Θερμοκρασίες 40°C αναμένονται τις επόμενες ημέρες σε συνήθως ψυχρότερες χώρες της ΕΕ, ενώ ειδικοί προειδοποιούν για πίεση σε νοσοκομεία και σχολεία.
Θερμοκρασίες ρεκόρ ταλαιπωρούν μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης αυτή την εβδομάδα, καθώς ο πιο πρόσφατος καύσωνας του έτους πλησιάζει στο αποκορύφωμά του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι θάνατοι από πνιγμό έχουν εκτοξευθεί στη Γαλλία, καθώς οι πολίτες σπεύδουν να δροσιστούν σε ποτάμια και κανάλια, ενώ χιλιάδες σπίτια έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς η έντονη ζέστη προκάλεσε συμβάν στο βορειοδυτικό διαμέρισμα του Φινιστέρ.
Η χώρα κατέγραψε την πιο ζεστή ημέρα της από τότε που υπάρχουν μετρήσεις την Τρίτη (23 Ιουνίου), με την εθνική μετεωρολογική υπηρεσία Météo-France να καταγράφει αποπνικτικούς 44,3°C στο Ποσσός, ενώ άλλες περιοχές σε κόκκινο συναγερμό «ψήνονταν» σε πρωτοφανείς θερμοκρασίες.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι Βρετανοί προετοιμάζονται για θερμοκρασίες έως και 38°C, ενώ η χώρα έχει ήδη βιώσει τη θερμότερη ημέρα Ιουνίου που έχει ποτέ καταγραφεί, όταν ο υδράργυρος έφτασε τους 36,1°C. Εκατοντάδες σχολεία έχουν κλείσει λόγω ανησυχιών ότι οι μαθητές δεν θα είναι ασφαλείς σε κτήρια που θυμίζουν καμίνι.
Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες αναμένεται να υποχωρήσουν ελαφρώς. Πρόκειται για μια απολύτως αναγκαία ανάσα μετά τις ημέρες με 44°C που έπληξαν τη νότια Ανδαλουσία την Τρίτη, αν και οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες θα συνεχιστούν.
Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι ο ατμοσφαιρικός θόλος που «ψήνει» τη Δυτική Ευρώπη θα μετακινηθεί σύντομα ανατολικά, προς χώρες ακόμη λιγότερο προετοιμασμένες για την έντονη ζέστη.
Ο καύσωνας στην Ευρώπη αρχίζει να μετατοπίζεται
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της WFY24 (πηγή στα Αγγλικά), οι θερμοκρασίες του Σαββατοκύριακου αναμένεται να φτάσουν τους καυτούς 40°C στη Βουδαπέστη και 39°C στην Πράγα, 15°C πάνω από τον μέσο όρο για μια ημέρα Ιουνίου.
Η Μπρατισλάβα, στη Σλοβακία, προετοιμάζεται επίσης για θερμοκρασίες έως και 39°C, δηλαδή 17°C πάνω από τον μέσο όρο, ενώ γύρω από την πεδιάδα του Δούναβη στη Βουλγαρία ο υδράργυρος θα μπορούσε να αγγίξει τους 41°C την Κυριακή (28 Ιουνίου).
Όλες αυτές οι περιοχές θα βιώσουν τροπικές νύχτες το Σαββατοκύριακο, κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C σε ένα 24ωρο.
Μπορεί η Κεντρική Ευρώπη να αντεπεξέλθει στον καύσωνα;
Ο καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη έχει προκαλέσει εκτεταμένο χάος και δεκάδες θανάτους, παρά τα χρόνια προσπαθειών των μεσογειακών χωρών να προετοιμαστούν για τέτοια ακραία φαινόμενα.
Η Ισπανία, για παράδειγμα, διαθέτει πλέον ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα κλιματικών καταφυγίων στον κόσμο, προσφέροντας στους πιο ευάλωτους πολίτες έναν χώρο για να δροσιστούν και να ενυδατωθούν.
Έχει επίσης αλλάξει τις συνθήκες εργασίας σε εξωτερικούς χώρους, ενισχύοντας την προστασία των εργαζομένων, ενώ η κουλτούρα της σιέστα προσφέρει ανάπαυλα στο θερμότερο κομμάτι της ημέρας.
