Σχήμα ομολόγων ηλιακής ενέργειας απορροφά το οικονομικό βάρος των φωτοβολταϊκών στη στέγη, διατηρώντας τις εξοικονομήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος: πώς
Το ενδιαφέρον για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες έχει εκτοξευθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς οι Ευρωπαίοι σπεύδουν να προστατευτούν από το συνεχώς αυξανόμενο κόστος των ορυκτών καυσίμων.
Σύμφωνα με ανάλυση σε επίπεδο ΕΕ που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Energy, τα φωτοβολταϊκά στις στέγες (ηλιακά photovoltaics, solar PV) θα μπορούσαν να καλύπτουν περίπου το 40 τοις εκατό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης έως το 2050. Ωστόσο, σήμερα μόνο περίπου το 10 τοις εκατό των στεγών κτιρίων στην Ευρώπη είναι εξοπλισμένο με φωτοβολταϊκά.
Οι κυβερνήσεις σε όλη την ήπειρο προσπαθούν να ενισχύσουν την εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων προσφέροντας γενναίες επιδοτήσεις ή άλλα οικονομικά κίνητρα. Για παράδειγμα, στην Ιρλανδία οι ιδιοκτήτες κατοικιών μπορούν να λάβουν επιχορηγήσεις έως 1.800 ευρώ μέσω του εθνικού προγράμματος βιώσιμης ενέργειας, ενώ στην Ουγγαρία οι δημόσιες επιδοτήσεις μπορούν να καλύψουν έως και τα δύο τρίτα του κόστους των ηλιακών πάνελ για τα νοικοκυριά, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πολλές ακόμη χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, έχουν θεσπίσει κίνητρα όπως μηδενικό ΦΠΑ στην πώληση και εγκατάσταση ηλιακών πάνελ, ώστε η μετάβαση να γίνει πιο προσιτή. Παρ’ όλα αυτά, το υψηλό αρχικό κόστος εγκατάστασης παραμένει σοβαρό εμπόδιο – ιδίως για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.
Μπορούν όμως τα «ομόλογα ηλιακής ενέργειας» να δώσουν τη λύση;
Πόσο κοστίζουν τα ηλιακά πάνελ και πότε αποσβένεται η επένδυση;
Το κόστος εγκατάστασης ηλιακών πάνελ μπορεί να διαφέρει σημαντικά, καθώς πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την τιμή.
Σύμφωνα με την εταιρεία ηλιακής ενέργειας LOGI, μια μονοκατοικία στην Ευρώπη χρειάζεται συνήθως μεταξύ 6 και 15 kWp ηλιακής ισχύος, ανάλογα με το μέγεθος του νοικοκυριού, τη χρήση αντλίας θερμότητας και τη φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, κάτι που κοστίζει από 7.000 έως 30.000 ευρώ. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα τυπικό σύστημα 4,5 kWp κοστίζει περίπου 7.600 λίρες (8.831 ευρώ).
Αν και τα ηλιακά πάνελ μπορούν να εξοικονομήσουν για τους ιδιοκτήτες κατοικιών εκατοντάδες ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας κάθε χρόνο, μπορεί να χρειαστεί χρόνος μέχρι να αποσβέσουν την αρχική επένδυση. Και εδώ, ο χρόνος απόσβεσης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες – μεταξύ άλλων από το πόσο έχετε ηλεκτροποιήσει το σπίτι σας, αν εργάζεστε από το σπίτι και τι είδους τιμολόγιο έχετε.
Πολλοί ειδικοί, μεταξύ των οποίων και ο βρετανικός οργανισμός Energy Saving Trust, υποστηρίζουν ότι ένα μέσο νοικοκυριό χρειάζεται τουλάχιστον 10 χρόνια για να αποσβέσει το κόστος εγκατάστασης των πάνελ. Απαιτείται επίσης σημαντικό αρχικό κεφάλαιο, καθώς η εγκατάσταση από μόνη της μπορεί να κοστίσει έως και 10.000 λίρες (11.621 ευρώ). Για πολλούς ιδιοκτήτες κατοικιών αυτό σημαίνει τη λήψη δανείου με τόκο.
Η ανάγκη για «ομόλογα ηλιακής ενέργειας»
Γι’ αυτό ο δρ Ντόναλ Μπράουν, ανώτερος ερευνητής σε θέματα ενεργειακής πολιτικής και πολιτικής οικονομίας στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Αλλαγής (ECI (πηγή στα Αγγλικά)), ζητά χρηματοδότηση με κρατική εγγύηση ώστε τα φωτοβολταϊκά στις στέγες να γίνουν πιο προσιτά.
Στην έκθεση που δημοσίευσε το think tank Common Wealth, με τίτλο «Δικαίωμα στον ήλιο», προτείνεται ένα καθολικό πρόγραμμα Solar Bond, στο πλαίσιο του οποίου όλα τα νοικοκυριά με κατάλληλη στέγη θα μπορούν να αποκτήσουν ηλιακά πάνελ χωρίς ελέγχους πιστοληπτικής ικανότητας ή άλλους όρους επιλεξιμότητας που συνήθως συνοδεύουν τα συμβατικά δάνεια.
Το κόστος θα αποπληρώνεται σε βάθος 25 ετών μέσω των λογαριασμών ενέργειας των νοικοκυριών, με τη χρηματοδότηση να συνδέεται με το ακίνητο και όχι με τον ιδιοκτήτη. Αυτό σημαίνει ότι αν μετακομίσετε, το δάνειο και η αποπληρωμή του παραμένουν συνδεδεμένα με το ακίνητο, οπότε τα πάνελ και οι εναπομείναντες δόσεις μεταβιβάζονται στον επόμενο ένοικο.
Η έκθεση εκτιμά ότι ένα τέτοιο σχήμα θα μπορούσε να εξοικονομεί για τα νοικοκυριά τουλάχιστον 83 λίρες (96 ευρώ) τον χρόνο (ή σχεδόν τα διπλάσια με μια μπαταρία), ακόμη και αφού συνυπολογιστεί το κόστος αποπληρωμής της χρηματοδότησης.
«Η υλοποίηση αυτού του προγράμματος θα αποτελούσε επίσης ευκαιρία για δημιουργία θέσεων εργασίας και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου σε κοινότητες σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο», αναφέρει η έκθεση.
«Υπάρχει ήδη μια υγιής αγορά για εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών στις στέγες, με τον φορέα Solar Trade Association να εκτιμά ότι μια ευρύτερη ανάπτυξη έως το 2030 θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερες από 42.000 νέες θέσεις εργασίας».