Η ταχεία ανάπτυξη αιολικής και ηλιακής ενέργειας στη Λιθουανία ενισχύει την ενεργειακή της ανθεκτικότητα και βάζει τέλος στην εξάρτηση από ρωσικά ορυκτά καύσιμα
Η Λιθουανία έχει εξελιχθεί γρήγορα σε ισχυρή δύναμη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αφού μείωσε δραστικά την εξάρτησή της από ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα.
Η εγχώρια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αυξήθηκε από 15% πριν από πέντε χρόνια σε 50% το 2025, χάρη σε μεγάλες επενδύσεις στην ηλιακή και αιολική ενέργεια.
Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Λιθουανία επαινέθηκε επειδή είχε την ταχύτερη μεταστροφή προς την ανανεώσιμη ηλεκτροπαραγωγή στην ΕΕ τα τελευταία τέσσερα χρόνια, γεγονός που τη βοήθησε να γίνει η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που επιτυγχάνει «πλήρη ανεξαρτησία από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα».
Η άνθηση των ανανεώσιμων στη Λιθουανία
Έκθεση της λιθουανικής ΜΚΟ Ziedine ekonomika, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, διαπίστωσε ότι οι παραγωγοί-καταναλωτές της χώρας (νοικοκυριά και επιχειρήσεις που παράγουν οι ίδιοι ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια με φωτοβολταϊκά στις στέγες κ.ά.) αυξήθηκαν από 18.800 το 2021 σε εντυπωσιακούς 174.500 το 2025.
Η εγκατεστημένη ισχύς της ηλιακής ενέργειας στη χώρα έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά, από 225 MW το 2021 σε 3.284 MW το 2025.
Αντίστοιχα, η ισχύς της αιολικής ενέργειας εκτινάχθηκε από 623 MW το 2021 σε 2.535 MW το 2025, αρκετά για να τροφοδοτούνται περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά κάθε χρόνο.
«Τον Απρίλιο, η ηλιακή και η αιολική ενέργεια κάλυψαν το 84% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της Λιθουανίας», λέει ο ευρωβουλευτής Πέτρας Αουστρεβίτσιους. Η χώρα έχει επίσης μειώσει απότομα την εξάρτησή της από τις εισαγωγές, με την εγχώρια παραγωγή να καλύπτει το 99% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια.
«Η Λιθουανία αποδεικνύει ότι οι ανανεώσιμες πηγές είναι κεντρικό στοιχείο της ενεργειακής ανθεκτικότητας», προσθέτει ο Αουστρεβίτσιους. «Άλλες χώρες μπορούν να διδαχθούν από την πρόοδο της Λιθουανίας.»
Η εγκατεστημένη ισχύς των ανανεώσιμων πηγών στη Λιθουανία αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται με παρόμοιο ρυθμό και το 2026. Έως το 2028, με βάση το τρέχον κυβερνητικό πρόγραμμα, η χώρα στοχεύει να καλύπτει την εγχώρια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 100% από ανανεώσιμες πηγές και να εξελιχθεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρισμού που θα παράγεται κυρίως από ανανεώσιμη ενέργεια.
«Μετατρέποντας την κρίση σε ευκαιρία»
Η επιχειρηματολογία υπέρ της εγχώριας, καθαρής ενέργειας έχει ενισχυθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η τιμή του φυσικού αερίου και του πετρελαίου εκτοξεύθηκε μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Μεγάλο μέρος αυτής της μεταβλητότητας στις τιμές αποδίδεται στην ουσιαστική διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα στενά περάσματα για ορυκτά καύσιμα στον κόσμο, από όπου μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
«Την ώρα που η Ευρώπη βιώνει μία από τις χειρότερες ενεργειακές κρίσεις της ιστορίας της, η Λιθουανία έχει ήδη προσφέρει ένα σαφές παράδειγμα για το πώς μπορείς να μετατρέψεις μια κρίση σε ευκαιρία», λέει ο Ντομαστάς Τρατσεβίτσιους, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ).
Ο Τρατσεβίτσιους προσθέτει ότι μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, η Λιθουανία θα έχει μεταμορφωθεί από «μεγάλος καταναλωτής» ορυκτών καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές.