Οι προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να προωθήσει το ρυπογόνο κάρβουνο στους Αμερικανούς φαίνεται να αποτυγχάνουν, καθώς ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά επιλέγουν φωτοβολταϊκά στις στέγες τους.
Ο αδυσώπητος πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συναντά σφοδρή αντίσταση, καθώς το αμερικανικό ενδιαφέρον για εγχώρια, καθαρή ενέργεια συνεχίζει να εκτοξεύεται.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κήρυξε πέρυσι Εθνική Ενεργειακή Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης, με στόχο να αυξήσει θεαματικά την εγχώρια παραγωγή ορυκτών καυσίμων και να προωθήσει τις επιθετικές πρωτοβουλίες του «drill, baby, drill».
Τον Φεβρουάριο, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρικό διάταγμα με το οποίο διέταξε το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ να αγοράζει περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από άνθρακα, που θεωρείται ο πιο βρώμικος και ρυπογόνος τρόπος παραγωγής ενέργειας.
Παράλληλα, ο πρόεδρος εκμεταλλεύεται τις δημόσιες εμφανίσεις του για να απαξιώσει ή να διατυπώσει ψευδείς ισχυρισμούς για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, τον Ιανουάριο, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Κίνα κατασκευάζει «σχεδόν όλες» τις ανεμογεννήτριες στον κόσμο, «για να τις πουλά σε ανόητους ανθρώπους».
Πρόσθεσε ότι η Κίνα δεν χρησιμοποιεί η ίδια την αιολική ενέργεια, παρότι στη χώρα βρίσκεται το μεγαλύτερο αιολικό πάρκο στον κόσμο, ορατό ακόμη και από το διάστημα.
Στο παρελθόν, ο Τραμπ είχε χαρακτηρίσει την καθαρή ενέργεια «απάτη του αιώνα», ασκώντας πίεση σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο να εγκαταλείψουν την προσπάθεια για ανανεώσιμες πηγές και να στραφούν στις γεωτρήσεις για πετρέλαιο.
Ο Τραμπ θέλει να σταματήσει τα υπεράκτια αιολικά πάρκα: μπορεί να το πετύχει;
Πέρυσι, η κυβέρνηση Τραμπ επιχείρησε να μπλοκάρει μια σειρά υπεράκτιων αιολικών έργων, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες υποδομές συνιστούν κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
Πολλοί ομοσπονδιακοί δικαστές ανέστειλαν την απαγόρευση, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε οι επενδυτές να προχωρήσουν.
Έκτοτε όμως, το υπουργείο Εσωτερικών έχει αρχίσει να επαναγοράζει άδειες για υπεράκτια αιολικά, προσφέροντας σε εταιρείες αποζημιώσεις ώστε να επενδύσουν σε έργα ορυκτών καυσίμων ή σε άλλες μορφές ενέργειας όπως η γεωθερμία.
Μέχρι στιγμής έχουν ακυρωθεί οκτώ υπεράκτια αιολικά έργα. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AP, το συνολικό ποσό που δαπανήθηκε για αυτές τις συμφωνίες αγγίζει τα 2,6 δισ. δολάρια (περίπου 2,28 δισ. ευρώ).
Τον Μάρτιο, ο γαλλικός πετρελαϊκός και ενεργειακός κολοσσός TotalEnergies έλαβε πρόταση σχεδόν 1 δισ. δολαρίων (877 εκατ. ευρώ) για να κατευθύνει κεφάλαια που προορίζονταν αρχικά για υπεράκτιες άδειες στα ανοιχτά της Βόρειας Καρολίνας και της Νέας Υόρκης σε επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα.
Η Πολιτεία της Νέας Υόρκης ηγείται αγωγής που αμφισβητεί τη συμφωνία. Αυτή την εβδομάδα (Πέμπτη, 26 Ιουνίου) δικαστήριο στο Παρίσι αποφάνθηκε ότι η TotalEnergies δεν μπορεί πλέον να αγνοεί τις έμμεσες εκπομπές της και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που προκαλεί η κατανάλωση των προϊόντων της.
