Τραμπ: Οι ΗΠΑ επαναβεβαιώνουν την κυριαρχία του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επαναβεβαίωσε τη στήριξη της χώρας του στην κυριαρχία του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα, χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε εναλλακτική πορεία για την επίλυση αυτής της μακροχρόνιας διαμάχης ως «μη αποδεκτή».

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο Τραμπ απηύθυνε μήνυμα προς τον Μαροκινό μονάρχη, βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄, στο οποίο επιβεβαίωνε τη σταθερή και δημόσια θέση της Ουάσινγκτον σχετικά με την αναγνώριση της κυριαρχίας του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα και τη στήριξή της στην πρόταση αυτονομίας που έχει καταθέσει το Μαρόκο, θεωρώντας ότι αποτελεί «τη σοβαρή, ρεαλιστική και μοναδική λύση ικανή να τερματίσει τη διαμάχη δίκαια και οριστικά».

Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε στο μήνυμά του ότι η διατήρηση του υφιστάμενου αδιεξόδου χωρίς διευθέτηση είναι «μη αποδεκτή», επισημαίνοντας ότι η επίτευξη αυτής της λύσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε «ευημερία και ενίσχυση της ολοκλήρωσης μεταξύ των χωρών της αφρικανικής ηπείρου». Επέμεινε στην ανάγκη άμεσου τερματισμού της διαμάχης, υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να στηρίζουν τις προσπάθειες που αποσκοπούν στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Η απαρχή αυτής της μεταστροφής στην πορεία των σχέσεων Μαρόκου–ΗΠΑ ανάγεται στον Δεκέμβριο του 2020, όταν ο Τραμπ, στις τελευταίες εβδομάδες της πρώτης του θητείας, εξέδωσε επίσημη δήλωση με την οποία αναγνώριζε την κυριαρχία του Μαρόκου επί της Δυτικής Σαχάρας. Η αναγνώριση αυτή εντάχθηκε σε συμφωνία βάσει της οποίας το Μαρόκο αποδέχθηκε την εξομάλυνση των σχέσεών του με το Ισραήλ, με αποτέλεσμα το Ραμπάτ να προστεθεί στις χώρες που έχουν υπογράψει τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Πέρα από τη διπλωματική του στάση, ο Λευκός Οίκος ανέδειξε τον ρόλο που διαδραματίζει το Μαρόκο στην ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας, χαρακτηρίζοντας το βασίλειο εταίρο στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και στην αντιμετώπιση διεθνών προκλήσεων ασφαλείας. Ο Τραμπ εξήρε επίσης αυτό που περιέγραψε ως «σοφή ηγεσία» του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄ στην προώθηση της περιφερειακής ειρήνης, τονίζοντας ότι η δέσμευση του Ραμπάτ στην καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και στην προστασία της ασφάλειας Αμερικανών και Μαροκινών αναδεικνύει το βάθος της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την επέκταση της επιχειρησιακής συνεργασίας των δύο χωρών στη βορειοδυτική Αφρική, επισημαίνοντας ότι Ουάσινγκτον και Ραμπάτ θα εργαστούν από κοινού για την ενίσχυση της ασφάλειας στην περιοχή του Σαχέλ.

Οι ρίζες της σύγκρουσης

Ο φάκελος της Δυτικής Σαχάρας, μιας περιοχής πλούσιας σε φυσικούς πόρους όπως ο φώσφορος και η αλιεία, παραμένει μία από τις πιο περίπλοκες υποθέσεις στη διπλωματική σκηνή της βόρειας Αφρικής και μία από τις βασικές αιτίες της ιστορικής αντιπαράθεσης με τη γειτονική Αλγερία, τον επίσημο υποστηρικτή του Μετώπου Πολισάριο που τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας της πρώην ισπανικής αποικίας. Από τη μία πλευρά, το Μαρόκο προωθεί το σχέδιό του για ευρεία αυτονομία της περιοχής υπό την κυριαρχία του Ραμπάτ, ενώ από την άλλη, το Μέτωπο Πολισάριο επιμένει στην πραγματοποίηση δημοψηφίσματος μέσω του οποίου οι κάτοικοι της περιοχής θα αποφασίσουν για το μέλλον τους.

Οι ρίζες της αντιπαράθεσης για τη Δυτική Σαχάρα χρονολογούνται από το 1975, όταν η Ισπανία τερμάτισε την κατοχή της περιοχής που ήταν τότε γνωστή ως «Ισπανική Σαχάρα», έπειτα από περισσότερες από εννέα δεκαετίες ελέγχου (1884-1975). Μετά την αποχώρηση των δυνάμεων της Μαδρίτης, οι εντάσεις κλιμακώθηκαν και εξελίχθηκαν σε ένοπλη σύγκρουση ανάμεσα στο Μαρόκο και το Μέτωπο Πολισάριο, πριν από την επίτευξη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός το 1991 υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Το Ραμπάτ θεωρεί τη Δυτική Σαχάρα τμήμα της εθνικής του επικράτειας, επικαλούμενο ιστορικούς δεσμούς με την περιοχή, ανάμεσά τους τους όρκους πίστης που συνέδεαν τους σεΐχηδες των σαχαριανών φυλών με τον αλαουίτικο θρόνο. Αντίθετα, η Αλγερία στηρίζει το Μέτωπο Πολισάριο, το οποίο το 1976 ανακοίνωσε την ίδρυση της «Σαχαραουί Δημοκρατίας», υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα συνδέεται με την αρχή της αυτοδιάθεσης και την ολοκλήρωση αυτού που περιγράφει ως αποικιοκρατική περίοδο.

Πέρυσι, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από την Πράσινη Πορεία του 1975, στην οποία συμμετείχαν περίπου 350.000 Μαροκινοί πολίτες σε πορεία από την Αγκαντίρ προς το νότιο τμήμα της Σαχάρας που τελούσε τότε υπό ισπανικό έλεγχο, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε απόφαση με την οποία έκρινε ότι η αυτονομία υπό μαροκινή κυριαρχία συνιστά «τη πιο σοβαρή βάση» για τη διευθέτηση της διαμάχης.

Η απόφαση εκδόθηκε την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου, με 11 ψήφους υπέρ και χωρίς καμία αντίρρηση, καλώντας όλα τα μέρη να συμμετάσχουν σε διαπραγματεύσεις με βάση το σχέδιο αυτονομίας που παρουσίασε το Μαρόκο στα Ηνωμένα Έθνη για πρώτη φορά το 2007.

Στην ίδια απόφαση επισημαίνεται ότι το σχέδιο αυτό μπορεί να αποτελέσει «την πιο ρεαλιστική λύση» και «τη βάση» για μελλοντικές διαπραγματεύσεις που στοχεύουν στον τερματισμό μιας διαμάχης που συνεχίζεται εδώ και πέντε δεκαετίες.

Τότε, ο βασιλιάς του Μαρόκου δήλωσε ότι το βασίλειο έχει εισέλθει σε «κομβική φάση στην πρόσφατη ιστορία του», προσθέτοντας: «Ήρθε η ώρα ενός ενωμένου Μαρόκου».