ισχύει και της αξιοποίησης των διπλωματικών οδών για περαιτέρω συζητήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε συμφωνία», δήλωσε ο Αλ‑Ανσάρι.
Παρότι ο Αλ‑Ανσάρι αρνήθηκε να μιλήσει για τις λεπτομέρειες των συνομιλιών μεταξύ του εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, και του Τραμπ, επιβεβαίωσε ότι η Ντόχα είχε τονίσει τη σημασία της αποκλιμάκωσης και της επανέναρξης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι νομικά δικαίωμά μας», είπε. «Πάντα τονίζαμε τη σημασία του να παραμένουν ανοιχτά τα Στενά και να μη μεταβάλλεται το υφιστάμενο καθεστώς».
Ενώ καλεί σε διπλωματική λύση, το Κατάρ άσκησε επίσης δριμεία κριτική στο Ιράν για τις επιθέσεις που στόχευσαν το έδαφός του κατά τη διάρκεια της σύρραξης.
«Για το κράτος του Κατάρ η θέση μας ήταν πάντα ξεκάθαρη», είπε ο Αλ‑Ανσάρι. «Υπήρξε επίθεση εναντίον της χώρας μας από το Ιράν. Ήταν επίθεση κατά της κυριαρχίας του Κατάρ, κατά του λαού του Κατάρ και κατά του πλούτου και της ευημερίας του λαού μας», προσθέτοντας ότι «δεν αντιμετωπίζουμε κάτι τέτοιο ελαφρά τη καρδία».
«Ο λαός του Ιράν αξίζει να ζει με ειρήνη και ευημερία και να μην πλήττεται από πολέμους και συγκρούσεις», πρόσθεσε ο Αλ‑Ανσάρι. «Η ιρανική κυβέρνηση επέλεξε να στοχοποιήσει το Κατάρ σε αυτόν τον πόλεμο και ως αποτέλεσμα έχει φέρει τις σχέσεις σε δύσκολη θέση».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε επίσης ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μοχάμεντ Αλ Θάνι μίλησε τηλεφωνικά με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, Φαϊσάλ μπιν Φάρχαν, σχετικά με την ανάγκη όλες οι πλευρές να ανταποκριθούν στις συνεχιζόμενες προσπάθειες διαμεσολάβησης «με τρόπο που να ανοίγει τον δρόμο για την αντιμετώπιση των ριζικών αιτίων της κρίσης με ειρηνικά μέσα και διάλογο και να αποτρέπει την επαναφορά της κλιμάκωσης».
Ο Αλ‑Ανσάρι ανέφερε ότι παρόμοια τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και μεταξύ Κατάρ και ΗΑΕ.
Την ίδια ώρα, την Τρίτη, καθώς τα ΗΑΕ ανακοίνωναν πολλαπλές επιθέσεις το τελευταίο 48ωρο με τουλάχιστον έξι μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ο προεδρικός σύμβουλος των Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, φάνηκε να αποστασιοποιεί τα Εμιράτα από άλλους, πιο παθητικούς περιφερειακούς παίκτες, δηλώνοντας ότι «ο ρόλος του θύματος έχει συγχωνευθεί με εκείνον του μεσολαβητή και το αντίστροφο, ενώ ο φίλος έχει μετατραπεί σε μεσολαβητή αντί για σταθερό σύμμαχο και υποστηρικτή».
