Πέντε κράτη του Κόλπου προειδοποιούν επίσημα μέσω ΙΜΟ τις ναυτιλιακές να μην συμμορφωθούν, καθώς το Ιράν επεκτείνει σταδιακά τη διεκδικούμενη ζώνη του.
Το Ιράν έδωσε στη δημοσιότητα χάρτη με τον οποίο διεκδικεί ρυθμιστικό έλεγχο σε τμήμα των Στενών του Ορμούζ που εκτείνεται βαθιά στα χωρικά ύδατα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν, προκαλώντας την αντίδραση πέντε κρατών του Κόλπου, τα οποία προειδοποίησαν επίσημα, μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), τις ναυτιλιακές εταιρείες να μην συμμορφωθούν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X την Τετάρτη, η Αρχή Στενών Περσικού Κόλπου του Ιράν όρισε τη ζώνη διαχείρισης που διεκδικεί ότι εκτείνεται από το Kuh-e Mobarak στο Ιράν έως νότια του Φουτζάιρα στα ΗΑΕ, στην ανατολική είσοδο των στενών, και από το άκρο του νησιού Κεσμ στο Ιράν έως το Ομ αλ-Κουγουαΐν στα ΗΑΕ, στη δυτική είσοδο.
Η ζώνη καλύπτει ύδατα που τα ΗΑΕ και το Ομάν θεωρούν δικό τους κυρίαρχο έδαφος. Όλα τα πλοία που διέρχονται από την καθορισμένη περιοχή υποχρεούνται να λάβουν προηγουμένως άδεια από την PGSA.
Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ απέστειλαν αυτή την εβδομάδα κοινή επιστολή στον IMO, με την οποία προειδοποιούν τα εμπορικά και φορτηγά πλοία να μην συναλλάσσονται με την PGSA ούτε να διαπλέουν τη θαλάσσια οδό ακολουθώντας τη διαδρομή που έχει ορίσει το Ιράν. Την επιστολή διένειμε ο IMO.
Στις αρχές Μαΐου, το Ιράν είχε θεσπίσει διαδικασία υποβολής αιτήσεων μέσω email για τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από τα στενά μέσω της PGSA. Η αρχή φέρεται να τέθηκε σε λειτουργία τη Δευτέρα.
Ο ζωτικής σημασίας αυτός θαλάσσιος διάδρομος παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστός από το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αρχικά λόγω των περιορισμών που επέβαλε η Τεχεράνη και στη συνέχεια εξαιτίας αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών και πλοίων που κήρυξε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Μέχρι στιγμής, οι μόνοι διαχειριστές που καταβάλλουν διόδια στην PGSA είναι πλοία του λεγόμενου σκιώδους στόλου, κυρίως κινεζικών συμφερόντων. Κανένας διαχειριστής πλοίου με δυτική σημαία δεν έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι πραγματοποίησε πληρωμή, εν μέρει επειδή κάτι τέτοιο θα μπορούσε να εκθέσει τις εταιρείες σε αμερικανικές κυρώσεις.
Η Τεχεράνη συνεχίζει να διευρύνει τα όρια
Το ινστιτούτο μελετών Institute for the Study of War (ISW), με έδρα την Ουάσινγκτον, ανέφερε ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι παραμένουν διχασμένοι για τις πυρηνικές παραχωρήσεις, αλλά έχουν ταχθεί ομόφωνα υπέρ της θεσμοθέτησης του ελέγχου των στενών.
"Οι αξιώσεις του Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ δείχνουν ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι θεωρούν πως κέρδισαν τον πόλεμο, διότι η θεσμοθέτηση ιρανικού ελέγχου επί των Στενών του Ορμούζ συνιστά εδαφική διεκδίκηση επί της κυρίαρχης επικράτειας άλλης χώρας", αναφέρει το ISW σε ανάλυσή του την Παρασκευή.
Το ινστιτούτο επεσήμανε ότι ο νέος χάρτης που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη φαίνεται να επεκτείνει τη ζώνη διαχείρισης που διεκδικεί το Ιράν πέρα από τα όρια που είχε περιγράψει στις 4 Μαΐου, κάτι που υποδηλώνει μια συνειδητή, σταδιακή διεύρυνση των εδαφικών του διεκδικήσεων.
"Η νέα ζώνη που ορίζει η PGSA εκτείνεται από το Kuh Mobarak στο Ιράν έως τη νότια Φουτζάιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) στα ανατολικά και από το άκρο του νησιού Κεσμ στο Ιράν έως το Ομ αλ Κουγουαΐν στα ΗΑΕ στα δυτικά", εξήγησε το ISW.
"Αυτή η αλλαγή διατυπώνει ρητή διεκδίκηση ελέγχου επί των χωρικών υδάτων των ΗΑΕ και του Ομάν", κατέληξε.
Το λιμάνι της Φουτζάιρα στα ΗΑΕ βρίσκεται στο θαλάσσιο άκρο του αγωγού West-East της Abu Dhabi National Oil Company, ο οποίος κατασκευάστηκε ειδικά ώστε οι εξαγωγές πετρελαίου να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν αξιοποιεί επίσης την περίοδο εκεχειρίας για να ανασυγκροτήσει τα προγράμματά του για μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.
Αμερικανοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν τον Μάιο ότι το Ιράν είχε επαναλάβει την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Η παρεμπόδιση του ιρανικού προγράμματος μη επανδρωμένων αεροσκαφών είναι δυσκολότερη από τη στοχοποίηση της υποδομής των βαλλιστικών πυραύλων: τα drones βασίζονται σε απλούστερα, ευρέως διαθέσιμα εξαρτήματα, ενώ οι βαλλιστικοί πύραυλοι απαιτούν μεγάλες, εξειδικευμένες εγκαταστάσεις και εξοπλισμό.
Η Κίνα και η Ρωσία, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται πολλά μέσα ενημέρωσης, παρέχουν βοήθεια στις προσπάθειες ανασυγκρότησης της Τεχεράνης, αν και η ακριβής φύση αυτής της στήριξης δεν έχει επιβεβαιωθεί δημοσίως.
Το Ιράν δεν έχει ακόμη απαντήσει στην τελευταία πρόταση της Ουάσινγκτον για το πυρηνικό ζήτημα, σύμφωνα με το ISW. Οι δύο πλευρές παραμένουν σε διάσταση απόψεων όσον αφορά την απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και το καθεστώς των στενών σε βάθος χρόνου.