Ποια είναι τα «καταστροφικά» φυτοφάρμακα που οδηγούν την υπουργό Περιβάλλοντος σε παραίτηση

Η υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της Γαλλίας επιχείρησε να παραιτηθεί, αφού οι βουλευτές ενέκριναν νομοσχέδιο που επιτρέπει την επαναφορά φυτοφαρμάκων επιβλαβών για τις μέλισσες στη χρήση.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Σε αντίθεση με τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί απέναντί μου, η κυβέρνηση εμπόδισε κάθε συζήτηση για την απόσυρση αυτού του μέτρου», ανέφερε η Monique Barbut σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο LinkedIn.

Η ίδια έκανε λόγο για «μια περιβαλλοντική οπισθοχώρηση παραπάνω», ωστόσο ο πρόεδρος Μακρόν δεν έκανε δεκτή την παραίτησή της και «τη διαβεβαίωσε για τη στήριξή του», όπως ανέφερε το γραφείο της στο πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Η Barbut – πρώην εκτελεστική γραμματέας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης – θα παραμείνει στη θέση της λόγω της «επείγουσας ανάγκης αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής», πρόσθεσε η ομάδα της.

Ποια είναι τα δύο φυτοφάρμακα που οδήγησαν τη Monique Barbut να επιχειρήσει να παραιτηθεί και πόσο επικίνδυνα είναι;

Ακεταμιπρίδη και φλουπυραδιφουρόνη: «καταστροφικά» φυτοφάρμακα

Το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε ένα αμφιλεγόμενο αγροτικό νομοσχέδιο που επαναφέρει δύο φυτοφάρμακα, τα οποία, σύμφωνα με τους επικριτές τους, βλάπτουν τις μέλισσες.

Η νομοθεσία δίνει στον γαλλικό οργανισμό υγείας και ασφάλειας Anses την αρμοδιότητα να εγκρίνει υπό προϋποθέσεις τη χρήση της ακεταμιπρίδης και της φλουπυραδιφουρόνης. Τα φυτοφάρμακα επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως τα επιμέρους κράτη μπορούν να περιορίζουν τη χρήση τους.

Οι υποστηρικτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι οι Γάλλοι καλλιεργητές ζαχαρότευτλων, μήλων και φουντουκιών χρειάζονται τα εντομοκτόνα – που είναι απαγορευμένα στη Γαλλία από το 2018 και το 2019 αντίστοιχα – για να μπορέσουν να ανταγωνιστούν τους Ευρωπαίους ομολόγους τους.

Ερευνητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η ακεταμιπρίδη μπορεί να δηλητηριάσει τις μέλισσες, επηρεάζοντας την ικανότητα αναζήτησης τροφής και τη μνήμη τους, ενώ μελέτη του 2024 έδειξε ότι η φλουπυραδιφουρόνη θα μπορούσε να είναι θανατηφόρα για ορισμένα είδη μελισσών.

«Το 2016, η Γαλλία επέλεξε να απαγορεύσει την ακεταμιπρίδη στο όνομα της αρχής της προφύλαξης, βάσει των τότε διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων», σημείωσε η Barbut. «Δέκα χρόνια αργότερα, αντί να καμφθούν οι ανησυχίες, οι επιστημονικές μελέτες συνεχίζουν να εγείρουν αμφιβολίες για τις επιπτώσεις της στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον».

Το ευρωπαϊκό δίκτυο Pesticide Action Network Europe εδώ και χρόνια εκστρατεύει υπέρ της απαγόρευσης της ακεταμιπρίδης, όχι μόνο λόγω των επιπτώσεών της στις μέλισσες αλλά και στον άνθρωπο: «Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα νεονικοτινοειδή, όπως η ακεταμιπρίδη, μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνιση καρκίνου του μαστού, εξαιτίας των ενδοκρινικών διαταραχών που προκαλούν, και ενδέχεται να οδηγήσουν σε υπογονιμότητα. Μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον εγκέφαλό μας. Τα νεονικοτινοειδή διαπερνούν τον πλακούντα και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, θέτοντας σε κίνδυνο τα αγέννητα παιδιά.

