Το υπουργείο Οικονομικών επικαιροποιεί τη λίστα μη συνεργάσιμων δικαιοδοσιών: αφαιρεί το Γιβραλτάρ, προσθέτει τη Ρωσία σύμφωνα με την ΕΕ.
Η υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε το Σάββατο στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Ισπανίας (PDF_)_ επιβεβαιώνει κάτι που συζητιόταν εδώ και χρόνια: το Γιβραλτάρ παύει να θεωρείται φορολογικός παράδεισος για την Ισπανία, μαζί με τα Μπαρμπάντος, τον άγιο Δομίνικο, τη Σαμόα, τις Σεϋχέλλες και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η απόφαση στηρίζεται σε τεχνικά κριτήρια, όχι σε διπλωματικές κινήσεις. Ο Βράχος υπέγραψε μια διμερή συμφωνία φορολογικής συνεργασίας με την Ισπανία το 2019, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Μάρτιο του 2021, και η εφαρμογή της έχει ελεγχθεί με ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Το υπουργείο Οικονομικών υπογραμμίζει ότι το Γιβραλτάρ συμμετέχει στο Παγκόσμιο Φόρουμ Διαφάνειας και Ανταλλαγής Πληροφοριών για Φορολογικούς Σκοπούς και ότι δεν διατηρεί πλέον καθεστώς χαμηλής ή μηδενικής φορολόγησης σύμφωνα με τα κριτήρια του ΟΟΣΑ. Επιπλέον, η επικράτεια συμμετέχει στο ενιαίο πλαίσιο BEPS και έχει επικυρώσει τον Πυλώνα ΙΙ, τη συμφωνία του ΟΟΣΑ που θεσπίζει ελάχιστο παγκόσμιο φόρο 15 % για τις πολυεθνικές.
Η αποχώρηση του Γιβραλτάρ δεν αποτελεί κίνηση διπλωματικής ευγένειας: είναι η τεχνική πιστοποίηση ότι συμμορφώνεται με τους διεθνείς φορολογικούς κανόνες, κάτι που επί 35 χρόνια δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί. Ο πρωθυπουργός του Γιβραλτάρ, Φάμπιαν Πικάρντο, υποδέχθηκε την απόφαση με ανακούφιση: έκανε λόγο για «μια ιστορική αδικία άνω των 30 ετών» και είπε ότι ήταν κάτι που «θα έπρεπε να έχει συμβεί εδώ και πολύ καιρό».
Το μέτρο έχει και άμεση ευρωπαϊκή διάσταση. Η συμφωνία που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2026 προβλέπει, μεταξύ άλλων, δεσμεύσεις για δίκαιη φορολογία και πρότυπα κατά της φοροδιαφυγής ευθυγραμμισμένα με τα κριτήρια του ΟΟΣΑ, κάτι που ζητούσαν εδώ και χρόνια οι επικριτές. Η έξοδος του Γιβραλτάρ από τον ισπανικό κατάλογο έρχεται ακριβώς τη στιγμή που το ρυθμιστικό πλαίσιο μεταξύ του Βράχου, της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου αρχίζει να αποκτά οριστική μορφή μετά το Brexit.
Ωστόσο, η απόφαση δεν μένει χωρίς αντιδράσεις. Οργανώσεις όπως το Tax Justice Network κατατάσσουν το Γιβραλτάρ στην 37η θέση της λίστας τους με τους εταιρικούς φορολογικούς παραδείσους και εκτιμούν ότι η επικράτεια προκαλεί απώλεια εσόδων 7,354 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για άλλες χώρες. Ειδικοί στο διεθνές φορολογικό δίκαιο επισημαίνουν ότι οι επίσημες λίστες μετρούν μόνο την τυπική ανταλλαγή πληροφοριών και όχι τις πραγματικές φορολογικές πρακτικές.
Η Ρωσία μπαίνει στη λίστα με περιορισμένο αντίκτυπο
Στο άλλο άκρο αυτής της επικαιροποίησης, η Ρωσία εντάσσεται για πρώτη φορά στον ισπανικό κατάλογο μη συνεργάσιμων δικαιοδοσιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση την είχε ήδη συμπεριλάβει στη δική της μαύρη λίστα τον Φεβρουάριο του 2023, λόγω της έλλειψης συνεργασίας σε φορολογικά ζητήματα με την Ένωση. Η Ισπανία ακολουθεί τώρα την ίδια γραμμή, διαπιστώνοντας την ύπαρξη φορολογικού καθεστώτος που θεωρείται επιζήμιο σύμφωνα με τα διεθνή κριτήρια.
Στην πράξη, ο άμεσος οικονομικός αντίκτυπος αυτού του μέτρου είναι περιορισμένος. Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία έχουν ήδη περιορίσει σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές ροές μεταξύ Ισπανίας και Ρωσίας, οπότε η ένταξη στη λίστα προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο ελέγχου σε εμπορικές σχέσεις που είναι ήδη πολύ περιορισμένες.
Η ένταξη αυξάνει την πίεση στα ρωσικά κεφάλαια στην Ισπανία και δυσκολεύει τις συναλλαγές με ρωσικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων όσων ανήκουν σε ισπανικές εταιρείες που εξακολουθούν να διατηρούν κάποιο εμπορικό δεσμό με τη Μόσχα.