Παρά τις υπαναχωρήσεις σε ορισμένες δεσμεύσεις, η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα δείχνει αχτίδες ελπίδας ενόψει της COP31.
Η Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή της Βόννης (SB64) ολοκληρώθηκε σήμερα (18 Ιουνίου), προετοιμάζοντας το έδαφος για την COP31 που θα γίνει στην Τουρκία τον Νοέμβριο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι συναντήσεις αυτές προσφέρουν έναν κρίσιμο χώρο στις κυβερνήσεις που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) για να συναντιούνται και να λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις για την κλιματική δράση, να θέτουν στόχους, να συντάσσουν συμφωνίες και να αξιολογούν την πρόοδο ως προς τις υφιστάμενες δεσμεύσεις.
Κλείνοντας τις συνομιλίες την Πέμπτη, ο εκτελεστικός γραμματέας του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Σάιμον Στιλ, δήλωσε: «Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά χάσματα και πολλή δουλειά για την ενδιάμεση περίοδο που έχουμε μπροστά μας… Ωστόσο διαπιστώνουμε σοβαρότητα στην αντιμετώπιση των βασικών ζητημάτων και αποφασιστικότητα για την εξεύρεση λύσεων».
Πώς ένας παγκόσμιος στόχος ηλεκτροποίησης μπορεί να στηρίξει την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα
Η περσινή COP30 στη Βραζιλία δέχθηκε κριτική, καθώς κατέληξε σε ένα τελικό κείμενο που δεν περιλάμβανε οδικό χάρτη για την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.
Ωστόσο, από τις παράλληλες διεργασίες εκτός των επίσημων συνομιλιών στη Βόννη προέκυψε μια νέα ιδέα, που θα μπορούσε να συμπληρώσει την εν εξελίξει δουλειά πάνω στα εθνικά οδικά σχέδια απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η Τουρκία, που θα συνδιοργανώσει την COP31 με την Αυστραλία, πρότεινε να υπάρξει ένας παγκόσμιος στόχος ηλεκτροποίησης. Ο στόχος θα ήταν να αυξηθεί το μερίδιο της τελικής ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από την ηλεκτρική ενέργεια από λίγο πάνω από 20% σήμερα σε 35% έως το 2035.
Το Climate Action Network (CAN) Europe υποδέχθηκε με επιφύλαξη την ιδέα, τόνισε όμως ότι πρέπει να βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις βελτιώσεις στην αποδοτικότητα, «και όχι στην παράταση της χρήσης ορυκτών καυσίμων μέσω νέων υποδομών ή ψευδο-λύσεων», όπως είπε η συντονίστρια πολιτικής της οργάνωσης για την Τουρκία, Özlem Katısöz.
Ο Στιλ επιβεβαίωσε ότι η Προεδρία της COP31 αξιοποίησε τις συνομιλίες για να ανακοινώσει νέους στόχους «για την ηλεκτροποίηση, την ανθεκτικότητα και την αποδοτικότητα των πόλεων και τα απόβλητα» στο πλαίσιο της ευρύτερης Ατζέντας Δράσης της, την οποία περιέγραψε ως παράλληλη και εξίσου κρίσιμη με τις επίσημες διαπραγματεύσεις.
Με φόντο την ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην COP, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο τους κλιματικούς κινδύνους από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά και τους οικονομικούς και τους κινδύνους για την εθνική ασφάλεια.
Η δίκαιη μετάβαση είναι κεντρική για την υλοποίηση της κλιματικής δράσης σε μεγάλη κλίμακα
Δίνοντας μια ακόμη νότα αισιοδοξίας, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε αυτό που είναι γνωστό ως «Δίκαιη Μετάβαση».
Στόχος της είναι να διασφαλιστεί ότι τα οφέλη της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα κατανέμονται δίκαια και ότι το κόστος δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τους εργαζόμενους, τις κοινότητες και τις χώρες που είναι λιγότερο εξοπλισμένες για να το αντέξουν.