Στη Γαλλία, το Παρίσι προσπαθεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας – όπου οι πόλεις παραμένουν πιο ζεστές από τις αγροτικές περιοχές – αφαιρώντας από τους δρόμους υλικά όπως το τσιμέντο και η άσφαλτος, που παγιδεύουν τη θερμότητα.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN), στο Παρίσι έχουν φυτευτεί περισσότερα από 100.000 δέντρα από το 2020, συμπεριλαμβανομένων 40.000 τον χειμώνα του 2023, προσφέροντας στους κατοίκους περισσότερη, κυριολεκτικά σωτήρια, σκιά.
Ωστόσο, μεγάλα τμήματα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης παραμένουν ανεπαρκώς θωρακισμένα απέναντι στις καυτές θερμοκρασίες, λόγω του συνήθως πιο δροσερού κλίματός τους.
«Οι προπολεμικοί πυρήνες από τοιχοποιία και τα μπλοκ από προκατασκευασμένα μπετονένια πάνελ της κομμουνιστικής εποχής στην Κεντρική Ευρώπη έχουν πολύ υψηλή θερμική μάζα, αλλά ποτέ δεν σχεδιάστηκαν ώστε να αποβάλλουν τη θερινή ζέστη», λέει στην Euronews Earth η Ιωάννα Βεργίνη, ιδρύτρια της WFY24.
«Με ελάχιστη σκίαση, περιορισμένο αερισμό και χωρίς συστήματα ψύξης, απορροφούν τη θερμότητα μέσα στην ημέρα και τη διοχετεύουν στο εσωτερικό μέχρι αργά τη νύχτα. Τα διαμερίσματα στους τελευταίους ορόφους είναι τα πιο εκτεθειμένα και αυτά τα προκατασκευασμένα μπλοκ καταγράφονται επανειλημμένα ως από τα πιο ευάλωτα στη ζέστη κτίρια κατοικιών στην περιοχή».
Τα κλιματιστικά, που μπορεί να αποδειχθούν σωτήρια στη διάρκεια θερμών περιόδων, είναι επίσης πολύ λιγότερο διαδεδομένα στην Κεντρική Ευρώπη σε σχέση με πιο ηλιόλουστες περιοχές της Μεσογείου – ακόμη και σε σύγκριση με τις ήδη χαμηλές εγκαταστάσεις σε χώρες όπως η Γαλλία.
«Για τα περισσότερα νοικοκυριά στην Κεντρική Ευρώπη, η μόνη ανακούφιση είναι να ανοίγουν το παράθυρο τη νύχτα – ακριβώς την ανακούφιση που ακυρώνει αυτό το φαινόμενο», εξηγεί η Βεργίνη.
Οι τροπικές νύχτες εμποδίζουν τους Ευρωπαίους να ξεφύγουν από τη ζέστη μετά τη δύση του ηλίου, μειώνοντας έτσι τη δυνατότητα του σώματος να ανακάμψει κατά τη διάρκεια της νύχτας.
«Οι ζεστές νύχτες αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη σε ευρωπαϊκούς καύσωνες, παράλληλα με τις μέγιστες θερμοκρασίες της ημέρας και όχι ως δευτερεύουσα αιτία, και πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ακριβώς αυτά τα συνδυαστικά φαινόμενα υψηλών θερμοκρασιών ημέρας και νύχτας είναι τα πιο επικίνδυνα», προσθέτει η Βεργίνη.
Οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης
Η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Τσεχία κινδυνεύουν πλέον να επιβαρύνουν σοβαρά τα νοσοκομεία και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, που συνήθως βλέπουν αυξημένη ζήτηση κατά τη διάρκεια έντονων θερμικών επεισοδίων.
Όπως και στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχολεία και δημόσιοι φορείς που δεν διαθέτουν υποδομές ψύξης μπορεί επίσης να αναγκαστούν να κλείσουν ή να αλλάξουν το ωράριο λειτουργίας τους.
«Οι κατασκευαστικές και αγροτικές εργασίες στις πεδιάδες του Δούναβη, καθώς και το σιδηροδρομικό δίκτυο, είναι τα συνήθη σημεία πίεσης στη λειτουργία», προειδοποιεί η Βεργίνη.
«Η ζέστη επιβάλλει περιορισμούς ταχύτητας και αυξάνει τον κίνδυνο παραμόρφωσης της σιδηροτροχιάς καθώς η θερμοκρασία των γραμμών ανεβαίνει, και αρκετοί διαχειριστές σιδηροδρομικών δικτύων στην Κεντρική Ευρώπη έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα για τη ζέστη κατά τη διάρκεια αυτού του επεισοδίου».