Ειδικοί προειδοποιούν ότι τα συμφέροντα των ορυκτών καυσίμων και οι «επιθέσεις στην επιστήμη» παγώνουν ξανά μία από τις πιο αμφιλεγόμενες κλιματικές συζητήσεις.
Οι μεσοχρόνιες διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ στη Βόννη παρατάθηκαν μέχρι αργά χθες το βράδυ, καθώς οι χώρες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε μια συμφωνία χρηματοδότησης για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) Σάιμον Στιλ κατήγγειλε τη «λογική του you-first-ism» των χωρών που αρνούνται να υλοποιήσουν δεσμεύσεις πριν το κάνουν άλλες.
«Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά χάσματα και πολλή δουλειά για την ενδιάμεση περίοδο που έχουμε μπροστά μας», πρόσθεσε.
Παρότι σημειώθηκε κάποια πρόοδος στο ζήτημα της «δίκαιης μετάβασης», που αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι τα οφέλη της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα κατανέμονται δίκαια, οι συνομιλίες επισκιάστηκαν από αμφιλεγόμενα συμφέροντα και την αυξανόμενη κριτική για το ποιος στην πραγματικότητα κάθεται στο τραπέζι.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι οι συνομιλίες της Βόννης υπονομεύτηκαν από μια «μικρή ομάδα συμφερόντων των ορυκτών καυσίμων» που στοχεύουν την επιστήμη της κλιματικής αλλαγής πίσω από κλειστές πόρτες, μεταδίδει το γαλλικό πρακτορείο AFP.
Οι καταγγελίες προέρχονται από αντιπροσώπους που εκπροσωπούν την ΕΕ, την Ελβετία και δεκάδες αναπτυσσόμενες χώρες.
«Υπάρχουν ισχυρά συμφέροντα που απεγνωσμένα προσπαθούν να προστατεύσουν τον πλούτο και την επιρροή τους», λέει ο επικεφαλής της αποστολής των Φίτζι, Σιβέντρα Μάικλ. «Βλέπουμε ορισμένες χώρες να κρατούν όμηρο τη διαδικασία, την ώρα που ευάλωτοι άνθρωποι υποφέρουν από θερμική καταπόνηση, king tides [η υψηλότερη προβλεπόμενη παλίρροια του έτους σε μια παράκτια περιοχή] και καταιγίδες, ξηρασία και λιμό».
Εμποδίζουν τα συμφέροντα των ορυκτών καυσίμων την πρόοδο στη διάσκεψη για το κλίμα στη Βόννη;
Πέρα από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, τα κράτη που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για το κλίμα μπορούν να συμπεριλάβουν στις αντιπροσωπείες τους και μη κυβερνητικούς εκπροσώπους. Σε αυτούς μπορεί να συγκαταλέγονται αυτόχθονες ηγέτες, εκπρόσωποι της νεολαίας, ακαδημαϊκοί και επιχειρηματίες, ορισμένοι από τους οποίους ενδέχεται να εκπροσωπούν συμφέροντα ορυκτών καυσίμων.
Η Βόννη βρέθηκε αντιμέτωπη με «συντονισμένες επιθέσεις στις αίθουσες διαπραγματεύσεων από τον μικρό αριθμό συμφερόντων των ορυκτών καυσίμων», σύμφωνα με τον Μαντζίτ Ντακάλ, σύμβουλο του μπλοκ των 44 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, ο οποίος δεν κατονόμασε καμία χώρα.
Το Earth Negotiations Bulletin (πηγή στα Αγγλικά), που εκδίδει ημερήσιες αναφορές για τις διαπραγματεύσεις, αναφέρει ότι η Ινδία και η Αραβική Ομάδα – στην οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι πετρελαιοπαραγωγές Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ και Κουβέιτ – αντιτάχθηκαν σε προσπάθειες να ζητηθεί από επιστημονικούς φορείς όπως η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) να αντικρούουν την παραπληροφόρηση για το κλίμα, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να απαξιωθεί ο γνήσιος επιστημονικός διάλογος.
Αντίστοιχα, μια προσπάθεια του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ να αφαιρεθεί η αναφορά στις «διαφορετικές οπτικές» σχετικά με την έννοια των κλιματικών σημείων καμπής συνάντησε την αντίθεση της Σαουδικής Αραβίας και της, εξαρτημένης από τον άνθρακα, Ινδίας, που υποστήριξαν ότι το ζήτημα δεν είναι ούτε οριστικά διευκρινισμένο ούτε σαφές.
Η Ινδία πρότεινε επιπλέον τη διαγραφή της αναφοράς σε «μη αναστρέψιμες αλλαγές» και αντιτάχθηκε σε κείμενο για τον περιορισμό της έντασης και της διάρκειας της «υπέρβασης» πέρα από το όριο του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού 1,5°C, κάτι που ζητούσε η πλειονότητα των αντιπροσώπων, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ.