Οι διαπραγματευτές σημείωσαν πρόοδο στην επιχειρησιακή εφαρμογή του Μηχανισμού Belém Antalya (BAM), ενός πλαισίου που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τις χώρες να ενσωματώσουν τις αρχές της δίκαιης μετάβασης στα εθνικά κλιματικά τους σχέδια, καλύπτοντας τα πάντα, από την επανεκπαίδευση εργαζομένων και τη διαφοροποίηση της οικονομίας έως τον τρόπο με τον οποίο η κλιματική χρηματοδότηση φτάνει στην πράξη. Ο μηχανισμός αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα κύρια αποτελέσματα της COP31 τον Νοέμβριο.
«Η Βόννη έδειξε ότι η Δίκαιη Μετάβαση δεν είναι δευτερεύον ζήτημα· είναι κεντρική για το αν η κλιματική δράση μπορεί να υλοποιηθεί με την ταχύτητα και την κλίμακα που απαιτούνται, χωρίς να μείνει κανείς πίσω», λέει ο Τζέιμς Τρίντερ, συντονιστής διεθνούς κλιματικής πολιτικής στο CAN Europe.
Καλεί την ΕΕ να συμβάλει στη διασφάλιση ενός ισχυρού μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στην COP31, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για νέο κλιματικό ταμείο, αλλά για έναν τρόπο να εξασφαλιστεί ότι η ήδη διαθέσιμη χρηματοδότηση φτάνει εκεί όπου χρειάζεται.
Οι διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση κλιματικής προσαρμογής βαλτώνουν
Οι συνομιλίες για την υλοποίηση της συμφωνίας που επετεύχθη στην COP30, ώστε να τριπλασιαστεί η διεθνής χρηματοδότηση για την κλιματική προσαρμογή, αντίθετα, βάλτωσαν στη Βόννη, αυξάνοντας τον κίνδυνο οι άλυτες πολιτικές αντιπαραθέσεις να μεταφερθούν στην COP31.
Σύμφωνα με το CAN Europe, η απουσία των ΗΠΑ από τις αίθουσες των διαπραγματεύσεων φαίνεται πως ενθάρρυνε και άλλες πλούσιες χώρες να περιορίσουν τις δικές τους οικονομικές δεσμεύσεις.
«Η κλιματική χρηματοδότηση δεν είναι μια προαιρετική χειρονομία καλής θέλησης· αποτελεί την ίδια τη βάση της παγκόσμιας κλιματικής συνεργασίας», τονίζει ο Σβεν Χάρμελινγκ, επικεφαλής κλίματος στο CAN Europe. «Οι περικοπές στην κλιματική και αναπτυξιακή χρηματοδότηση, όπως τις βλέπουμε να συμβαίνουν σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, στέλνουν απολύτως λάθος μήνυμα».
Ο Στιλ αντιτάχθηκε επίσης σε κάθε υπαναχώρηση από τις υφιστάμενες δεσμεύσεις, λέγοντας στους αντιπροσώπους ότι «όλα τα μέρη πρέπει να αισθάνονται άνετα και βέβαια να επαναβεβαιώσουν τις υφιστάμενες παγκόσμιες δεσμεύσεις μας, χωρίς να διαλέγουν επιλεκτικά μόνο όσες είναι τακτικά βολικές τη δεδομένη στιγμή», κάνοντας ειδική αναφορά στις δεσμεύσεις για τις απώλειες και ζημίες, την κλιματική χρηματοδότηση και τον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης για την προσαρμογή.
Προειδοποίησε ακόμη τις κυβερνήσεις να μην περιμένουν τον επόμενο γύρο επίσημων συνομιλιών για να βρουν κοινό τόπο. «Σας προτρέπω να εμπλέξετε τους υπουργούς σας το συντομότερο δυνατό, μέσα στις επόμενες εβδομάδες και μήνες», είπε, «ιδίως για τα πιο αγκάθινα ζητήματα».