«Η ακεταμιπρίδη έχει ανιχνευθεί σε ομφάλιους λώρους, στο μητρικό γάλα και ακόμη και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό παιδιών. Έχει αποδειχθεί ότι συσσωρεύεται σε υψηλά επίπεδα στον εγκέφαλο εμβρύων ποντικών όταν εκτίθεται η μητέρα».

Η φλουπυραδιφουρόνη εγκρίθηκε το 2015. «Παρουσιάστηκε από την εταιρεία Bayer ως εναλλακτική λύση στα άλλα, πιο τοξικά για τις μέλισσες νεονικοτινοειδή. Αποδεικνύεται όμως ότι πρόκειται για παλιό κρασί σε καινούριο μπουκάλι, καθώς στην πραγματικότητα μπορεί να θεωρηθεί απλώς ακόμη ένα νεονικοτινοειδές», σύμφωνα με το Pesticide Action Network Europe.

Πώς εγκρίθηκαν η ακεταμιπρίδη και η φλουπυραδιφουρόνη στο γαλλικό κοινοβούλιο;

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε αφού το Συνταγματικό Συμβούλιο, το ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας, ακύρωσε πέρυσι μια διάταξη άλλου νομοσχεδίου που επιχειρούσε να επανεισαγάγει την ακεταμιπρίδη, κρίνοντας ότι εγκυμονεί κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, έπειτα από τη συλλογή άνω των δύο εκατομμυρίων υπογραφών κατά του μέτρου.

Οι περισσότεροι βουλευτές της Αριστεράς στην Εθνοσυνέλευση ψήφισαν κατά της επαναφοράς των δύο φυτοφαρμάκων, αλλά η στήριξη της άκρας δεξιάς και πολλών κεντρώων βουλευτών εξασφάλισε την έγκρισή της. Η Αριστερά έχει δηλώσει ότι θα προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο, εάν η Γερουσία εγκρίνει το μέτρο.

Η Αριστερά αναμένεται να παραπέμψει την υπόθεση στο Συνταγματικό Συμβούλιο, ενώ ο βουλευτής των Πρασίνων Daniel Salmon κατήγγειλε «μια απερίσκεπτη και καταστροφική φυγή προς τα εμπρός, με εφησυχαστικά μέτρα που αρνούνται τα επιστημονικά δεδομένα».

Από την πλευρά του, ο κεντρώος γερουσιαστής Franck Ménonville χαρακτήρισε το κείμενο απάντηση «στην υποκρισία του να παράγουμε λιγότερο στη Γαλλία, προκειμένου να εισάγουμε ολοένα και περισσότερα προϊόντα που δεν συμμορφώνονται με τα δικά μας πρότυπα».

«Η κυβέρνηση και οι σύμμαχοί της ποδοπατούν την επιστήμη, την υγεία, το περιβάλλον και τη βούληση του λαού», δήλωσε η Greenpeace μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου από την Εθνοσυνέλευση.

Ο Henri Clement, από την Ένωση Γάλλων Μελισσοκόμων, δήλωσε στο περιφερειακό μέσο Ici Gard Lozere ότι το μέτρο είναι «απολύτως καταστροφικό».

Η υπουργός Γεωργίας Annie Genevard υπερασπίστηκε το νομοσχέδιο, υποστηρίζοντας ότι είναι αναγκαίο για να αντιμετωπιστεί η δυσαρέσκεια των αγροτών μετά τις κινητοποιήσεις του χειμώνα. Τόνισε ότι οι υγειονομικές αρχές θα εγκρίνουν τη χρήση των φυτοφαρμάκων μόνο σε ορισμένες περιοχές και για περιορισμένα χρονικά διαστήματα «υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει επίπτωση στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον, ότι υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης» και «ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση».