Άτομα με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας εμφανίζουν πολύ συχνότερα ποικίλα γαστρεντερικά συμπτώματα, σύμφωνα με νέα συστηματική ανασκόπηση σε πάνω από 1,9 εκατ. ανθρώπους.
Μια νέα ανασκόπηση δείχνει ότι η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) συνδέεται με σημαντική επιβάρυνση από λειτουργικά γαστρεντερικά συμπτώματα – προβλήματα που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος χωρίς να αντιστοιχούν απαραίτητα σε κάποια αναγνωρίσιμη οργανική νόσο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ερευνητές εξέτασαν πάνω από 9.000 αρχεία και συμπεριέλαβαν 23 μελέτες, διαπιστώνοντας ότι η ΔΕΠΥ σχετιζόταν με αυξημένες πιθανότητες για κάθε γαστρεντερικό σύμπτωμα που μελετήθηκε – από το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τη δυσκοιλιότητα μέχρι τον κοιλιακό πόνο, τη διάρροια, τη δυσπεψία και την εγκόπριση.
«Σχεδόν κάθε σύμπτωμα από το έντερο που εξετάσαμε φάνηκε να σχετίζεται με τη ΔΕΠΥ», δήλωσε η συν-επικεφαλής συγγραφέας Sarah Blake, φοιτήτρια Ιατρικής στο Warwick Medical School. «Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν πραγματικά την καθημερινή ζωή, αλλά είναι εύκολο να παραβλεφθούν όταν όλη η προσοχή στρέφεται στη ΔΕΠΥ.»
Οι ερευνητές κατέγραψαν αύξηση κατά 48% στις πιθανότητες εμφάνισης γαστρεντερικών συμπτωμάτων συνολικά στα άτομα με ΔΕΠΥ. Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα ισχυρή για τη δυσκοιλιότητα, όπου οι πιθανότητες ήταν σχεδόν διπλάσιες, και για την εγκόπριση – απώλεια ελέγχου του εντέρου – όπου ήταν περισσότερο από τετραπλάσιες.
Γιατί υπάρχει αυτή η σύνδεση;
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις, αλλά η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η ίδια η ΔΕΠΥ προκαλεί γαστρεντερικά προβλήματα.
Μία πιθανή εξήγηση αφορά τη συμπεριφορά. Η συναισθηματική απορρύθμιση και η αυξημένη ευαισθησία στο στρες, που συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, μπορεί να επηρεάζουν την ευαισθησία του εντέρου και να συμβάλλουν σε λειτουργικό κοιλιακό πόνο. Ακανόνιστα γεύματα, παράλειψη γευμάτων και επεισόδια υπερφαγίας μπορεί επίσης να επηρεάζουν συμπτώματα όπως η δυσπεψία, το φούσκωμα, η δυσκοιλιότητα και ο κοιλιακός πόνος.
Ρόλο θα μπορούσαν να παίζουν και οι αισθητηριακές ευαισθησίες που σχετίζονται με το φαγητό. Άτομα με ΔΕΠΥ ενδέχεται να παρουσιάζουν διαφορετική ευαισθησία στις υφές και στις μυρωδιές των τροφών, κάτι που μπορεί να οδηγεί σε πιο επιλεκτική διατροφή με λιγότερες φυτικές ίνες και να επηρεάζει έτσι τις συνήθειες του εντέρου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης τις διαφορές στην interoception – την ικανότητα αναγνώρισης των εσωτερικών σημάτων του σώματος – ως έναν πιθανό παράγοντα. Η μειωμένη επίγνωση της ανάγκης για κένωση του εντέρου θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβάλλει στη δυσκοιλιότητα ή στην εγκόπριση.
Και η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα. Τα διεγερτικά όπως η μεθυλφαινιδάτη είναι γνωστό ότι προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως απώλεια όρεξης, κοιλιακό πόνο, ναυτία και δυσκοιλιότητα. Διαταραχές του ύπνου, που είναι συχνές σε άτομα με ΔΕΠΥ, ενδέχεται επίσης να επηρεάζουν την κινητικότητα και την ευαισθησία του γαστρεντερικού συστήματος.
Η σύνδεση εντέρου–εγκεφάλου
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ακόμη το μικροβίωμα του εντέρου ως μια πιθανή βιολογική οδό.
Προηγούμενες έρευνες έχουν εντοπίσει διαφορές στη σύνθεση των μικροοργανισμών του εντέρου μεταξύ ενηλίκων με ΔΕΠΥ και νευροτυπικών ατόμων ελέγχου. Άλλες μελέτες έχουν συνδέσει τις αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου με γαστρεντερικά συμπτώματα.
Μία υπόθεση είναι ότι αυτές οι διαφορές μπορεί να επηρεάζουν τη φλεγμονή και την επικοινωνία ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο. Γενετικοί παράγοντες μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο.
«Δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ότι η ΔΕΠΥ προκαλεί αυτά τα προβλήματα στο έντερο ή τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από αυτή τη σύνδεση, αλλά το μοτίβο είναι αρκετά εντυπωσιακό ώστε να αξίζει προσοχής», δήλωσε ο Saran Shantikumar, associate clinical professor στο Warwick Medical School. «Οι κλινικοί γιατροί που φροντίζουν άτομα με ΔΕΠΥ ίσως θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ρωτούν για γαστρεντερικά συμπτώματα, ιδίως αν ενδέχεται να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής.»