Η Μιάτα Φανμπούλε περιγράφεται ως «ριζοσπάστρια οικονομολόγος» που μιλά ανοιχτά για την κλιματική κρίση: θα τερματίσει τις διαμάχες για τη Βόρεια Θάλασσα;
Οι ανησυχίες ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα υπαναχωρήσει από τη δέσμευσή του για σταδιακή κατάργηση της εξόρυξης στη Βόρεια Θάλασσα έχουν επανέλθει στο προσκήνιο, μετά τον διορισμό του πρωθυπουργού Άντι Μπέρνχαμ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πέρσι, υπό την κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ, το βρετανικό Υπουργείο Ενεργειακής Ασφάλειας και Μηδενικών Εκπομπών (DESNZ) έβαλε τέλος στη χορήγηση αδειών εξορυκτικής έρευνας στη Βόρεια Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες εξόρυξης δεν μπορούν να λάβουν άδεια για αναζήτηση νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου σε μέχρι σήμερα ανεξερεύνητες περιοχές, χωρίς όμως να απαγορεύονται τα υφιστάμενα έργα.
Θα εγκρίνει ο Άντι Μπέρνχαμ νέες γεωτρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα;
Προτού ακόμη ο Μπέρνχαμ ορκιστεί, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ετοιμαζόταν να ανακοινώσει σχέδια για νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το μεγαλύτερο μέρος της σεναριολογίας αφορά δύο μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου ανοιχτά της Σκωτίας (Rose bank και Jackdaw), τα οποία είχαν εγκριθεί για εκμετάλλευση το 2022 και το 2023 από την προηγούμενη συντηρητική κυβέρνηση, αλλά ακυρώθηκαν το 2025 μετά από δικαστική προσφυγή.
Στις αρχές της εβδομάδας, ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social για να δηλώσει ότι συζήτησε για το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας με τον Μπέρνχαμ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ασκήσει σταθερά κριτική στην απαγόρευση νέων αδειών έρευνας στο Ηνωμένο Βασίλειο, καλώντας παλαιότερα τον Στάρμερ να «drill baby, drill».
Ωστόσο, η Λούσι Πάουελ, αναπληρώτρια ηγέτις των Εργατικών, καθησύχασε τις ανησυχίες των περιβαλλοντικών οργανώσεων, επιβεβαιώνοντας ότι ο Μπέρνχαμ θα τηρήσει το προεκλογικό πρόγραμμα του κόμματος.
«Έχουμε ξεκαθαρίσει, με τις συνδέσεις (tiebacks) και άλλα μέτρα, ότι θέλουμε το αέριο και το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας να συνεχίσουν να ευημερούν, να συνεχίσουν να συμβάλλουν σε αυτό το ενεργειακό μίγμα, αλλά είμαστε αποφασισμένοι στην αποστολή μας: η ενεργειακή ασφάλεια και οι χαμηλότεροι λογαριασμοί θα επιτευχθούν μόνο αν σταματήσουμε να βασιζόμαστε στα ορυκτά καύσιμα και παράλληλα αναπτύξουμε τη φθηνότερη, ανανεώσιμη ενέργεια του μέλλοντος», δήλωσε.
Ο όρος tiebacks αφορά την παραγωγή σε περιοχές κοντά σε ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τέτοιες συμφωνίες θα επέτρεπαν τη διεξαγωγή νέων γεωτρήσεων χωρίς να παραβιάζεται, τυπικά, το προεκλογικό πρόγραμμα.
Ωστόσο, μετά τον ευρύ ανασχηματισμό του υπουργικού συμβουλίου, φαίνεται πως το μέλλον της Βόρειας Θάλασσας βρίσκεται πλέον στα χέρια της νέας Βρετανίδας υπουργού Ενέργειας, της Μιάτα Φανμπούλε.
Ποια είναι η Μιάτα Φανμπούλε;
Η βρετανική εφημερίδα The Guardian την έχει χαρακτηρίσει «ριζοσπάστρια οικονομολόγο» που μιλά ανοιχτά για την κλιματική κρίση. Η Φανμπούλε εξελέγη βουλεύτρια για την εκλογική περιφέρεια Πέκαμ του Λονδίνου τον Ιούλιο του 2024.
Σπούδασε φιλοσοφία, πολιτική και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και απέκτησε διδακτορικό στην οικονομική ανάπτυξη από το London School of Economics.
Από το 2017 έως το 2023, η Φανμπούλε ήταν διευθύνουσα σύμβουλος του think tank οικονομικής πολιτικής New Economics Foundation, το οποίο στο παρελθόν έχει ζητήσει τον πλήρη τερματισμό των νέων γεωτρήσεων στη λεκάνη.
Ο οργανισμός εισήγαγε επίσης τον όρο «Green New Deal» για ένα σύνολο πολιτικών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, της κλιματικής υποβάθμισης και της ανόδου των λογαριασμών ενέργειας.