Τα επιστημονικά πορίσματα είναι σαφή: ταχύτερη μείωση των εκπομπών, που μπορεί να κρατήσει εντός εφικτού τον στόχο του 1,5°C, είναι αναγκαία, εφικτή και θα αποφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία, την ενεργειακή ασφάλεια, την απασχόληση και την οικονομική προσιτότητα, αναφέρει το δίκτυο Climate Action Network (CAN) Europe.
Την Τρίτη (16 Ιουνίου), η πρόεδρος και επικεφαλής διαπραγματεύτρια της Συμμαχίας Μικρών Νησιωτικών Κρατών (AOSIS) δήλωσε ότι είναι «εξαιρετικά ανήσυχη για τις προσπάθειες αποσύνδεσης και υπονόμευσης της καλύτερης διαθέσιμης επιστήμης» στη Βόννη, σύμφωνα με το AFP.
Ο Σίβα Γκάουντεν, επικεφαλής του Pacific στη Greenpeace Australia Pacific, υποστηρίζει ότι στη Βόννη εξελίχθηκε μια «ακατάπαυστη επίθεση στην κλιματική επιστήμη», με στόχο τη διάβρωση των στόχων για την υπερθέρμανση.
«Αρνούμαστε όμως να αφήσουμε αυτές τις αίθουσες να αποκοπούν από την πραγματικότητα του Ειρηνικού, όπου μια υπέρβαση του 1,5°C θα πνίξει την ιστορία μας και θα εκτοπίσει την κληρονομιά μας, καθώς το θαλασσινό νερό εισχωρεί στη Vanua (γη) που μας συντηρεί επί γενιές», προσθέτει.
Προοπτικές για κατάργηση των ορυκτών καυσίμων στη COP31
Η απογοήτευση αυτή είναι γνώριμο μοτίβο για τις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για το κλίμα, καθώς όλες οι αποφάσεις απαιτούν ομοφωνία.
Η περσινή COP30 στη Βραζιλία δέχθηκε κριτική επειδή ολοκληρώθηκε με ένα τελικό κείμενο που απέφυγε να περιγράψει έναν οδικό χάρτη για σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, παρά το ότι το θέμα αποτέλεσε σημείο έντονης αντιπαράθεσης.
Το αποτέλεσμα αυτό οδήγησε στην έναρξη της πρώτηs διεθνούς διάσκεψης αφιερωμένης στην αποτύπωση μιας δίκαιης και ομαλής μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα στη Σάντα Μάρτα, στην Κολομβία, νωρίτερα φέτος. Η διάσκεψη παρουσιάστηκε ως συμπληρωματική προς τις COP και απέκλεισε ρητά τους λομπίστες των ορυκτών καυσίμων. Ο Ντόναλντ Τραμπ επίσης δεν προσκλήθηκε στο γεγονός.
«Ο ενθουσιασμός γύρω από μια δίκαιη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζει να ενισχύεται, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην πρόσφατη διάσκεψη στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας και στον επικείμενο οδικό χάρτη της βραζιλιάνικης προεδρίας της COP», λέει ο Ντέιβιντ Γουάσκου του World Resources Institute.
«Οι προσδοκίες αυξάνονται και οι χώρες καλούνται να χαράξουν τους δικούς τους, προσαρμοσμένους στις εθνικές τους ανάγκες, οδικούς χάρτες απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα».
«Ήρθαμε εδώ για να διαπραγματευτούμε ένα καλύτερο μέλλον»
Η AOSIS ανησυχεί ότι οι χώρες δεν έχουν θέσει αρκετά ισχυρά θεμέλια για την επιτυχία της COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο.
«Ήρθαμε εδώ για να διαπραγματευτούμε ένα καλύτερο μέλλον», δηλώνει η απεσταλμένη για το κλίμα των Νήσων Μάρσαλ, Τίνα Στέγκε. «Βρισκόμαστε εν μέσω ενεργειακής κρίσης, διακινδυνεύοντας μια υπέρβαση του 1,5°C με τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα που βλάπτει όλους μας, και ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους.
Εδώ στη Βόννη είδαμε επιθέσεις στην επιστήμη και είδαμε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν αυτές οι επιθέσεις – από τα νησιά αλλά και από τόσους άλλους. Η επιστήμη μάς λέει ότι χρειαζόμαστε τον στόχο του 1,5°C· μας λέει ότι πρέπει να κλείσουμε το χρηματοδοτικό κενό· μας λέει ότι το μέλλον θα είναι πιο ασφαλές, υγιές και βιώσιμο αν πάρουμε θαρραλέες αποφάσεις. Ήρθε η ώρα να την ακούσουμε».