Το 21ο πακέτο κυρώσεων στοχεύει να καθυστερήσει την αναθεώρηση του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου ώστε να μην δωθεί οικονομική ανάσα στη Μόσχα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την επιβολή νέας δέσμης κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που στοχεύει στις πωλήσεις πετρελαίου, στον «σκιώδη στόλο», στις τράπεζες, στις εταιρείες κρυπτονομισμάτων, στα μέταλλα, στα αλιευτικά προϊόντα και σε στρατιωτικούς που έχουν πάρει μέρος στην ευρείας κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η πρόταση, που παρουσιάστηκε την Τρίτη από την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συμπίπτει με τις νέες προσπάθειες των συμμάχων του Κιέβου, που εξετάζουν νέους τρόπους για να αναζωογονήσουν τη "βαλτωμένη" ειρηνευτική διαδικασία και να εξαναγκάσουν το Κρεμλίνο να αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός ως προϋπόθεση για διαπραγματεύσεις.
«Η Ρωσία έχει ξεκάθαρα αποτύχει να υποτάξει την Ουκρανία. Το τίμημα που πληρώνει η Ρωσία γίνεται ολοένα πιο βαρύ με την κάθε μέρα, και το πληρώνει πρωτίστως ο ρωσικός λαός», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Συνεπώς, ο στόχος του πακέτου δεν θα μπορούσε να είναι πιο σαφής: θέλουμε να διατηρήσουμε την πλήρη ένταση των κυρώσεών μας».
Το βασικό στοιχείο αφορά το ανώτατο όριο τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο που η ΕΕ, σε συνεργασία με την G7 και την Αυστραλία, έχει εφαρμόσει από τον Δεκέμβριο του 2022. Πέρυσι, ο μηχανισμός μετατράπηκε σε δυναμικό, με το πλαφόν να ορίζεται 15% κάτω από τη μέση τιμή.
Ωστόσο, η αναταραχή που προκάλεσε ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ έχει εκτοξεύσει την τιμή του ρωσικού πετρελαίου Urals στα 87 δολάρια το βαρέλι, έναντι 58 δολαρίων τον Φεβρουάριο.
Αυτό σημαίνει ότι, αν η ΕΕ προχωρήσει στην προγραμματισμένη αναθεώρηση στις 15 Ιουλίου, το πλαφόν θα αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω, με συνέπεια να προσφέρει στη Μόσχα την προσωρινή ανάσα που επιδιώκει.
Η Επιτροπή προτείνει να αναβληθεί η αναθεώρηση έως τον Ιανουάριο του 2027 και να διατηρηθεί το ανώτατο όριο τιμής στο σημερινό επίπεδο: 44,10 δολάρια το βαρέλι.
Ο μηχανισμός προσαρμογής «δεν σχεδιάστηκε για σοκ στην αγορά όπως αυτό που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ», εξήγησε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Η παράταση έως τον Ιανουάριο, πρόσθεσε, «θα δώσει στις αγορές πετρελαίου χρόνο να σταθεροποιηθούν, διατηρώντας παράλληλα την πίεση στα έσοδα της Ρωσίας».
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε παρουσιάσει σχέδιο για πλήρη απαγόρευση όλων των ναυτιλιακών υπηρεσιών, όπως τραπεζικές, ασφαλιστικές, μεταφορές και νηολόγηση. Η απαγόρευση, την οποία προωθούσαν οι σκανδιναβικές χώρες και τα κράτη της Βαλτικής, ατόνισε μετά τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή.
Η Ελλάδα και η Μάλτα, δύο παράκτια κράτη μέλη που εξυπηρετούν ρωσικά τάνκερ, εξέφρασαν την αντίθεσή τους και ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσουν χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της G7. Ωστόσο και μέλη της G7 έδειξαν ελάχιστο ενθουσιασμό και το σχέδιο σύντομα βρέθηκε σε τέλμα.