Η εταιρεία έχει προθεσμία έξι μηνών για να αξιολογήσει επίσημα και να αναφέρει τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που προκαλεί η χρήση των καυσίμων και του φυσικού αερίου της από τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με το AP, αυτή την εβδομάδα η Καλιφόρνια προτίθεται επίσης να μηνύσει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για τη συμφωνία τερματισμού ενός υπεράκτιου αιολικού έργου που είχε προταθεί ανοικτά της κεντρικής ακτής της πολιτείας.
Η Καλιφόρνια έχει επενδύσει στρατηγικά στην υπεράκτια αιολική ενέργεια, λόγω του δυναμικού της να παράγει τεράστιες ποσότητες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από τους ισχυρούς, σταθερούς ανέμους στα ανοικτά των ακτών της.
Η στρατηγική της προβλέπει την ανάπτυξη 25 γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ισχύος έως το 2045, επαρκούς για την τροφοδοσία περίπου 25 εκατομμυρίων κατοικιών και την κάλυψη περίπου του 13% της ηλεκτροδότησης της πολιτείας.
Ο Ντέιβιντ Χοχσχίλντ, πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας της Καλιφόρνια, χαρακτήρισε τις τακτικές της κυβέρνησης «στρατηγικό λάθος γιγαντιαίων διαστάσεων», ιδίως από τη στιγμή που ο πόλεμος στο Ιράν έχει εκτινάξει τις τιμές των ορυκτών καυσίμων σε όλο τον κόσμο.
Δεν είναι μόνο τα αιολικά πάρκα που ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να μπλοκάρει. Ο νόμος «Big Beautiful Bill», που υπεγράφη στις 4 Ιουλίου πέρυσι, κατήργησε την έκπτωση φόρου 30% για οικιακά φωτοβολταϊκά, σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Οι ιδιοκτήτες κατοικιών που θέλουν πλέον να τοποθετήσουν ηλιακούς συλλέκτες θα πληρώνουν κατά μέσο όρο 9.000 δολάρια (7.900 ευρώ) περισσότερα σε σχέση με πριν τεθεί σε ισχύ ο νόμος, στις 31 Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με την Energy Sage (πηγή στα Αγγλικά).
Η ηλιακή ενέργεια ξεπερνά τον άνθρακα στις ΗΠΑ
Παρά τα σοβαρά πισωγυρίσματα, η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία την παραγωγή από άνθρακα στο ενεργειακό μίγμα των ΗΠΑ, τον Μάιο του 2026.
Σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember (πηγή στα Αγγλικά), η ηλιακή ενέργεια κάλυψε ποσοστό ρεκόρ 12,8% της ηλεκτροπαραγωγής στις ΗΠΑ, ενώ ο άνθρακας υποχώρησε στο 12,2%, το τέταρτο χαμηλότερο μηνιαίο μερίδιό του που έχει καταγραφεί.
«Η ηλιακή ενέργεια παρήγαγε ιστορικά υψηλό σύνολο 45,5 TWh, ξεπερνώντας την παραγωγή του Μαΐου 2025 κατά 17% και υπερβαίνοντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε σημειωθεί τον Ιούλιο πέρυσι», αναφέρει η Ember. «Το ρεκόρ αυτό θα μπορούσε να καταρριφθεί ξανά τους προσεχείς καλοκαιρινούς μήνες.»
Αν και η συνολική παραγωγή από φωτοβολταϊκά κορυφώνεται συνήθως τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, το μερίδιό της στο ενεργειακό μίγμα είναι συχνά υψηλότερο τον Απρίλιο ή τον Μάιο, όταν η ισχυρή ηλιακή παραγωγή συμπίπτει με πιο ήπια ζήτηση, πριν αυξηθούν οι ανάγκες για ψύξη το καλοκαίρι.
«Οι Αμερικανοί επιλέγουν να έχουν τον έλεγχο της ενέργειάς τους»
Πολλές εταιρείες ηλιακής ενέργειας στις ΗΠΑ δήλωσαν επίσης στο Euronews Earth ότι η ζήτηση για φωτοβολταϊκά στις στέγες συνεχίζει να αυξάνεται, παρά τα οικονομικά αντικίνητρα.
