Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς ο πόλεμος κατά του Ιράν αποσταθεροποιεί τον εφοδιασμό και αυξάνει το κόστος.
Η Ευρώπη πέτυχε τεράστια εξοικονόμηση στο ενεργειακό κόστος το 2025, μειώνοντας την εξάρτησή της από ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα και ενισχύοντας τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η αξιοποίηση της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρισμού μείωσε αισθητά την εξάρτηση από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember. Η Ευρώπη φαίνεται πως οδεύει προς ακόμη μεγαλύτερη εξοικονόμηση το 2026, καθώς η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναμένεται να φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα χάρη στις ιδανικές ανοιξιάτικες συνθήκες.
Παράλληλα, αυτό ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν αποσταθεροποιεί τις προμήθειες και ωθεί το κόστος προς τα πάνω.
Η Ευρώπη εξοικονομεί δισεκατομμύρια επενδύοντας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
Η ΕΕ εξοικονόμησε 60 δισ. δολάρια (51,4 δισ. ευρώ) το 2025, μειώνοντας τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές έχουν επίσης θωρακίσει την Ευρώπη απέναντι στα ενεργειακά σοκ τιμών που προκαλεί ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν.
«Η ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης αποδίδει καρπούς· η εξοικονόμηση 60 δισ. δολαρίων από ορυκτά καύσιμα πέρυσι θα ξεπεραστεί από τα φετινά κέρδη, καθώς οι τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα εκτοξεύονται», δηλώνει εκπρόσωπος της Ember στο Euronews Earth.
«Χάρη στις ανανεώσιμες πηγές, ο κλάδος της ηλεκτροπαραγωγής είναι ο λιγότερο επηρεασμένος από όλους τους ενεργειακούς τομείς της Ευρώπης· το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων αφορά πλέον χρήσεις εκτός του ηλεκτρικού συστήματος. Είναι λοιπόν πολύ θετικό που το επενδυτικό ενδιαφέρον της Ευρώπης στρέφεται τώρα προς τον εξηλεκτρισμό, ώστε να μειωθεί η χρήση πετρελαίου στις μεταφορές και φυσικού αερίου στη θέρμανση και τη βιομηχανία».
Το 2025, η ΕΕ εισήγαγε ενεργειακά προϊόντα αξίας 336,7 δισ. ευρώ, συνολικού όγκου 723,3 εκατ. τόνων. Σε σχέση με το 2024, οι εισαγωγές μειώθηκαν τόσο σε αξία (-11,1%) όσο και σε καθαρή μάζα (-0,6%), σύμφωνα με το think tank Strategic Perspectives.
Αντί γι’ αυτό, η ΕΕ επένδυσε 105 δισ. δολάρια (90 δισ. ευρώ) στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η ηλιακή ενέργεια ήταν ο ξεκάθαρος πρωταγωνιστής. Με συνολική παραγωγή άνω των 340 TWh, έφτασε το 12,5% του ενεργειακού μίγματος της ΕΕ, σύμφωνα με τη Strategic Perspectives.
Η ηλιακή παραγωγή αυξήθηκε κατά περισσότερες από 60 TWh σε ετήσια βάση, ποσότητα αντίστοιχη με τη συνολική ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας.
Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, εξηλεκτρισμό και ενεργειακή αποδοτικότητα είναι καλό νέο τόσο για τον πλανήτη όσο και για τους καταναλωτές, λέει στο Euronews Earth ο Marin Gillot, αναλυτής ενέργειας στη Strategic Perspectives.
«Η καθαρή ενέργεια δεν αφορά πλέον μόνο το κλίμα, αλλά αποτελεί και οικονομική και γεωπολιτική στρατηγική», σημειώνει. «Όσο πιο γρήγορα η Ευρώπη απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα, τόσο λιγότερο εκτεθειμένοι θα είναι οι Ευρωπαίοι πολίτες και οι επιχειρήσεις σε σοκ τιμών και γεωπολιτική αστάθεια».
Αιολική και ηλιακή ενέργεια παράγουν περισσότερη ηλεκτρική ισχύ από το φυσικό αέριο παγκοσμίως τον Απρίλιο
Το 2026 εξελίσσεται επίσης σε χρονιά-ρεκόρ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Τον Απρίλιο του 2026, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν για πρώτη φορά περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από το φυσικό αέριο σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με δεδομένα που ανέλυσε η Ember. Συνολικά, αιολική και ηλιακή ενέργεια κάλυψαν το 22% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρισμού, έναντι 20% από το φυσικό αέριο.
Το ορόσημο αυτό καταγράφηκε τον πρώτο πλήρη μήνα της νέας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύοντας, όπως σημειώνει το think tank στην έκθεσή του, πόσο γρήγορα η αυξανόμενη παραγωγή από αιολική και ηλιακή ενέργεια αναδιαμορφώνει το παγκόσμιο ενεργειακό μίγμα, ακόμη και μέσα σε συνθήκες αστάθειας στις αγορές ορυκτών καυσίμων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παραγωγή εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 13% σε ετήσια βάση, με άνοδο σε όλες τις μεγάλες αγορές, μεταξύ των οποίων η Κίνα (+14%), η ΕΕ (+13%), το Ηνωμένο Βασίλειο (+35%), οι ΗΠΑ (+8%), η Αυστραλία (+17%), η Χιλή (+24%) και η Βραζιλία (+4%).
Η Ember επισημαίνει πάντως ότι, μέχρι στιγμής, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια έχουν ξεπεράσει το φυσικό αέριο μόνο για έναν μήνα και όχι σε ετήσια βάση.
Ο Απρίλιος ήταν ο πιθανότερος μήνας για να επιτευχθεί αυτό το ορόσημο, καθώς οι ανοιξιάτικες συνθήκες στο βόρειο ημισφαίριο, όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ηλιακής ισχύος, συνδυάζουν συνήθως ισχυρή αιολική παραγωγή με αυξανόμενη ηλιακή.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι συνήθως χαμηλότερη στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στις περιόδους θέρμανσης και ψύξης, κάτι που σημαίνει ότι η παραγωγή από φυσικό αέριο τείνει να είναι μικρότερη σε σχέση με τους περισσότερους άλλους μήνες του έτους.