«Η σύγχυση ρόλων κατά τη διάρκεια αυτής της δόλιας ιρανικής επίθεσης είναι αποκαρδιωτική και αφορά τα κράτη που περιβάλλουν την περιοχή του Αραβικού Κόλπου», έγραψε ο Γκαργκάς σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
«Σε αυτήν την πιο επικίνδυνη φάση στη σύγχρονη ιστορία του Κόλπου, εν μέσω αυτής της προδοτικής επίθεσης, η γκρίζα στάση παραμένει πιο επικίνδυνη ακόμη και από την πλήρη αδράνεια», πρόσθεσε.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι είναι «έτοιμη να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε στρατιωτική επίθεση»
Την ώρα που ο Τραμπ ανακοίνωνε την επικείμενη επανάληψη των αμερικανικών επιθέσεων εναντίον του Ιράν, το αμερικανικό think tank Institute for the Study of War (ISW), με έδρα την Ουάσιγκτον, ανέφερε ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να θεσμοθετεί και να ενισχύει τον ισχυρισμό ότι ελέγχει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, κατά παράβαση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης συνεχίζουν να απειλούν την εμπορική και ψηφιακή δραστηριότητα που συνδέεται με τα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας του καθεστώτος να εδραιώσει την ιρανική κυριαρχία στη θαλάσσια οδό, πρόσθεσε το ISW.
Απαντώντας στις απειλές του Τραμπ, ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί έγραψε στην πλατφόρμα Χ ότι «το Ιράν, ενωμένο και αποφασισμένο, είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε στρατιωτική επίθεση».
Αναφερόμενος στις αμερικανικές δηλώσεις περί «ετοιμότητας για μια μαζική επίθεση ανά πάσα στιγμή», ο Γκαριμπαμπαντί διερωτήθηκε αν «αυτό σημαίνει ότι ονομάζουμε την “απειλή” ως “ευκαιρία για ειρήνη”».
Την ίδια στιγμή, Ιρανός βουλευτής προειδοποίησε την Τρίτη ότι επιθέσεις στις πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα σε πετρελαιοπηγές και ενεργειακές υποδομές των αντιπάλων του, σύμφωνα με την περσική υπηρεσία του Euronews.
Ο Άχμαντ Μπακσαγές Αρντεστάνι, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε στο πρακτορείο ILNA ότι δεν πιστεύει πως οι ΗΠΑ θα εξαπολύσουν μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα αποκόμιζε ελάχιστα οφέλη από μια τέτοια κίνηση.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι, αν τελικώς υπάρξει στρατιωτική δράση, στρατηγικές τοποθεσίες όπως το νησί Χαργκ και η Ισφαχάν θα μπορούσαν να αποτελέσουν πιθανούς στόχους, καθώς το νησί Χαργκ παραμένει κρίσιμο για τις εξαγωγές πετρελαίου της Τεχεράνης, ενώ η Ισφαχάν συνδέεται εδώ και δεκαετίες με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο Αρντεστάνι υποστήριξε ότι προσπάθειες στοχοποίησης της Ισφαχάν θα μπορούσαν να συνδέονται με ανησυχίες για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.
«Αν το Ιράν δεχθεί επίθεση, θα απαντήσει στοχεύοντας τις εχθρικές πετρελαιοπηγές και τις ενεργειακές υποδομές, καθώς μια τέτοια ενέργεια θα ήταν πιο αποτελεσματική από το πλήγμα σε αγωγούς και θα οδηγούσε σε σημαντική αύξηση των παγκόσμιων τιμών καυσίμων», είπε, περιγράφοντας μια πιθανή ιρανική απάντηση.
Παρόμοια μηνύματα έχουν διατυπώσει και άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με την περσική υπηρεσία του Euronews.
Ο Εσμαΐλ Σαγκάμπ‑Εσφαχανί, αντιπρόεδρος και επικεφαλής του Οργανισμού Βελτιστοποίησης Ενέργειας και Στρατηγικής Διαχείρισης, είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η Τεχεράνη έχει υιοθετήσει στρατηγική «οφθαλμόν αντί οφθαλμού», προειδοποιώντας όμως ότι οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επιφέρει πολύ σκληρότερη απάντηση.
Σημείωσε ότι, αν ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις γίνουν στόχος, η Τεχεράνη θα μπορούσε να πλήξει μονάδες παραγωγής πετρελαίου σε χώρες από τις οποίες εκτοξεύθηκαν οι επιθέσεις.