Με τη μετατόπιση της έμφασης στο πλαφόν, η Επιτροπή ουσιαστικά παραδέχεται ότι η απαγόρευση δεν πρόκειται να υλοποιηθεί σύντομα. Την επόμενη εβδομάδα έχει προγραμματιστεί στη Γαλλία σύνοδος κορυφής των ηγετών της G7, όπου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να θέσει το ζήτημα των κυρώσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να ενταχθούν σε μαύρη λίστα 30 πλοία του «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμπτει το πλαφόν. Τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται σε ανησυχητικά κακή κατάσταση και θεωρούνται κίνδυνος τόσο για την ασφάλεια όσο και περιβαλλοντική απειλή για την Ευρώπη.
Περισσότερα από 600 από αυτά τα πλοία έχουν ήδη αποκλειστεί από την πρόσβαση σε λιμάνια και υπηρεσίες της ΕΕ.
Πέραν αυτών, και άλλα πλοία και υποδομές, όπως λιμάνια και διυλιστήρια, που διευκολύνουν τις δραστηριότητες του «σκιώδους στόλου» θα ενταχθούν επίσης στη μαύρη λίστα, ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Το προσχέδιο του πακέτου κυρώσεων στοχεύει επίσης 31 ρωσικές τράπεζες καθώς και 20 εταιρείες κρυπτονομισμάτων, πλατφόρμες και μεσίτες πετρελαίου στο εξωτερικό που κατηγορούνται ότι βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τους περιορισμούς.
Προβλέπει επίσης την απαγόρευση εξαγωγών διαφόρων μετάλλων, κραμάτων και εξαρτημάτων που χρησιμοποιούνται στην αμυντική βιομηχανία, καθώς και – για πρώτη φορά – των εισαγωγών ορισμένων αλιευτικών προϊόντων από τη Ρωσία.
Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αλουμίνας φαίνεται να εξαιρούνται από το πακέτο, παρά τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση γύρω από εργοστάσιο στη δυτική Ιρλανδία που κατηγορείται ότι έμμεσα διευκολύνει την παραγωγή ρωσικών όπλων.
Ένα ιδιαίτερα αξιοσημείωτο στοιχείο της πρότασης είναι η απαγόρευση εισόδου στη ζώνη Σένγκεν για Ρώσους στρατιώτες που έχουν υπηρετήσει στον πόλεμο επιθετικότητας, μια πρωτοβουλία που είχε προτείνει η Εσθονία νωρίτερα φέτος και η οποία έκτοτε έχει κερδίσει τη στήριξη κι άλλων χωρών.
«Η Ευρώπη παραμένει απαγορευμένη για όποιον έχει συμμετάσχει στην εισβολή στην Ουκρανία, τόσο απλά», είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η έγκριση των κυρώσεων απαιτεί ομοφωνία από τα 27 κράτη μέλη. Αν εγκριθούν, θα αποτελέσουν το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας από τον Φεβρουάριο του 2022.
Αξιωματούχοι και διπλωμάτες στις Βρυξέλλες ευελπιστούν ότι θα δοθεί το πράσινο φως πριν από τις 15 Ιουλίου, ώστε να αποφευχθεί η αυτόματη αναθεώρηση του πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου.
Η ανακοίνωση της φον ντερ Λάιεν έρχεται την ώρα που η Ρωσία εντείνει τις ευρείας κλίμακας, φονικές αεροπορικές επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων, προκαλώντας αγανάκτηση στους Ευρωπαίους. Τα πρόσφατα σημάδια κόπωσης στη ρωσική οικονομία έχουν ενισχύσει περαιτέρω την πίεση για επιπλέον περιορισμούς.
«Οι κυρώσεις μας συνεχίζουν να δαγκώνουν σκληρά και βαθιά», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. «Αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της πολεμικής μηχανής της Ρωσίας».
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προτείνει μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου. Οι διαπραγματεύσεις, όπως είπε ο Ζελένσκι, θα πρέπει να βασιστούν στην τρέχουσα γραμμή επαφής και να τελούν υπό την προϋπόθεση άμεσης κατάπαυσης του πυρός.
Την Κυριακή, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στήριξαν την ιδέα του Ζελένσκι «με ενεργό συμμετοχή των ΗΠΑ και της Ευρώπης».