Η εταιρεία SolarTech με έδρα την Καλιφόρνια αναφέρει ότι οι πωλήσεις της το 2025 υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2024, ενώ η Exact Solar, με έδρα την Πενσιλβάνια, είδε τις πωλήσεις της να αυξάνονται κατά 20% το 2024 και κατά 60% το 2025.
Αν και οι πωλήσεις αυτές θα μπορούσαν να αποδοθούν στη βιασύνη για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πριν τεθούν σε ισχύ οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις, ο ειδικός σε θέματα ηλιακής πολιτικής και έρευνας Άαρον Νίκολς δηλώνει στο Euronews Earth ότι η Exact Solar βρίσκεται τώρα σε τροχιά να διπλασιάσει τα έσοδά της φέτος, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση 100%.
«Ακόμη και με τη σημερινή κυβέρνηση να καταργεί τα φορολογικά κίνητρα για την ηλιακή ενέργεια και να προσπαθεί να αναστήσει τον άνθρακα, περισσότεροι Αμερικανοί από ποτέ επιλέγουν να “κατέχουν” την ενέργειά τους (αντί να την “νοικιάζουν” από ελλιπώς ρυθμιζόμενες εταιρείες κοινής ωφέλειας που ανήκουν σε επενδυτές)», σημειώνει ο Νίκολς.
«Η Exact Solar έχει αναπτυχθεί τα τελευταία δύο χρόνια πιο γρήγορα από κάθε άλλη φορά στη 20ετή ιστορία της εταιρείας μας. Γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι οι Αμερικανοί θέλουν την ιδιοκτησία και τον έλεγχο που προσφέρει η ηλιακή ενέργεια.»
Η Νέα Υόρκη κάνει ένα ακόμη βήμα προς την ηλιακή μετάβαση
Τον περασμένο μήνα, οι βουλευτές της Πολιτείας ενέκριναν τον νόμο Solar Up Now New York (SUNNY), που αποσκοπεί στη νομιμοποίηση των φωτοβολταϊκών plug-in. Περίπου 30 πολιτείες έχουν ήδη νομιμοποιήσει την plug-in ηλιακή ενέργεια, η οποία είναι ήδη διαδεδομένη στην Ευρώπη, ιδίως στη Γερμανία.
Τα σετ plug-in φωτοβολταϊκών έχουν σχεδιαστεί για κατοικίες όπου τα πάνελ στη στέγη δεν είναι κατάλληλα. Απευθύνονται σε όσους ζουν σε κοινόχρηστα ή μισθωμένα καταλύματα, ή δεν τους ανήκει το σπίτι στο οποίο διαμένουν.
Το νομοσχέδιο πρέπει ακόμη να αποσταλεί και να υπογραφεί από την κυβερνήτη Κάθι Χόουκελ, η οποία έχει προθεσμία έως το τέλος του έτους για να αποφασίσει.
Σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, σχεδόν τα μισά νοικοκυριά δεν μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε φωτοβολταϊκά στις στέγες, επειδή νοικιάζουν, ζουν σε διαμερίσματα ή έχουν ακατάλληλες στέγες. Αυτό είναι ακόμη πιο εμφανές στη Νέα Υόρκη, όπου η πλειονότητα των κατοικιών βρίσκεται σε πολυκατοικίες, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση σε στέγες για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.
Ο αρθρογράφος των New York Times, Ρόμπινσον Μάγερ, υποστηρίζει ότι τα plug-in φωτοβολταϊκά έχουν τη δυνατότητα να «αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι Αμερικανοί αντιλαμβάνονται και καταναλώνουν ενέργεια», ενώ «θα “στρατολογήσουν” μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα ανθρώπων ώστε να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου τους – ιδιαίτερα τους ενοικιαστές.»
Ωστόσο, με τις κατά κεφαλήν εκπομπές του ηλεκτροπαραγωγικού τομέα να είναι 2,8 φορές υψηλότερες από τον παγκόσμιο μέσο όρο και με τη δεύτερη μεγαλύτερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, είναι σαφές ότι οι ΗΠΑ απέχουν ακόμη πολύ από την ενεργειακή μετάβαση που απαιτείται για να ανακοπεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.