Η προστασία της γονιμότητας αποτελεί σημαντική πρόκληση για νεαρούς άνδρες που υποβάλλονται σε επιθετικές θεραπείες, όπως η χημειοθεραπεία. Η κατάψυξη ιστού από τους όρχεις πριν από τη θεραπεία μπορεί να βοηθήσει.
Ένας νεαρός ασθενής στο Εδιμβούργο υποβλήθηκε σε μια πρωτοποριακή διαδικασία, λαμβάνοντας μεταμόσχευση δικού του ιστού από τους όρχεις, ο οποίος είχε καταψυχθεί πριν ξεκινήσει τη χημειοθεραπεία, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη διατήρηση της γονιμότητας στους άνδρες. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια επέμβαση στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη δεύτερη παγκοσμίως.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Είναι ένα σημαντικό βήμα προς το να βοηθήσουμε αγόρια που αντιμετωπίζουν θεραπείες οι οποίες βλάπτουν τη γονιμότητά τους, ώστε να αποκτήσουν δικά τους παιδιά», δήλωσε ο Rod Mitchell, καθηγητής αναπτυξιακής ενδοκρινολογίας στο Institute for Regeneration and Repair του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.
Ο 19χρονος υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση μυελού των οστών το 2023 για τη θεραπεία μιας σοβαρής αιματολογικής διαταραχής. Πριν ξεκινήσει τη θεραπεία, αφαιρέθηκε ιστός από τους όρχεις του και καταψύχθηκε, καθώς η χημειοθεραπεία υψηλής δόσης θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα κύτταρα που χρειάζονται για την παραγωγή σπέρματος.
Τρία χρόνια αργότερα, οι εξετάσεις έδειξαν ότι ο ασθενής δεν είχε σπερματοζωάρια στο σπέρμα του. Τον Αύγουστο του 2026, οι γιατροί εμφύτευσαν εκ νέου μέρος από τον προηγουμένως καταψυγμένο ιστό των όρχεων στο σώμα του, με την ελπίδα ότι θα άρχιζε να παράγει σπέρμα, ανέφερε το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου σε δελτίο τύπου.
«Η γονιμότητα είναι κάτι με το οποίο παλεύω προσωπικά εδώ και πολύ καιρό. Πάντα ήθελα να αποκτήσω δικά μου παιδιά, αλλά κάποια στιγμή άρχισα σιγά σιγά να αποδέχομαι ότι ίσως αυτό να μην είναι ποτέ δυνατό για μένα», είπε ο ασθενής μετά τη μεταμόσχευση. «Η διαδικασία αυτή μου έδωσε πραγματική ελπίδα για το μέλλον».
Τους επόμενους οκτώ μήνες, οι γιατροί θα αφαιρέσουν και θα εξετάσουν μέρος του μεταμοσχευμένου ιστού, για να διαπιστώσουν αν έχουν παραχθεί σπερματοζωάρια.
Γιατί επιλέγεται η κατάψυξη ιστών
Η προστασία της γονιμότητας αποτελεί μεγάλη πρόκληση για νεαρούς άνδρες που υποβάλλονται σε επιθετικές θεραπείες, όπως η χημειοθεραπεία.
Η κατάψυξη σπέρματος είναι μια καθιερωμένη επιλογή για εφήβους και νεαρούς άνδρες. Δεν είναι όμως διαθέσιμη σε προεφηβικά αγόρια, καθώς δεν παράγουν ακόμη σπέρμα, με αποτέλεσμα να μην έχουν τρόπο να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους.
Η αποθήκευση ιστού από τους όρχεις θα μπορούσε να προσφέρει μια εναλλακτική λύση. Ο ιστός αυτός περιέχει σπερματογονικά βλαστοκύτταρα, τα οποία από την εφηβεία και μετά παράγουν σπέρμα. Οι γιατροί ελπίζουν ότι ιστός που έχει καταψυχθεί πριν από τη θεραπεία μπορεί αργότερα να επιστραφεί στον ασθενή και να επιτρέψει την παραγωγή σπέρματος.
Το πρόγραμμα Edinburgh Testicular Project δημιουργήθηκε το 2015 με τη στήριξη του Children with Cancer UK. Έκτοτε, περισσότεροι από 1.200 ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο και πάνω από 3.100 παγκοσμίως έχουν αποθηκεύσει ιστό από τους όρχεις για πιθανή μελλοντική κλινική χρήση.
«Αρχίζουμε να βλέπουμε ορισμένους από αυτούς τους νεαρούς άνδρες να επιστρέφουν για να εξετάσουν τις επιλογές τους σχετικά με τη γονιμότητα. Η μελέτη αυτή προσφέρει πραγματική ελπίδα για μελλοντική γονιμότητα σε αγόρια που αντιμετωπίζουν θεραπεία για καρκίνο», πρόσθεσε ο Mitchell.
Πειραματικά στάδια
Η δοκιμαστική διαδικασία στο Εδιμβούργο είναι η πρώτη του είδους της στο Ηνωμένο Βασίλειο και μόλις η δεύτερη που έχει αναφερθεί παγκοσμίως.
Η πρώτη καταγεγραμμένη μεταμόσχευση καταψυγμένου ιστού από τους όρχεις πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο τον Ιανουάριο του 2025. Σε εκείνη την περίπτωση, ο κρυοσυντηρημένος ιστός επανεισάχθηκε σε έναν άγονο άνδρα που είχε υποβληθεί σε χημειοθεραπεία στην παιδική ηλικία, έπειτα από 16 χρόνια σε αποθήκευση.
Οι ερευνητές ανέφεραν στα προκαταρκτικά αποτελέσματα (πηγή στα Αγγλικά) της μελέτης ότι τα ανενεργά βλαστοκύτταρα μέσα στον μεταμοσχευμένο ιστό επανενεργοποιήθηκαν και άρχισαν να παράγουν σπερματικά κύτταρα, μια διαδικασία γνωστή ως σπερματογένεση.
Όταν οι ερευνητές αξιολόγησαν τον ιστό έναν χρόνο μετά την επέμβαση, επιβεβαίωσαν ότι τα σπερματικά κύτταρα είχαν αναπτυχθεί πλήρως.