Διαφήμιση

Η βροχή μεταφέρει περισσότερους ρύπους απ’ όσους γνωρίζαμε: Ο «χαμένος κρίκος» του κύκλου του άνθρακα

Το CSIC βρίσκεται επικεφαλής αυτής της έρευνας
Το CSIC είναι επικεφαλής αυτής της έρευνας -  Πνευματικά Δικαιώματα  CSIC
Πνευματικά Δικαιώματα CSIC
Από Cristian Caraballo
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Μοιραστείτε το Close Button

Μια ανασκόπηση με επικεφαλής την ερευνήτρια του Idaea-CSIC Άνα Μ. Γιανιέθ-Σερράνο δείχνει ότι το νερό της βροχής μεταφέρει πτητικές οργανικές ενώσεις που χρησιμοποιούν οι μικροοργανισμοί του εδάφους

Όταν βρέχει, το νερό φτάνει στο έδαφος μεταφέροντας πτητικές οργανικές ενώσεις, δηλαδή μόρια που εξατμίζονται τόσο εύκολα ώστε μέχρι σήμερα θεωρούνταν ότι δύσκολα μπορούσαν να παραμένουν διαλυμένα στις σταγόνες της βροχής. Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση, η εκτενέστερη μέχρι σήμερα για το συγκεκριμένο θέμα, με επικεφαλής την ερευνήτρια του IDAEA-CSIC, Άνα Μ. Γιάνιες-Σεράνο, δείχνει ότι οι ενώσεις αυτές εντοπίζονται στη βροχή πολύ συχνότερα απ’ όσο πιστευόταν.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Εδώ και δεκαετίες, η χημική σύσταση της βροχής συνδεόταν κυρίως με τα θειικά και τα νιτρικά ιόντα, καθώς και με το αμμώνιο, δηλαδή τις ανόργανες ενώσεις που συμβάλλουν στον σχηματισμό της όξινης βροχής. Οι εκπομπές τους υπόκεινται σε εθνικούς και ευρωπαϊκούς κανονισμούς και έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια χάρη στα μέτρα περιορισμού της ρύπανσης. Για τις οργανικές ενώσεις, ωστόσο, η επιστημονική γνώση παραμένει περιορισμένη. «Γνωρίζουμε πρακτικά ελάχιστα γι’ αυτές», παραδέχεται η ερευνήτρια.

Πτητικές οργανικές ενώσεις πέρα από την όξινη βροχή

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs) είναι χημικές ενώσεις με βάση τον άνθρακα. Εκπέμπονται τόσο από φυσικές πηγές, όπως τα φυτά και οι μικροοργανισμοί, όσο και από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η κυκλοφορία των οχημάτων, η βιομηχανία και οι πυρκαγιές.

Η παρουσία τους στο νερό της βροχής αμφισβητεί την αντίληψη ότι, λόγω της υψηλής πτητικότητάς τους, παραμένουν αποκλειστικά στην ατμόσφαιρα και μετακινούνται μακριά από τις πηγές εκπομπής τους.

Ωστόσο, η βροχή δεν αποτελείται από καθαρό νερό. Καθώς σχηματίζονται και πέφτουν οι σταγόνες, αλληλεπιδρούν με σωματίδια, μέταλλα και άλλες ουσίες της ατμόσφαιρας, οι οποίες μπορούν να μεταβάλουν τη διαλυτότητα των αερίων και να επιτρέψουν ακόμη και σε ενώσεις με πολύ μικρή διαλυτότητα να μεταφερθούν στο έδαφος μέσω της βροχής.

Και το ποσοστό των άγνωστων συστατικών δεν είναι αμελητέο: σχεδόν το 50% της οργανικής ύλης που είναι διαλυμένη στο νερό της βροχής παραμένει ακόμη αχαρακτήριστο. Η Γιάνιες-Σεράνο εκτιμά ότι ένα σημαντικό μέρος αυτής της ύλης ενδέχεται να αποτελείται από πτητικές οργανικές ενώσεις. Στον Αμαζόνιο, μάλιστα, έχει ήδη παρατηρηθεί ότι το οξικό και το μυρμηκικό οξύ, τα οποία εκπέμπονται από τη βλάστηση, αποτελούν βασικούς παράγοντες που καθορίζουν την οξύτητα της βροχής.

Ακόμη και αν η βροχή απομακρύνει από την ατμόσφαιρα μόλις το 13,3% των εκπεμπόμενων πτητικών οργανικών ενώσεων, όπως εκτιμάται σε σχετικές μελέτες, η σημασία τους δεν είναι αμελητέα. Πρόκειται για ενώσεις με υψηλή βιολογική δραστικότητα, τις οποίες οι μικροοργανισμοί του εδάφους μπορούν να αξιοποιήσουν εύκολα. Από εκεί προκύπτει και το συμπέρασμα της ερευνήτριας: «Ο κύκλος κλείνει». Οι ενώσεις αυτές επιστρέφουν στη Γη μέσω της βροχής και στη συνέχεια υφίστανται χημικούς μετασχηματισμούς.

