Η ΕΕ ενέκρινε πολιτικο-στρατιωτική αποστολή για εκπαίδευση των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου. Δεν αντικαθιστά την UNIFIL, που λήγει τον Δεκέμβριο. Σύνθεση και χώρες δεν έχουν καθοριστεί
Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συμφώνησαν τη Δευτέρα να δημιουργήσουν μια νέα αποστολή, με πολιτική και στρατιωτική διάσταση, στον Λίβανο, με στόχο την ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας της χώρας, την ώρα που ο ΟΗΕ προετοιμάζεται να τερματίσει τη μακρόχρονη ειρηνευτική του επιχείρηση εκεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αποστολή, που θα μπορούσε να αναπτυχθεί μέσα στους επόμενους μήνες, θα επικεντρωθεί στην ασφάλεια των συνόρων και της θάλασσας, στις επιχειρήσεις κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών και στην εκπαίδευση των λιβανικών δυνάμεων ασφαλείας. Η ακριβής εντολή της, η στελέχωση και η δομή διοίκησης δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Σε αντίθεση με την Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL), της οποίας η εντολή λήγει στο τέλος του 2026, η αποστολή της ΕΕ δεν θα αναπτυχθεί στο νότο, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τη στρατιωτική του εκστρατεία κατά της οργάνωσης Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν.
«Θα δημιουργήσουμε μια νέα αποστολή στον Λίβανο. Έχει έναν πολιτικό και έναν στρατιωτικό πυλώνα», δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας πριν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στο Λουξεμβούργο, τη Δευτέρα.
«Ελπίζουμε ότι η αποστολή θα είναι έτοιμη να εργαστεί επί του πεδίου ήδη σε λίγους μήνες. Βρέθηκα στον Λίβανο μόλις την περασμένη εβδομάδα. Αυτό γίνεται δεκτό με μεγάλη ικανοποίηση από τις τοπικές αρχές», πρόσθεσε.
Η απόφαση λαμβάνεται καθώς ο Λίβανος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα αβέβαιο μέλλον όσον αφορά την ασφάλεια, μετά την προγραμματισμένη αποχώρηση της UNIFIL, που λειτουργεί ως ζώνη ασφαλείας ανάμεσα σε Ισραήλ και Λίβανο. Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν έχει ζητήσει την παράταση της εντολής της αποστολής του ΟΗΕ.
Το Ισραήλ έχει εδώ και χρόνια επικρίνει την UNIFIL ως αναποτελεσματική στον περιορισμό της Χεζμπολάχ, ενώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αμφισβητήσει τον ρόλο της, προκρίνοντας μια διευθέτηση για την ασφάλεια απευθείας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.
Αξιωματούχοι της ΕΕ επιμένουν ότι η νέα αποστολή δεν έχει σκοπό να αντικαταστήσει την UNIFIL, αλλά να ενισχύσει τις ίδιες τις δυνατότητες ασφαλείας του Λιβάνου.
«Θα έχει έναν αριθμό αποστολών να εκπληρώσει για περίοδο έως τριών ετών, συγκεκριμένα την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων, τη διασφάλιση της θαλάσσιας ασφάλειας και την καταπολέμηση των drones. Στις στρατιωτικές και πολιτικές της πτυχές, η αποστολή θα υποστηρίζει τη λιβανική αστυνομία στα καθημερινά της καθήκοντα», δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό, υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων της Γαλλίας.
Οι Βρυξέλλες εξετάζουν την αποστολή περίπου 150 στελεχών, αριθμός που αντιστοιχεί σε ένα μικρό μέρος των περίπου 7.500 κυανόκρανων που υπηρετούν σήμερα με την UNIFIL.
Η αποστολή αναμένεται να λειτουργήσει στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (CSDP) της ΕΕ, με αρχική εντολή έως τριών ετών, η οποία θα μπορεί να ανανεωθεί. Η συνεισφορά προσωπικού και εξοπλισμού από τα κράτη μέλη θα είναι εθελοντική.
Παραμένει ασαφές ποιες χώρες θα συμμετάσχουν, αν και αρκετοί από τους σημερινούς συνεισφέροντες στην UNIFIL – μεταξύ τους η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Φινλανδία και η Πολωνία – έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να διατηρήσουν παρουσία στον Λίβανο.
Ζητούμενο παραμένει και η δομή διοίκησης. Μία από τις προτάσεις που συζητούνται προβλέπει την εναλλαγή της ηγεσίας ανάμεσα σε Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία.
Τον Ιούνιο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι ανακοίνωσαν ότι οι χώρες τους θα ηγηθούν από κοινού μιας διεθνούς συμμαχίας για τη στήριξη του Λιβάνου μετά την αποχώρηση της UNIFIL. Δεν είναι ακόμη σαφές αν η πρωτοβουλία αυτή θα λειτουργήσει παράλληλα ή θα ενσωματωθεί στην αποστολή της ΕΕ.
Η Ιρλανδία, που ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, έχει επίσης δηλώσει την πρόθεσή της να συμμετάσχει.
Το Δουβλίνο είναι έτοιμο να συμβάλει στο πολιτικό σκέλος, αν και η συμμετοχή του στο στρατιωτικό μέρος της αποστολής θα μπορούσε να περιπλεχθεί από τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στο νομικό πλαίσιο που διέπει τις αποστολές Ιρλανδών στρατιωτών στο εξωτερικό.
«Βρισκόμαστε εκεί εδώ και δεκαετίες. Έχουμε συμβάλει στη στήριξη της περιοχής, στη στήριξη των Λιβανικών Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά κυρίως του άμαχου πληθυσμού επί δεκαετίες. Και δεν θα ήθελα να δω αυτό να χάνεται», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας Χέλεν ΜακΈντι.