Η ΕΕ ίσως χρειαστεί να μειώσει φέτος τον χειμώνα την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 7%, προειδοποιεί ινστιτούτο, λόγω χαμηλών αποθεμάτων, του πολέμου στο Ιράν και της επικείμενης απαγόρευσης ρωσικού LNG από τον Ιανουάριο 2027.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ είναι πιο χαμηλά από οποιοδήποτε αντίστοιχο φθινόπωρο από το 2011, κάτι που σημαίνει ότι η Ένωση ίσως χρειαστεί να καταναλώσει 14 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) λιγότερου αερίου στους επόμενους μήνες σε σχέση με τον περσινό χειμώνα, σύμφωνα με το Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA), μια μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα τις ΗΠΑ που αναλύει τις αγορές ενέργειας και υποστηρίζει τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, το IEEFA επισήμανε ότι οι αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ ήταν περίπου κατά 72,4% γεμάτες στις 3 Οκτωβρίου και ότι αυτό τον χειμώνα, από Νοέμβριο έως Μάρτιο, θα μπορούσαν να διαθέσουν 7,3 δισ. κυβικά μέτρα λιγότερου αερίου σε σχέση με πέρυσι.
Σε συνδυασμό με την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Ιανουάριο του 2027, το έλλειμμα στα αποθέματα σημαίνει ότι η Ένωση ίσως χρειαστεί να χρησιμοποιήσει 7% λιγότερο αέριο από πέρυσι.
"Αυτό δεν σημαίνει ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ θα εξαντληθούν αυτόν τον χειμώνα", αναφέρει η έκθεση. Ωστόσο, οι πιο άδειες αποθήκες απελευθερώνουν αέριο πιο αργά, κάτι που θα μπορούσε να αφήσει την Ένωση εκτεθειμένη σε ένα κύμα ψύχους προς το τέλος του χειμώνα, ενώ ένα εξαντλημένο σύστημα θα χρειαστεί μεγαλύτερη και ακριβότερη αναπλήρωση το επόμενο καλοκαίρι.
Η κάλυψη του κενού στα αποθέματα με πρόσθετες εισαγωγές αντί για μείωση της ζήτησης θα κόστιζε περίπου 3 δισ. ευρώ, εκτιμά το IEEFA, δηλαδή 12% περισσότερο από ό,τι θα κόστιζε αυτός ο όγκος πέρυσι, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω.
"Η αυξημένη εξάρτηση από την αποθήκευση αερίου έχει εξελιχθεί σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση για την Ευρώπη", κατέληξε το think tank.
Ο πόλεμος ανεβάζει τις τιμές
Η αγορά φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκεται υπό πίεση από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Χορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης TTF της Ολλανδίας, που αποτελούν σημείο αναφοράς για τις τιμές αερίου στην Ευρώπη, έφτασαν τα 84,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα μέσα Σεπτεμβρίου, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, τη χρονιά που ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ξεπέρασαν ξανά τα 80 ευρώ την Πέμπτη και διαπραγματεύονταν γύρω στα 78 ευρώ νωρίς την Παρασκευή.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχουν κοστίσει στην ΕΕ επιπλέον 100 δισ. ευρώ "χωρίς ούτε ένα μόριο επιπλέον ενέργειας", δήλωσε την Τρίτη η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιούργκενσεν, κάλεσε τον περασμένο μήνα τις κυβερνήσεις να συνεχίσουν να περιορίζουν τη ζήτηση εν μέσω "εξαιρετικά χαμηλών" επιπέδων αποθήκευσης, σύμφωνα με μια επιστολή που είδε το Euronews.
Οι διαχειριστές του δικτύου φυσικού αερίου της Ευρώπης προειδοποίησαν επίσης την Πέμπτη ότι ένας βαρύς χειμώνας θα μπορούσε να αφήσει την Ένωση με έλλειμμα έως και 15% στο αέριο που χρειάζεται.
Η δραστηριότητα της αποθήκευσης στηρίζεται στο ότι το αέριο κοστίζει λιγότερο το καλοκαίρι απ’ ό,τι τον χειμώνα, ώστε οι έμποροι να μπορούν να αγοράζουν, να αποθηκεύουν και να πωλούν με κέρδος. Ωστόσο, αυτή η διαφορά έχει μικρύνει και κατά διαστήματα φέτος τα συμβόλαια για το καλοκαίρι ήταν ακριβότερα από εκείνα του χειμώνα.
"Η αγορά αερίου για αποθήκευση έχει μετατραπεί σε οικονομικό ρίσκο αντί για κερδοφόρα στρατηγική", σημείωσε το IEEFA.
Οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν. Η Χάγη ενέκρινε έως 993 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο για να βοηθήσει την κρατική EBN να δημιουργήσει αποθέματα, ενώ η Γερμανία ζήτησε από τον κρατικό εισαγωγέα SEFE να αποθηκεύσει 8 τεραβατώρες φυσικού αερίου έως τις 15 Δεκεμβρίου, και η Ισπανία έχει αυξήσει κατά πάνω από 25% τις ποσότητες LNG που διατηρεί στους τερματικούς σταθμούς εισαγωγής της.
Η χειμερινή κατανάλωση φυσικού αερίου μειώθηκε από περίπου 222 δισ. κυβικά μέτρα το 2021-22 σε 185 δισ. το 2022-23, καθώς οι τιμές εκτοξεύθηκαν και εφαρμόστηκαν έκτακτα μέτρα εξοικονόμησης, αλλά έκτοτε έχει αυξηθεί γύρω στα 200 δισ. κυβικά μέτρα σε κάθε έναν από τους δύο τελευταίους χειμώνες, "υποδηλώνοντας ότι η εποχή των εύκολων περικοπών στη ζήτηση ίσως έχει τελειώσει", ανέφερε το IEEFA.
Με τις εισαγωγές στάσιμες, τα αποθέματα κάλυψαν το 30% της χειμερινής κατανάλωσης της ΕΕ τον περασμένο χειμώνα, από 25% το 2021-22, σημείωσε το think tank, επικαλούμενο στοιχεία της Eurostat.
Αντί να δαπανώνται χρήματα για επιπλέον αποθηκευτικούς χώρους, κάτι που, όπως προειδοποίησε το IEEFA, "ενέχει τον κίνδυνο να παγιώσει υποδομές ορυκτών καυσίμων για δεκαετίες", η οργάνωση εισηγήθηκε επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, αντλίες θερμότητας, ηλεκτροποίηση της βιομηχανίας και αναβαθμίσεις ενεργειακής απόδοσης, ώστε να περιοριστούν οι χειμερινές αιχμές ζήτησης που αδειάζουν τα αποθέματα.