Τι αλλάζει για το έδαφος, τα φυτά και τις πόλεις

Ο άνθρακας που μεταφέρεται μέσω αυτών των ενώσεων μπορεί να αποτελέσει πηγή τροφής για βακτήρια και άλλους μικροοργανισμούς που ζουν στο έδαφος, στη βλάστηση και στους ωκεανούς. Στα φυτά, οι πτητικές οργανικές ενώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες καταπόνησης ή να επηρεάσουν τη χημεία της επιφάνειας των φύλλων.

Παράλληλα, μεταβάλλουν την οξύτητα της βροχής, επηρεάζοντας τη ρυθμιστική ικανότητα του εδάφους, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι ρύποι μεταφέρονται και απομακρύνονται από την ατμόσφαιρα.

Για τη Γιάνιες-Σεράνο, οι πτητικές οργανικές ενώσεις που μεταφέρονται με τη βροχή αποτελούν «τον χαμένο κρίκο του κύκλου του άνθρακα». Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζει ότι θα πρέπει να ενσωματωθούν στα κλιματικά μοντέλα. Η προσέγγιση αυτή, όπως επισημαίνει, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται τομείς όπως η διαχείριση των υδάτινων πόρων και ο αστικός σχεδιασμός.

Ειδικά στις πόλεις, οι ρύποι και οι χημικές ενώσεις που μεταφέρονται μαζί με τις πτητικές οργανικές ενώσεις ενδέχεται να απειλήσουν την ποιότητα του νερού που χρησιμοποιείται για πόση, άρδευση ή υδροπονικές καλλιέργειες.

Ιδιαίτερα κρίσιμο θεωρείται το πρώτο στάδιο μιας βροχόπτωσης, γνωστό ως «first flush» ή πρώτο ξέπλυμα. Κατά τα πρώτα δύο χιλιοστά βροχής μπορεί να μεταφερθεί από το 40% έως το 80% του συνολικού χημικού φορτίου ολόκληρου του επεισοδίου βροχόπτωσης.

Ένας ειδικός δειγματολήπτης για τη μέτρηση ολόκληρου του μείγματος

Πρόκειται για ένα επιστημονικό πεδίο στο οποίο δραστηριοποιούνται ελάχιστες ερευνητικές ομάδες παγκοσμίως, με την ομάδα της Γιάνιες-Σεράνο να ξεχωρίζει για τη μεθοδολογία που αναπτύσσει.

Οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται στη μέτρηση μίας συγκεκριμένης ένωσης. Η ερευνητική ομάδα, αντίθετα, επιδιώκει να αναλύσει το σύνολο των πτητικών οργανικών ενώσεων και των προϊόντων του χημικού μετασχηματισμού τους, διερευνώντας παράλληλα πώς αλληλεπιδρούν τα μέταλλα, η οργανική ύλη, τα σωματίδια και οι μικροοργανισμοί κατά τη διάρκεια μιας βροχόπτωσης.

Για τον σκοπό αυτό, όμως, δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμη εμπορική τεχνολογία που να καλύπτει τις ανάγκες της έρευνας. Οι συμβατικοί δειγματολήπτες κατασκευάζονται συχνά από πλαστικό, το οποίο μπορεί να απελευθερώνει ουσίες και να αλλοιώνει τη σύσταση των δειγμάτων. Επιπλέον, δεν αποτρέπουν πάντα τη δράση των βακτηρίων, τα οποία μπορούν να διασπάσουν τις ενώσεις πριν αυτές αναλυθούν.

Έτσι, η ομάδα αναπτύσσει έναν αυτόματο, διαδοχικό δειγματολήπτη, κατασκευασμένο από χημικά αδρανή υλικά, όπως γυαλί, τεφλόν και ανοξείδωτο ατσάλι. Η συσκευή θα συλλέγει τη βροχή σε διαδοχικούς σωλήνες, ανάλογα με τον όγκο της, σε ποσότητες των 50 ή 100 χιλιοστόλιτρων, και θα την καταψύχει αμέσως, ώστε να περιορίζεται η βακτηριακή δραστηριότητα και να διατηρείται αναλλοίωτη η χημική της σύσταση.

Η ερευνητική ομάδα ελπίζει ότι θα ολοκληρώσει σύντομα την ανάπτυξη της συσκευής, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο ολοκληρωμένες μελέτες σχετικά με τη χημική σύσταση της βροχής και τον ρόλο της στον κύκλο του άνθρακα.

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις

Η Πορτογαλία σε συναγερμό λόγω της κακοκαιρίας Charles: Σχολεία και δημόσιες υπηρεσίες κλειστά

Η βροχή μεταφέρει περισσότερους ρύπους απ’ όσους γνωρίζαμε: Ο «χαμένος κρίκος» του κύκλου του άνθρακα

EEA: Βραβευμένες φωτογραφίες δείχνουν τον αντίκτυπο και την αντοχή της φύσης