Πηγές κοντά στη Φανμπούλε δηλώνουν στην Guardian ότι διαθέτει τις δεξιότητες και την ευστροφία για να αμφισβητήσει τον μύθο σύμφωνα με τον οποίο η εντατικοποίηση της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων θα φέρει ενεργειακή ανεξαρτησία στο Ηνωμένο Βασίλειο και θα μειώσει τους λογαριασμούς των πολιτών.
Ήδη δέχεται πιέσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις να «κρατήσει τη γραμμή απέναντι στην επιζήμια επέκταση των ορυκτών καυσίμων».
Το Euronews Earth ζήτησε από το DESNZ να διευκρινίσει αν υπάρχουν σχέδια για έγκριση νέων αδειών γεωτρήσεων και αν οι συνδέσεις (tiebacks) θα χρησιμοποιηθούν για να παρακαμφθεί το πρόγραμμα των Εργατικών.
Εκπρόσωπος της κυβέρνησης δεν απάντησε ευθέως στο ερώτημα, δηλώνοντας: «Η Βόρεια Θάλασσα παραμένει ένα ζωτικής σημασίας εθνικό περιουσιακό στοιχείο, που στηρίζει τις θέσεις εργασίας, την ανάπτυξη και την ενεργειακή ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου.
Είναι σαφές ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό μας σύστημα για τις επόμενες δεκαετίες, μαζί με τις ανανεώσιμες πηγές, την πυρηνική ενέργεια και άλλες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών. Η προτεραιότητά μας είναι να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα και να εγγυηθούμε ότι η Βόρεια Θάλασσα θα συνεχίσει να συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου».
Θα μειώσουν οι γεωτρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα τους λογαριασμούς ενέργειας;
Ένα μεγάλο μέρος της υποστήριξης προς τις γεωτρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα οφείλεται στην εσφαλμένη αντίληψη ότι θα μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας, εν μέσω της εκτίναξης του κόστους πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Μια ανάλυση του 2026 από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (πηγή στα Αγγλικά) διαπίστωσε ότι ένα Ηνωμένο Βασίλειο που θα τροφοδοτείται πλήρως από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσε να εξοικονομεί για τα νοικοκυριά έως και 441 λίρες (περίπου 517 ευρώ) τον χρόνο στους λογαριασμούς ενέργειας.
Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι η μέγιστη δυνατή εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Βόρεια Θάλασσα θα δημιουργούσε εξοικονόμηση για τα νοικοκυριά μόλις 16 (£) έως 82 (£) λιρών (19 έως 95 ευρώ) τον χρόνο, προσθέτοντας ότι αυτό θα προϋπέθετε τη διανομή των φορολογικών εσόδων στα νοικοκυριά για να αντισταθμιστούν οι λογαριασμοί τους.
Ο δρ Ανουπάμ Σεν, συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι το επιχείρημα υπέρ της «στράγγισης» της Βόρειας Θάλασσας ώστε το Ηνωμένο Βασίλειο να γίνει πιο ενεργειακά ασφαλές και να μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας είναι «καθαρή φαντασία».
«Δείχνουμε ότι, ανεξάρτητα από τον εναπομείναντα χρόνο ζωής των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βόρειας Θάλασσας, μια προσέγγιση τύπου “drill baby, drill” στην εξόρυξη θα κόστιζε στην πραγματικότητα περισσότερα χρήματα στα νοικοκυριά σε σχέση με τη συνέχιση της πορείας μας προς την καθαρή ενέργεια».
Για να προσφέρουν ουσιαστική εξοικονόμηση οι ανανεώσιμες πηγές, η συν-συγγραφέας Κασάνδρα Έτερ-Βέντσελ τόνισε ότι απαιτείται «αρχική επένδυση» για τον εξηλεκτρισμό ενός νοικοκυριού, όπως η αγορά και εγκατάσταση αντλίας θερμότητας.
Η ανάλυση βασίζεται στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιανουαρίου 2026, πριν από τις διακυμάνσεις που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αυτές οι τιμές είναι αντιπροσωπευτικές ρεαλιστικών μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπέδων.
Οι ερευνητές προσθέτουν ότι οι εξοικονομήσεις από την καθαρή ενέργεια θα επαναλαμβάνονται ετησίως επ’ αόριστον, ενώ το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Βόρειας Θάλασσας είναι πεπερασμένοι πόροι, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι κινδυνεύουν να εξαντληθούν περίπου έως το 2040.
Πολλοί ειδικοί έχουν επίσης επισημάνει ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου καθορίζονται από τις παγκόσμιες αγορές και δεν προσφέρονται με έκπτωση στους Βρετανούς καταναλωτές, ενώ το φυσικό αέριο που εξάγεται από τα βρετανικά ύδατα μπορεί να εξαχθεί στον υψηλότερο πλειοδότη – κάτι που σημαίνει ότι η αύξηση της εγχώριας παραγωγής δεν θα μειώσει σημαντικά το κόστος.